Interpelacja w sprawie kierowanych do przedsiębiorców żądań zwrotu subwencji z Tarczy Finansowej PFR

17.06.2024 r.

Szanowny Panie Ministrze,

Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR) 1.0 była programem pomocowym stworzonym z myślą o firmach i pracownikach, którzy stanęli przed wyzwaniem zamrożenia gospodarki z powodu pandemii koronawirusa. W ramach tego programu wsparciem objęto około 3 milionów pracowników. Głównym celem była ochrona rynku pracy oraz zapewnienie firmom płynności finansowej w czasie poważnych zakłóceń gospodarczych.

Rezultatem programu było przekazanie wsparcia finansowego do 348 tysięcy mikrofirm, zatrudniających co najmniej jednego pracownika. Małe i średnie firmy otrzymały łącznie prawie 61 miliardów złotych w formie częściowo bezzwrotnych subwencji finansowych.

Tarcza Finansowa PFR 2.0, będąca kontynuacją wcześniejszych działań, miała na celu pomoc finansową firmom z branż, które musiały ograniczyć lub zawiesić swoją działalność z powodu COVID-19. Program ten skupiał się na poprawie płynności finansowej firm, kontynuacji ich działalności oraz utrzymaniu miejsc pracy. Duża część tej pomocy była bezzwrotna, pod warunkiem kontynuowania działalności po zakończeniu ograniczeń związanych z pandemią oraz zachowania miejsc pracy.

Obecnie firmy, które skorzystały z tarcz antycovidowych (1.0 i 2.0) w latach 2020 i 2021, są wzywane do zwrotu subwencji Polskiemu Funduszowi Rozwoju, łącznie 500 milionów złotych, bez podania przyczyn tych żądań. Problem ten dotyczy około dwóch tysięcy firm, które otrzymały subwencje w ramach pomocy rządowej w czasie pandemii COVID-19.

Na podstawie informacji przedstawionych w prasie można się dowiedzieć o przypadkach przedsiębiorców, którzy twierdzą, że spełnili wszystkie warunki umorzenia subwencji, jednak mimo to otrzymali wezwania do zwrotu części lub całości otrzymanej kwoty. Przedstawiano m.in. przykład przedsiębiorcy z branży turystycznej, który utrzymał zatrudnienie na poziomie wymaganym przez PFR, a mimo to został zobowiązany do zwrotu części subwencji bez podania przyczyny. Inny przedsiębiorca otrzymał pismo z żądaniem zwrotu 60 tysięcy złotych, co zagraża jego dalszej działalności i może doprowadzić do zamknięcia firmy.

Zwracam również uwagę na wypowiedź Adama Abramowicza, rzecznika małych i średnich przedsiębiorców, który podkreślił, że żądania zwrotu subwencji bez podania przyczyny są niezgodne z zasadami tzw. konstytucji biznesu. Przedsiębiorcy powinni mieć prawo do pełnej informacji na temat zarzutów wobec nich oraz możliwości obrony swojego stanowiska.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o przedstawienie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie są konkretne powody żądania zwrotu subwencji od przedsiębiorców przez PFR?
2. Jakie procedury weryfikacyjne zostały zastosowane przez PFR przed wystosowaniem wezwania do zwrotu subwencji?
3. Jakie działania podjął PFR w celu zapewnienia przedsiębiorcom możliwości przedstawienia swojego stanowiska oraz dostarczenia dowodów potwierdzających spełnienie warunków umorzenia subwencji?

Z wyrazami szacunku

Tomasz Głogowski
Poseł na Sejm RP