Interpelacja w sprawie funkcjonowania samorządowych kolegiów odwoławczych

Lublin, dnia 18 kwietnia 2024 r.

Szanowny Panie Ministrze,

samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. Działają one w oparciu o szereg aktów prawnych, m.in. ustawę z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 maja 1999 r. w sprawie trybu przeprowadzania konkursu na członków samorządowego kolegium odwoławczego (Dz. U. Nr 47, poz. 462). Samorządowe kolegia odwoławcze są kolegialnymi organami administracji publicznej. Nie są one organami administracji rządowej i nie podlegają tym organom.

W ramach wykonywania mandatu posła na Sejm RP otrzymałam informację o szeregu problemów w funkcjonowaniu samorządowych kolegiów odwoławczych. Dotyczą one między innymi terminowości załatwiania spraw - wiele osób zgłasza poważne problemy związane z nadmiernymi opóźnieniami w procesie załatwiania spraw przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie. Zgodnie z art. 35 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego: Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W przypadku niektórych spraw rozstrzyganych m.in. w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Lublinie terminy niejednokrotnie nie zostają zachowane, a sprawy rozstrzygane są często z wielomiesięcznym opóźnieniem. Opóźnienia te mają negatywny wpływ na życie i interesy mieszkańców, które zależą od sprawnego rozpatrzenia przez SKO. Jest to kwestia istotna z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej oraz skuteczności działania organów administracji publicznej.

Po drugie, uzasadnione wątpliwości budzi proces wyłaniania kandydatów na członków pozaetatowych samorządowych kolegiów odwoławczych. Zauważalne jest, że proces rekrutacji do kolegium nie jest wystarczająco jasny i transparentny, co rodzi wątpliwości co do obiektywności oraz profesjonalizmu jego członków. Problemy takie zauważalne są m.in. w SKO w Lublinie. Zgodnie z treścią § 1 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie trybu przeprowadzania konkursu na członków samorządowego kolegium odwoławczego konkurs ogłasza prezes kolegium w dzienniku o zasięgu ogólnokrajowym. W przypadku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie konkurs ten w ostatnim okresie ogłaszany był prawdopodobnie wyłącznie w dzienniku „Gazeta Polska”. Brak przejrzystości w tym zakresie może wpływać negatywnie na zaufanie społeczne do tej instytucji oraz wydawanych przez ten organ decyzji w postępowaniu administracyjnym.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, działając w ramach wykonywania mandatu posła na Sejm RP niniejszym składam niniejszą interpelację oraz zwracam się o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Jakie działania są podejmowane w celu monitorowania i poprawy efektywności działań samorządowych kolegiów odwoławczych, szczególnie w kontekście redukcji opóźnień w załatwianiu spraw?
2. Czy planuje Pan podjęcie działań mających wpływ na zwiększenie transparentności procesu rekrutacji do samorządowych kolegiów odwoławczych?

Z poważaniem

Marta Wcisło