Interpelacja w sprawie zasad ustalania wysokości emerytury

W minionej kadencji Sejmu, w dniu 11 lipca 2023 roku, interpelację dotyczącą zasad ustalania wysokości emerytury złożył poseł Andrzej Szewiński. Niestety problem ten pozostaje nadal nierozwiązany.

Kobiety, które urodziły się po dniu 31 grudnia 1948 roku i były członkami OFE, po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat mogą ubiegać się o emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i okresową emeryturę kapitałową. ZUS będzie wypłacał oba świadczenia do dnia poprzedzającego ukończenie wieku emerytalnego przewidzianego dla mężczyzn, czyli 65 lat, chyba że prawo do okresowej emerytury kapitałowej wygaśnie wcześniej.

Po tym czasie ZUS ponownie ustali wysokość emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Niektórym emerytkom ZUS przeliczy świadczenie z urzędu, inne muszą złożyć wniosek.

Jednym z warunków, które należy spełnić, aby otrzymać okresową emeryturę kapitałową, jest odpowiednia suma środków zgromadzonych na subkoncie w ZUS, która powinna być równa lub wyższa od dwudziestokrotności dodatku pielęgnacyjnego.

Wniosku o przeliczenie nie muszą składać emerytki, które były członkami OFE i nabyły uprawnienia do swojego świadczenia od 1 października 2017 r., im ZUS z urzędu obliczy ponownie świadczenie i zacznie wypłacać emeryturę docelową od dnia ukończenia 65. roku życia.

Natomiast kobiety, które były członkami OFE i nabyły prawo do emerytury z FUS przed 1 października 2017 r., gdy obowiązywał jeszcze podwyższony wiek emerytalny, jeśli obecnie skończyły 65 lat, ale nie osiągnęły jeszcze podwyższonego wieku emerytalnego – wyższego niż 65 lat, mogą same wnioskować o ponowne wyliczenie wysokości emerytury. W przypadku gdy osobiście nie złożą wniosku (druk ERPO), to ZUS przeliczy im świadczenie z urzędu, ale dopiero po osiągnięciu podwyższonego męskiego wieku emerytalnego.

Tym samym kobietom na emeryturze, które ukończyły 65 lat i były członkami otwartych funduszy emerytalnych (OFE), ZUS wylicza świadczenie dwukrotnie.

Niestety takie uprawnienia nie dotyczą kobiet, które nie były członkami OFE, tylko dalej odprowadzały składki w ZUS-ie. Im nie przysługuje prawo do ponownego przeliczenia emerytury.

W wielu sytuacjach kobiety, które zostały w ZUS-ie, mają dłuższy staż pracy, płaciły wyższe składki, natomiast ich emerytura ostatecznie jest mniejsza niż kobiet, które przystąpiły do OFE.

Jest to duża grupa osób, która słusznie próbuje dochodzić swoich praw, ale zderza się z murem. ZUS na złożone wnioski dot. ustalenia wysokości emerytury odpowiada: „Pani nie była członkiem otwartego funduszu emerytalnego i nie pobierała emerytury kapitałowej, dlatego nie możemy ponownie obliczyć emerytury w związku z osiągnięciem 65. roku życia”.

Niestety wychodzi na to, że jedne kobiety są traktowane lepiej niż inne, pomimo często tych samych bądź wyższych składek, które odprowadzały do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, oraz pomimo wspomnianego już dłuższego stażu pracy.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo planuje zmienić obowiązujące przepisy prawne dotyczące zróżnicowanych zasad ustalania wysokości emerytur, tak by kobiety, które zostały w ZUS-ie, pobierały emeryturę na tych samych zasadach co kobiety, które przystąpiły do OFE?
2. Kiedy planowana jest zmiana ustawy i czy będzie się ona wiązała z wyrównaniem utraconych do tej pory środków finansowych względem kobiet, które z racji przystąpienia do OFE pobierają teraz wyższe emerytury?