Interpelacja w sprawie realizacji budowy drogi ekspresowej S8 Białystok-Suwałki

Interpelacja:
do ministra infrastruktury - Dariusza Klimczaka (pytania 1-7),
do ministra obrony narodowej – Władysława Kosiniaka-Kamysza (pytania 8-9).

Szanowni Panowie Ministrowie,

konieczność realizacji budowy drogi ekspresowej S8 Białystok-Suwałki jest bezsporna. To ciąg Via Carpatii do państw nadbałtyckich, najkrótsze naturalne i najbardziej ekonomiczne połączenie, kręgosłup rozwojowy województwa podlaskiego, a przede wszystkim bardzo znaczący ciąg komunikacyjny uwzględniając międzynarodową sytuację militarną, w tym także zagrożenia tzw. przesmyku suwalskiego. Zwracam się do Panów Ministrów o udzielenie odpowiedzi i przekazanie informacji w zakresie możliwości przystąpienia do budowy całego odcinka S8 Białystok-Suwałki, w szczególności zaś odcinka Knyszyn-Korycin.

W dniu 5.09.2023 Rada Ministrów podjęła uchwałę zmieniającą uchwałę w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) (RPBDK2030). Istotą wprowadzonej zmiany RPBDK2030 było wpisanie do załącznika nr 1 do RPBDK2030 inwestycji polegającej na budowie drogi ekspresowej S8 Białystok-Suwałki i dostosowanie jego zapisów z tego wynikających. Założono, że ww. inwestycja będzie liczyła ok. 90 km i będzie kosztowała ok. 5,1 mld zł (środki pochodzić będą z KFD). Tym samym zostały ustalone jednoznaczne podstawy do realizacji drogi ekspresowej S8 Białystok-Suwałki.

Tak się jednak nie dzieje. Odcinek wspólny przebiegu S8 i S16, od węzła Białystok Zachód do Knyszyna jest w realizacji, przy czym odcinek Krynice-Knyszyn skierowano do realizacji w systemie projektuj i buduj w okresie poprzedzającym wybory parlamentarne i tak:
Dnia 20.09.2023 r. opublikowano ogłoszenie o przetargu na zadanie „Projekt i budowa drogi S16 odc. Knyszyn-Krynice”, składanie ofert do dn. 24.11.2023 r., 30.01.2024 r. dokonano wyboru najkorzystniejszej oferty złożonej przez Konsorcjum Mirbud SA-Kobylarnia SA za kwotę 314,7 mln zł.

Natomiast odcinek Knyszyn-Korycin objęto jedynie przetargiem na wykonanie projektu i uzyskanie decyzji ZRID.
Dnia 8.04.2024 r. opublikowano ogłoszenie o przetargu na projekt i uzyskanie decyzji ZRID na zadanie „Uzyskanie decyzji ZRID wraz z dokumentacją projektową i opracowaniami towarzyszącymi dla zadania: Budowa dwujezdniowej drogi krajowej na odcinku Knyszyn-Korycin”, składanie ofert do dn. 29.05.2024 r. (wpłynęło 13 ofert). Odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej, o którym zamawiający zawiadomił 19.04.2024 zostało przez organ odwoławczy zamknięte przed terminem składania ofert. Na dzień dzisiejszy, to jest 11.06.2024 GDDKiA nie dokonała wyboru najkorzystniejszej oferty.
Dla całego odcinka od węzła Białystok Zachód do Korycina jest wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 21.12.2015 r. z przedłużonym terminem ważności do dnia 2.03.2026 r. Jest to decyzja ostateczna obejmująca zarówno odcinek Białystok Zachód-Krynice-Knyszyn, jak również Knyszyn-Korycin.

W styczniu 2024 r. odbyło się spotkanie z Komisją Europejską, gdzie dla budowanych dróg ekspresowych w województwie podlaskim narzucono obowiązek oceny strategicznej oddziaływania na środowisko. "Decyzja o budowie tej inwestycji (Knyszyn-Korycin) ma zostać podjęta po zakończeniu wielostronnej analizy sieci drogowej w woj. podlaskim i warmińsko-mazurskim (cyt. ze strony GDDKiA).”

Pytania:

1. Dlaczego w sytuacji, gdy dla całego odcinka S16/S8 od węzła Białystok Zachód-Krynice-Knyszyn-Korycin obowiązuje jedna – ostateczna decyzja środowiskowa dla odcinka Krynice-Knyszyn ogłoszono przetarg w formule projektuj i buduj, czyli przystąpiono do realizacji budowy, zaś dla odcinka Knyszyn-Korycin ogłoszono jedynie przetarg na projekt?
2. Skoro dla odcinka Krynice-Knyszyn ogłoszono 20.09.2023 r. przetarg na projekt i budowę a dla odcinka Knyszyn-Korycin ogłoszono przetarg jedynie na projekt i ZRID, mając tę samą ostateczną decyzję środowiskową, to proszę o wykaz skarg i wniosków dotyczących spraw środowiskowych jakie wpłynęły dla odcinka Knyszyn-Korycin w terminie od 20.09.2023 do spotkania z Komisją Europejską w styczniu 2024. Czy jakakolwiek skarga w tym okresie wpłynęła?
3. Dlaczego mając ostateczną decyzję środowiskową i uchwałę Rady Ministrów z dnia 5.09.2023 r., która wpisała do RPBDK2030 realizację S8 Białystok-Suwałki nie ogłoszono przetargu na odc. Knyszyn-Korycin w formule projektuj i buduj, jak dla odcinka Krynice-Knyszyn?
4. Z uwagi na konieczność oceny strategicznej oddziaływania na środowisko narzucony przez Komisję Europejską w styczniu 2024, proszę o informację na jakim etapie jest zaawansowanie tych prac po upływie 4 miesięcy? Czy podjęto jakiekolwiek prace?
5. Czy fakt posiadania ostatecznej decyzji środowiskowej dla odcinka S8 Knyszyn-Korycin nie jest wystarczającym wymogiem do ogłoszenia przetargu na budowę tego odcinka?
6. Czy droga S8 Białystok-Suwałki Via Carpatia nie powinna być włączona do sieci TNT z punktem węzłowym Raczki? 7. Dlaczego przetarg na projekt odcinka Knyszyn-Korycin został ogłoszony na projekt drogi krajowej, a nie ekspresowej?
8. Z uwagi na znaczenie i zagrożenia wynikające z sytuacji związanej z wojną bardzo istotną jest kwestia bezpieczeństwa tzw. przesmyku suwalskiego, jak również znaczenie tranzytu Via Carpatia z Europy do państw nadbałtyckich, czy w sytuacji nieprzejezdnej Ukrainy i Białorusi budowa drogi ekspresowej S8 Białystok-Suwałki-Budzisko nie powinna być priorytetem?
9. Czy sytuacja militarna nie powinna być podstawą realizacji Via Carpatii na północ od Białegostoku jako zadania o charakterze obronnym, realizowanej w uproszczonych procedurach?