Interpelacja w sprawie OZE

Szanowna Pani Minister,

ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw zostały wprowadzone konstrukcje prosumenta zbiorowego oraz prosumenta wirtualnego, zaś ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw do polskiego porządku prawnego wprowadzono instytucję obywatelskich społeczności energetycznych.

Każda z wyżej wymienionych form energetyki prosumenckiej umożliwia partycypację w transformacji energetycznej podmiotom, dla których dotychczas było to albo mocno utrudnione, albo wręcz niemożliwe – w szczególności dotyczy to gospodarstw domowych zajmujących lokale mieszkalne w budynkach wielorodzinnych oraz przedsiębiorców, którzy ze względu na brak warunków technicznych nie mieli możliwości realizacji własnych instalacji OZE.

Niemniej, w ślad za nowymi regulacjami sektora energetycznego nie podążały zmiany przepisów podatkowych, które zrównałyby w prawach beneficjentów nowych rozwiązań z dotychczasowymi prosumentami indywidualnymi, których na koniec roku 2023 było w Polsce ponad 1,3 mln, przy czym większość stanowią gospodarstwa domowe zajmujące domy jednorodzinne.

Obecnie bowiem przepisy ustawy o podatku od towarów i usług pozwalają na stosowanie preferencyjnej stawki VAT w wysokości 8% w przypadku mikroinstalacji o których mowa w art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, funkcjonalnie związanych z obiektami budownictwa mieszkaniowego objętymi społecznym programem mieszkaniowym.

Tak sformułowane przepisy wprowadzają wątpliwości interpretacyjne w zakresie stosowania preferencyjnej stawki VAT do instalacji OZE realizowanych w formule prosumenta zbiorowego, prosumenta wirtualnego lub przez obywatelską społeczność energetyczną, gdzie moc całkowita instalacji może przekraczać wartość właściwą dla mikroinstalacji (50 kWp) przy jednoczesnym przypisaniu mocy wytwórczej do pojedynczego gospodarstwa domowego w wynoszącej mniej niż 50 kWp, a co za tym idzie – mogą one utrudnić skuteczne wdrożenie na rynku rozwiązań wykorzystujące nowe formy energetyki obywatelskiej, jednocześnie dyskryminując gospodarstwa domowe znajdujące się w budynkach wielorodzinnych w porównaniu do gospodarstw domowych znajdujących się w budynkach jednorodzinnych.

Ponadto, należy zwrócić uwagę na dyskryminacyjny charakter tzw. ulgi termomodernizacyjnej w rozumieniu art. 26h ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższy przepis zakłada bowiem możliwość odliczenia od podstawy obliczenia podatku wydatków poniesionych na przedsięwzięcia termomodernizacyjne jedynie właścicielom lub współwłaścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a co za tym idzie – z możliwości skorzystania z ulgi są wyłączone gospodarstwa domowe znajdujące się w budynkach wielorodzinnych.

Mając na względzie powyższe, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy w ramach Ministerstwa Klimatu i Środowiska prowadzone są prace nad dostosowaniem przepisów regulujących preferencyjną stawkę podatku od towarów i usług do nowych rozwiązań dla prosumentów będących gospodarstwami domowymi w zakresie zrównania ich traktowania z prosumentami indywidualnymi?

2. Czy w ramach Ministerstwa Klimatu i Środowiska prowadzone są prace nad dostosowaniem przepisów regulujących ulgę termomodernizacyjną w zakresie zrównania praw prosumentów indywidualnych z prosumentami zbiorowymi i wirtualnymi będącymi gospodarstwami domowymi?