Interpelacja w sprawie braku działań rządu wobec trudnej sytuacji rolników

Szanowny Panie Premierze,

w związku z faktem, że do mojego biura poselskiego zgłosili się rolnicy protestujący wobec braku działań rządu w sprawach strategicznych dla bezpieczeństwa żywnościowego Polski, zwracam się do Pana Premiera z interpelacją poselską w sprawie realizacji postulatów protestujących rolników z powiatów sochaczewskiego, żyrardowskiego, grodziskiego i płockiego.

Rolnicy, broniąc żywnościowego bezpieczeństwa Polski, zwracają uwagę na ryzyka dla przyszłości wielu sektorów naszej gospodarki. Postulaty przedstawione przez rolników dotyczą w szczególności: wprowadzenia przez rząd zakazu nadmiernego importu produktów rolno-spożywczych z Ukrainy oraz innych krajów spoza Unii Europejskiej, które nie spełniają norm europejskich; konieczności uchylenia przepisów regulujących tzw. Zielony Ład oraz sprzeciwu wobec ograniczania chowu i hodowli zwierząt w Polsce.

Podzielając uzasadnione obawy rolników, zwracam się do Pana Premiera z wnioskiem o pilne udzielenie wyjaśnień w zakresie wyżej opisanych postulatów. Proszę o informację jakie działania rządu są podejmowane wobec poszczególnych postulatów rolników:

1. Rozwiązanie problemów nadmiernego importu towarów rolno-spożywczych z Ukrainy i innych krajów pozaunijnych - rolnicy oczekują wprowadzenia następujących mechanizmów:

- wprowadzenie ceł i kontyngentów taryfowych na płody rolne i produkty z Ukrainy,
- w czasie kampanii wyborczej Pan Premier wskazywał, że jeżeli sytuacja będzie tego wymagać, to możliwe jest przywrócenie ceł na zboże z Ukrainy.

Proszę o informację, jaki jest stan realizacji obietnicy Pana Premiera z kampanii wyborczej na forum krajowym i unijnym. Proszę także o informację, czy rząd wprowadzi kontyngenty lub system kaucyjny, który znalazł się w programie wyborczym PSL, a jeśli tak, to na jakim etapie są działania rządu w tej sprawie.

2. Realizacja szczegółowych kontroli fitosanitarnych i weterynaryjnych na granicach - rolnicy często wskazują, że należy wzmocnić system kontroli na granicy w taki sposób, aby zapewnić, że produkty, które nie zostały wyprodukowane w ramach systemów tożsamych z wymaganymi na terenie Unii Europejskiej, nie wjadą do Polski, bo nie powinny zostać wpuszczone na teren UE. Czy rząd planuje zmiany w przepisach krajowych w zakresie systemu kontroli produktów roślinnych lub zwierzęcych? Czy planowane jest podjęcie działań na forum UE przez rząd Pana Premiera w zakresie zmian dotyczących systemu bezpieczeństwa żywności na terenie Unii Europejskiej? Jeśli tak, to jakie działania są planowane i na jakim są etapie?

3. Brak zgody na ratyfikowanie przez Polskę umów o wolnym handlu pomiędzy Unią Europejską a państwami trzecimi, których realizacja mogłaby godzić w interesy polskich producentów rolnych oraz krajowych przetwórców rolno-spożywczych. Proszę o informację, jaki jest status procedowanych przez UE umów o wolnym handlu z państwami trzecimi oraz jakie skuteczne działania rząd RP zamierza podjąć na forum UE w tym zakresie.

4. Wprowadzenie embarga na produkty żywnościowe z Rosji i Białorusi. Czy wzorem niektórych państw bałtyckich możliwe jest wprowadzenie takich ograniczeń przez Polskę? Czy rząd dysponuje analizami dotyczącymi możliwych skutków wprowadzenia przez Polskę takiego embarga? Jeśli tak, to proszę o ich przekazanie razem z odpowiedzią na niniejszą interpelację.

