Interpelacja w sprawie wprowadzenia całkowitego i jednoznacznego zakazu stosowania kostki fazowanej na chodnikach

Szanowny Panie Ministrze,

środowisko użytkowników urządzeń wspomagających ruch (UWG), czyli rolkarzy, deskorolkarzy i użytkowników hulajnóg, od lat apeluje o wprowadzenie ogólnopolskich rozwiązań legislacyjnych zabraniających stosowania kostki fazowanej na chodnikach i pozostałych elementach infrastruktury pieszej (bulwary, place, deptaki, perony kolejowe). Sprawa nie budzi kontrowersji i jest ważna również dla pozostałych użytkowników infrastruktury pieszej, takich jak osoby na wózkach inwalidzkich, z wózkami dziecięcymi, poruszające się przy pomocy balkonika, ciągnące walizkę na kółkach czy panie w szpilkach. Dla tych wszystkich osób kluczową sprawą jest równa niefazowana nawierzchnia infrastruktury pieszej, a szczególnie istotne jest to dla osób z niepełnosprawnościami.

Jak dotąd rozwiązania zakazujące stosowania kostki fazowanej na chodnikach przyjmują poszczególne miasta, w tym zwłaszcza Kraków, który jako pierwsze miasto w Polsce przyjął w 2017 roku tak zwaną „Uchwałę Rolkarską“ wprowadzającą taki zakaz. Podobne regulacje w ramach standardów pieszych przyjęły m.in. Gdańsk i Sopot, a w sposób nieformalny i zwyczajowy również wiele innych miast, w tym Zakopane i Nowy Targ. Środowisko rolkarskie od lat apeluje jednak o jednoznaczny, całkowity, wyraźnie sformułowany zakaz kostki fazowanej na szczeblu ogólnopolskim, analogiczny do tego, jaki od lat z powodzeniem funkcjonuje w odniesieniu do dróg rowerowych.

W 2022 roku Ministerstwo Infrastruktury, przychylając się do tych apeli, wprowadziło oczekiwane przez rolkarzy rozwiązania w postaci przepisów stosownego rozporządzenia, w którym jest mowa o tym, iż drogę dla pieszych (chodnik) należy projektować również z uwzględnieniem potrzeb urządzeń wspomagających ruch. W praktyce, według wykładni ministerstwa, powinno to oznaczać zakaz stosowania kostki fazowanej. Praktyka pokazuje jednak, że przepisy rozporządzenia są notorycznie łamane i nadal przeważająca większość nowobudowanych i remontowanych chodników powstaje z kostki fazowanej. Nie są to wyłącznie realizacje wykonane według starych projektów sprzed wejścia w życie rozporządzenia, ale również nowe. Problemem jest niska świadomość nowych zasad wśród urzędników i projektantów, a także brak jakichkolwiek sankcji za budowę chodników z kostki fazowanej. W powszechnej opinii przepisy rozporządzenia w punkcie dotyczącym budowy chodników dostosowanych do potrzeb użytkowników urządzeń wspomagających ruch są nieprecyzyjne i nie są interpretowane przez użytkowników i decydentów jako kategoryczny i jednoznaczny zakaz stosowania kostki fazowanej. Co więcej, kostka fazowana dominuje na nowych chodnikach budowanych ze środków funduszy rządowych, a także realizowanych przez GDDKiA oraz PLK.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jak ministerstwo ocenia postulat odejścia od kostki fazowanej i budowy chodników z równej, niefazowanej nawierzchni?

2. Czy i jakie działania zostaną podjęte celem doprecyzowania obowiązujących przepisów i wprowadzenia całkowitego i kategorycznego zakazu stosowania kostki fazowanej?

3. Czy ministerstwo podejmie działania (pismo, szkolenia, materiały prasowe) skierowane do samorządów, branży drogowej, PLK i GDDKiA, uwrażliwiające ich na stosowanie obowiązujących przepisów i nieużywanie kostki fazowanej jako nawierzchni infrastruktury pieszej?

Z wyrazami szacunku

Katarzyna Matusik-Lipiec