Interpelacja w sprawie zmian w ustawie o ochronie zwierząt w celu zapewnienia ochrony prawnej zwierzętom oddanym do placówek przez ich dotychczasowych opiekunów bądź właścicieli z uwagi na okoliczności uniemożliwiające dalszą opiekę

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się do Pana z problemem, który został zgłoszony do mojego biura poselskiego przez przedstawicieli schronisk dla zwierząt. Wedle przyjętych zasad do tego rodzaju placówek przyjmowane są zwierzęta spełniające definicję zwierząt bezdomnych. Art. 4 pkt 16 ustawy o ochronie zwierząt ustanawia definicję legalną zwierzęcia bezdomnego, która stanowi, że rozumie się przez to zwierzęta domowe lub gospodarskie, które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone przez człowieka, a nie ma możliwości ustalenia ich właściciela lub innej osoby, pod której opieką trwale dotąd pozostawały. Definicja ta stwarza problem związany z możliwością przyjmowania do schronisk zwierząt, co do których tożsamość właściciela lub trwałego opiekuna jest znana lub możliwa do ustalenia, a z powodów obiektywnych konieczne jest przyjęcie ich do tego rodzaju placówki.

Przedstawiciele schronisk dla zwierząt zwracają uwagę, że w wielu przypadkach zwierzęta pozostawiane w prowadzonych przez nich placówkach nie spełniają tej definicji, ponieważ tożsamość ich właścicieli lub trwałych opiekunów jest możliwa do ustalenia. Abstrahując od oceny moralnej takich decyzji i uwzględniając rozmaite sytuacje życiowe, które zmuszają do jej podjęcia, należy zwrócić uwagę, że przedmiotowa definicja powoduje sytuacje, które godzą w dobro zwierząt. Odmowa przyjmowania do schronisk zwierząt, co do których tożsamość właściciela lub trwałego opiekuna jest możliwa do ustalenia, rodzi bowiem poważne niebezpieczeństwo, że zwierzęta te zostaną zwyczajnie porzucone. Pomimo wieloletniego okresu obowiązywania tej definicji, dotarły do mnie informacje, że w ostatnim czasie niektóre schroniska, w związku z brakiem finansowania lub poleceniem organów prowadzących te schroniska, muszą decydować się na odmowę przyjmowania takich zwierząt, co powoduje wspomniane wyżej niebezpieczeństwo. Środowiska osób zajmujących się ochroną zwierząt apelują wobec tego o zmianę tej definicji i nowelizację ustawy o ochronie zwierząt.

Dnia 28 grudnia 2023 r. Krakowskie Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami zwróciło się do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z petycją w przedmiocie podjęcia działań zmierzających do wprowadzenia zmian w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt (dalej: u.o.z.) wraz z podtrzymaniem petycji dotyczącej kierunku planowanych już zmian w ustawie. W petycji tej postulowano następujące zmiany ustawowe:

• zmianę art. 4 pkt 16 u.o.z. poprzez zmianę definicji „zwierząt bezdomnych” na obejmującą szerszy zakres sytuacji, a to obejmującą również zwierzęta, które zostały z przyczyn obiektywnych i niezależnych od właściciela bądź osoby, pod której opieką trwale dotąd pozostawały oddane do schroniska z uwagi na niemożność sprawowania opieki nad zwierzętami w sposób zapewniający im odpowiednie warunki (są to m.in. przypadki osób starszych, które z uwagi na stan zdrowia nie są w stanie sprawować opieki nad zwierzęciem, czy osób w trudnej sytuacji życiowej, np. z powodów finansowych);
• art. 6 ust. 2 pkt 11 u.o.z. poprzez zmianę sposobu zdefiniowania jednej z form znęcania się nad zwierzętami, jaką jest porzucenie zwierzęcia przez człowieka, poprzez ustanowienie często pojawiającego się wyjątku, jakim jest oddanie zwierzęcia do schroniska z uwagi na obiektywne i niezależne od właściciela bądź osoby, pod której opieką trwale dotąd zwierzę pozostawało, okoliczności uniemożliwiających sprawowanie opieki nad zwierzęciem.

Pełne uzasadnienie przedstawionych wyżej postulatów przedstawiono w przywołanej petycji.

Mając powyższe na uwadze, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o uwzględnienie tego aspektu przy ewentualnych pracach nad nowelizacją przedmiotowej ustawy, a ponadto z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Czy ministerstwu zgłaszany był dotychczas przedstawiony wyżej problem?
2. Czy ministerstwo pracuje obecnie nad projektem nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt, a jeżeli tak, to w jakim zakresie i na jakim etapie są obecnie te prace?
3. Jak Pan Minister odnosi się do postulatu zmiany prawa w zakresie definicji zwierzęcia bezdomnego bądź takiej zmiany przepisów, która w trosce o dobro zwierząt wprost wskaże możliwość przyjmowania, z uwagi na ww. aspekty, zwierząt oddanych przez znanych z tożsamości właścicieli lub stałych opiekunów do schronisk finansowanych przez państwo bądź samorządy?
4. Jakie jest stanowisko ministerstwa względem przedstawionych w ww. petycji postulatów w zakresie nieobjętym poprzednimi pytaniami?

Z wyrazami szacunku

Aleksander Miszalski