Interpelacja w sprawie przedłużania rejestracji związku wyznaniowego

18 stycznia 2019 r. - 127 (poświadczonych notarialnym podpisem) członków założycieli Związku Wyznaniowego Rodzimowierców Polskich Ród (ZWRP RÓD) złożyło w MSWiA za pośrednictwem wybranego przez siebie pięcioosobowego komitetu wniosek o wpis do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych (znak sprawy: DWRMNiE-WROOA-65350-3/2019). Proces administracyjno-poprawkowy (kompletowanie i poprawa dokumentacji) przebiegał w opinii komitetu w sposób należyty, jednak po zakończeniu tych prac nastąpiło odwlekanie decyzji ministra/wiceministra o wpisie do rejestru.

Dotychczasowy przebieg sprawy od zakończenia procesu poprawek i uzupełnień:

• 2.06.2022 r. - ostatnie pismo z MSWiA związane z poprawkami w statucie związku - komitet założycielski przesłał je do MSWiA z datą 11.06.2022 r.;

• 8.08.2022 r. - ostatnie uzupełnienia adresowo-zgłoszeniowe do dokumentów. Termin rozpatrzenia wniosku wg ustaleń komitetu związku minął 16.11.2022 r.
  Pismo złożono w biurze podawczym 3 miesiące wcześniej - 16.08.2022 r.;

• 11.01.2023 r. - 1. pismo z MSWiA informujące, iż: “ze względu na złożony charakter rozpatrywanej sprawy jej rozstrzygnięcie nastąpi w terminie do dnia 28 lutego 2023 r.";

• 28.02.2023 r. - 2. pismo z MSWiA informujące, iż “ze względu na złożony charakter rozpatrywanej sprawy jej rozstrzygnięcie nastąpi w terminie do dnia 31 maja 2023 r.";

• 6.03.2023 r. - rzecznik związku Dawid Zbigniew Walkowiak wraz z członkiem komitetu założycielskiego związku Patrykiem Wierzchoniem odbyli spotkanie o godz. 10:00 w Departamencie Wyznań MSWiA w Warszawie. W rozmowie uczestniczył kierownik Wydziału Rejestru Kościołów i Innych Związków Wyznaniowych oraz pracownica tego wydziału;

• 24.05.2023 r. - 3. pismo z MSWiA informujące, iż “ze względu na złożony charakter rozpatrywanej sprawy jej rozstrzygnięcie nastąpi w terminie do dnia 31 sierpnia 2023 r.";

• 30.08.2023 r. - 4. pismo z MSWiA informujące, iż “ze względu na złożony charakter rozpatrywanej sprawy jej rozstrzygnięcie nastąpi w terminie do dnia 30 listopada 2023 r.";

• 28.11.2023 r. - 5. pismo z MSWiA informujące, iż “ze względu na złożony charakter rozpatrywanej sprawy jej rozstrzygnięcie nastąpi w terminie do dnia 29 lutego 2024 r."

Podjęcie decyzji o wpisie do rejestru należało najpewniej do wiceministra/podsekretarza p. Błażeja Pobożego (PiS) - w omawianym okresie podlegał mu Departament Wyznań Religijnych oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych. Przyjmując, że po otrzymaniu odpowiedzi ZWRP RÓD w dniu 16.08.2022 r. organ zakończył wyjaśnianie sprawy, to zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2022 r. poz. 1435 ze zm.) powinien podjąć decyzję o wpisie do rejestru w terminie 3 miesięcy. Do dziś taka decyzja nie zapadła, a co 3 miesiące MSWiA przysyłało pisma wydłużające proces rejestracji. Takich pism komitet założycielski ZWRP RÓD otrzymał już 5, jednak nigdzie nie wyjaśniono z czego wynika "złożony charakter sprawy", który miał być powodem przedłużania procesu administracyjnego. Od czerwca 2022 r. nie były kierowane do komitetu założycielskiego ZWRP RÓD żadne zapytania czy wezwania do uzupełnienia akt. Nie wskazano też żadnych prawnych przeciwwskazań do podjęcia decyzji o rejestracji związku wyznaniowego, którego możliwość istnienia jest przejawem konstytucyjnej gwarancji wolności wyznania i sumienia. Także podczas spotkania w departamencie w dniu 6.03.2023 r. członkowie komitetu zapoznali się ze zgromadzonym w sprawie materiałem, który nie wykraczał poza korespondencję między organem a komitetem. Wszystko wskazuje na to, że organ nie prowadzi już żadnych czynności wyjaśniających, a jedynie odwleka podjęcie rozstrzygnięcia. Czas rozpoznania sprawy jest wydłużony w sposób niezrozumiały, pomimo że związek dostosował się do wszystkich wymagań MSWiA. Jako przedstawiciele mniejszości wyznaniowej, przez opieszałość aparatu państwa, pozostajemy niesłusznie na marginesie życia publicznego. Sytuacja ta ogranicza w sposób znaczny możliwość działania jako organizacja religijna i godzi w podstawowe prawa i wolności wynikające z Konstytucji RP oraz ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania.

Proszę o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Kiedy można liczyć na rozpatrzenie wyżej omawianego wniosku?

2. Na czym polega złożoność sprawy w wyżej omawianym przypadku?

3. Ile związków wyznaniowych znajduje się w podobnej sytuacji (mają złożone wszystkie dokumenty, a ich wniosek o rejestrację jest przedłużany)?

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk