Interpelacja w sprawie zwolnień grupowych i strategii funkcjowania Poczty Polskiej SA

Szanowny Panie Premierze,

pracownicy Poczty Polskiej SA alarmują, że działania obecnego zarządu spółki będą skutkować likwidacją najstarszego polskiego przedsiębiorstwa. Mówimy o zakończeniu działalności przez instytucję o istotnym znaczeniu dla funkcjonowania państwa, gospodarki i, co dziś szczególnie ważne, dla bezpieczeństwa narodowego. Już teraz wiadomo, że w najbliższych miesiącach dojdzie do zwolnień grupowych, a spółka zlikwiduje w tym roku nawet 9 tysięcy etatów.

Wbrew neoliberalnej dogmatyce wsparcie państwa dla narodowego operatora pocztowego jest czymś zupełnie normalnym w państwach, które – przynajmniej do października 2023 roku – chcieliśmy gospodarczo doganiać i przeganiać. Jak podkreślają związkowcy z Poczty Polskiej, żaden operator narodowy w Europie nie byłby w stanie zbudować swojej silnej pozycji bez takiego wsparcia. Dodatkowe środki przeznaczane są tam zwykle na rekompensatę z tytułu świadczenia usługi powszechnej, której realizacja jest deficytowa. Podobnie wygląda sytuacja z utrzymaniem placówek pocztowych, szczególnie na obszarze o mniejszej gęstości zaludnienia. W niektórych państwach pomoc dotyczy również innych rodzajów usług realizowanych przez poczty, które państwo uznaje za ważne ze społecznego punktu widzenia. Dla przykładu:

- francuska La Poste w całości kontrolowana przez państwo, otrzymała tylko na lata 2015-2020 dopłaty zatwierdzone przez rząd na kwotę 1,83 mld EUR;
- brytyjska Post Office LTD – państwowa spółka wydzielona z Royal Mail otrzymała w latach 2012- 2015 rekompensatę w wysokości 1,38 mld EUR oraz kolejne 370 mln GBP za lata 2018-2021;
- niemiecka Deutsche Post przed prywatyzacją otrzymywała miliardy marek, a później euro od państwa i stworzyła globalną pocztę, która jest obecna również w Polsce.

Rząd Prawa i Sprawiedliwości dokonał zmian legislacyjnych umożliwiających wypłatę dla Poczty Polskiej corocznej rekompensaty z tytułu prowadzenia usług o nierynkowym charakterze. Ta rekompensata w istotny sposób przyczyni się do poprawy kondycji spółki. Niemniej z przekazywanych przez związki zawodowe informacji wynika, że mimo to spółka pod Pana rządami, poza redukcją zatrudnienia, nie ma zaplanowanego żadnego innego modelu restrukturyzacyjnego niż oparty o zwolnienia. Również nie jest przygotowywany plan doinwestowania spółki ze strony Skarbu Państwa.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Poczta Polska jako operator narodowy bez świadczenia usługi powszechnej i usługi e-doręczenia na rzecz administracji państwowej oraz sądownictwa i obywateli nie ma racji bytu. Tymczasem prezes Poczty Polskiej wygłasza publicznie opinię, jakoby „bycie operatorem wyznaczonym nie jest dobrym biznesem”. Czy w związku z tym Poczta Polska przystąpi do konkursu na operatora wyznaczonego na lata 2026-2035? Jakie są plany Pańskiego rządu dotyczące przyszłości Poczty Polskiej? Czy chce Pan zlikwidować narodowego operatora pocztowego?

2. Czy i kiedy państwo wypłaci Poczcie Polskiej rekompensatę wynikającą z ustawy Prawo pocztowe?

3. Jak Pan Premier wyobraża sobie funkcjonowanie państwa frontowego, narażonego na napaść ze strony Rosji, bez państwowej Poczty Polskiej? Czy wykonywaniem strategicznych z punktu widzenia państwa usług w czasie konfliktu zbrojnego ma zajmować się prywatna firma?

4. W jakiej skali, w jakim okresie i na jakich warunkach przeprowadzone zostaną, zapowiadane przez zarząd Poczty Polskiej, masowe zwolnienia w spółce? Dlaczego w oficjalnych informacjach przekazywanych przez zarząd Poczty Polskiej podaje się nieprawdziwe dane o rzekomo ponad 62 tysiącach zatrudnionych w Poczcie Polskiej, skoro wiadomo, że faktycznie liczba pracowników wynosi obecnie około 59 tysięcy?

5. Liczba własnych urzędów pocztowych wynosi ok. 4,5 tys., a liczba agencji pocztowych (różnego rodzaju sklepy i kioski świadczące w ograniczonym zakresie usługi pocztowe) niezbędnych do utrzymania sieci zgodnie z wymogami przepisów – około 3 tys. Czy w związku ze zmianami w zatrudnieniu zarząd Poczty Polskiej planuje dalsze ograniczanie sieci urzędów pocztowych, przekształcanie ich w tzw. filie oraz likwidację placówek pocztowych na rzecz agencji pocztowych?

6. Czy dostrzega Pan konieczność zmiany ustawy Prawo pocztowe w zakresie warunków stawianych przedsiębiorstwom ubiegającym się o zgodę prezesa UKE na działalność pocztową (art. 7, art. 8 i art. 9)? Wydaje się, że każdy przedsiębiorca pragnący świadczyć usługi pocztowe powinien zagwarantować ich świadczenie na terenie całego kraju, aby zapewnić równe warunki wszystkim podmiotom i wyeliminować nieuczciwą konkurencję.

7. Czy dostrzega Pan konieczność zmiany ustawy Prawo zamówień publicznych polegającej na odstąpieniu od obowiązku ogłaszania przetargów na usługi pocztowe zastrzeżone dla operatora wyznaczonego?