5. Jakie jest stanowisko rządu w zakresie przepisów tzw. odtwarzania natury? Jakie działania podjął rząd Pana Premiera od momentu powołania w dniu 13 grudnia 2023 r. do dnia dzisiejszego w tej sprawie? Jakie jest stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a jakie Ministerstwa Klimatu i Środowiska w tym zakresie?

6. Rolnicy podkreślają, że kluczem do odzyskania i utrzymania opłacalności produkcji roślinnej jest odbudowa i rozwój hodowli w Polsce. Rolnictwo działa jak system naczyń połączonych - nie można wyłączyć jednego elementu bez silnego oddziaływania na inne sektory. Dodatkowo, w związku z zawirowaniami na globalnych rynkach, wzrostem cen środków do produkcji, a także wzrostem obciążeń administracyjnych, rolnicy związani z chowem i hodowlą zwierząt znaleźli się w wyjątkowo trudnej sytuacji. Jak rząd Pana Premiera odnosi się do projektu złożonego przez posłów Koalicji Obywatelskiej, który dotyczy ograniczenia hodowli zwierząt futerkowych? Czy ministerstwo planuje wdrożenie programów pomocowych ze środków krajowych dla hodowców zwierząt, w szczególności trzody chlewnej? Jeśli tak, to jakie wsparcie jest planowane i jakie będą zasady tych programów?

7. Rolnicy domagają się następujących działań:

- zwiększenia pułapu DJP/gospodarstwo, do jakiego rolnikom przysługuje wsparcie do produkcji zwierzęcej do poziomu 450 DJP/gospodarstwo;
- uruchomienia pomocy dla hodowców i producentów zwierząt w ramach tzw. pomocy wojennej;
- uruchomienia pomocy suszowej za ubiegły rok;
- odejścia od pomysłu oparcia systemu decyzji kredytowych i inwestycyjnych o wyliczany dla produktów wytwarzanych w gospodarstwach ślad węglowy;
- zwiększenia poziomu wsparcia działań inwestycyjnych w gospodarstwach utrzymujących zwierzęta;
- ułatwienia realizacji inwestycji w gospodarstwach utrzymujących zwierzęta;
- ustanowienia taryfy energetycznej dla rolnictwa;
- odpowiedniego doboru kadr decydujących o kierunkach rozwoju produkcji rolnej w Polsce.

Czy w zakresie ww. propozycji rolników rząd Pana Premiera planuje podjąć jakieś działania lub ustanowić programy pomocowe? Jeśli tak, to proszę o informację, jakie to będą programy i działania, z jakim budżetem oraz kto będzie uprawniony do korzystania z nich.

8. W związku z trudną sytuacją finansową w rolnictwie, a także problemami ze zbytem towarów rolnicy domagają się obniżenia lub anulowania drugiej raty podatku rolnego za rok 2024 lub wskazania magazynu, do którego rolnicy będą mogli opłacić równowartość podatku rolnego w formie płodów rolnych, zgodnych z cennikiem GUS. Dlatego proszę o informację, czy rząd pracuje nad rozwiązaniami proponowanymi przez rolników w tym zakresie. Jeśli tak, to jakie działania są planowane i kiedy i na jakich zasadach rolnicy będą mogli otrzymać pomoc?

Przypominam też, że niewprowadzanie embarga na produkty z Ukrainy oraz brak konkretnych działań legislacyjnych mających na celu rozwiązanie problemów rolników, godzi bezpośrednio w bezpieczeństwo żywnościowe naszego kraju. Brak działań rządu sprawia, że produkcja rolna w Polsce stanie się nieopłacalna, a rolnicy popadną w poważne kłopoty finansowe prowadzące w przyszłości do upadku rodzinnych gospodarstw rolnych.

Dlatego, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 roku o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.U. z 2022 r. poz. 1339, t.j. z dnia 2022.06.27 ze zm.), oczekuję wyczerpującej informacji i wskazania konkretnych działań, które będą podjęte przez Pana Premiera i rząd w strategicznych sprawach, jakie przedstawili rolnicy.

Z poważaniem

Maciej Małecki
Poseł na Sejm RP