Interpelacja w sprawie polityki rządu RP wobec Inicjatywy Trójmorza

Szanowny Panie Ministrze,

21 marca br. na stronach Rządowego Centrum Legislacji ukazał się projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zniesienia niektórych pełnomocników rządu. Zgodnie z § 1 pkt 19 projektu zniesiona ma być funkcja pełnomocnika rządu do spraw Inicjatywy Trójmorza.

Inicjatywa Trójmorza jest projektem politycznym zrzeszającym 13 państw Europy Środkowej: Polskę, Chorwację, Austrię, Bułgarię, Czechy, Estonię, Litwę, Łotwę, Rumunię, Węgry, Słowację, Słowenię, a od 2023 r. także Grecję, w celu lepszej współpracy regionalnej – przede wszystkim w zakresie budowy infrastruktury transportowej, energetycznej i cyfrowej. Współpraca ta ma kluczowe znaczenie także z punktu widzenia bezpieczeństwa: zrealizowane w duchu trójmorskiej współpracy projekty gazoportów oraz interkonektorów gazowych już dziś okazują się niezwykle skutecznym antidotum na wcześniejsze uzależnienie od rosyjskiego gazu. Istotne znaczenie dla konektywności w naszym regionie mają także projekty transportowe, takie jak Rail Baltica czy Via Baltica – podobnie jak inwestycje we wspólne projekty cyfrowe, czyniące nasze kraje bardziej innowacyjnymi.

Eksperci z zakresu stosunków międzynarodowych nie mają wątpliwości, że Inicjatywa Trójmorza powinna być wzmacniana i rozwijana, także jako element współpracy w Unii Europejskiej, z korzyścią dla Polski i całej Europy Środkowej. Jej efektem jest wyrównywanie poziomu rozwoju między naszą częścią kontynentu a innymi krajami UE; ma też ona ogromne znaczenie dla wzmacniania głosu naszego kraju i najbliższych sojuszników wobec narastających zagrożeń ze strony Rosji i wspierających ją sił.

Inicjatywa Trójmorza rozwija się z roku na rok, a najlepszym dowodem atrakcyjności i potencjału tego formatu współpracy regionalnej jest ubiegłoroczne dołączenie do niej 13. członka – Grecji. W tej sytuacji wskazane jest zwiększanie zaangażowania w nią Polski – i wykorzystywanie jej dla realizacji celów naszej polityki zagranicznej.

Tym większe zaniepokojenie budzi fakt, iż we wskazanym wyżej projekcie rozporządzenia postuluje się zniesienie funkcji pełnomocnika rządu do spraw Inicjatywy Trójmorza (na marginesie należy podkreślić, że funkcja ta sprawowana była dotąd bez żadnego dodatkowego wynagrodzenia przez sekretarza lub podsekretarza stanu w MSZ – jest więc ona całkowicie neutralna z punktu widzenia finansów publicznych).

Rodzi to zasadnicze pytania o zamiary rządu w tej sprawie – o postawę MSZ – i o generalne kierunki polityki zagranicznej w zakresie współpracy w ramach tego formatu.

Mając to na uwadze, Szanowny Panie Ministrze, uprzejmie proszę o wskazanie:

1. Czy MSZ pozytywnie ocenia projekt rozporządzenia w zakresie zniesienia pełnomocnika rządu ds. Inicjatywy Trójmorza – czy też zamierza wnieść do niego uwagi krytyczne?

2. Jakie są obecnie założenia polityki zagranicznej RP względem Inicjatywy Trójmorza? W jaki sposób MSZ RP zamierza wykorzystać ten format współpracy do realizacji polskiej racji stanu?

Z wyrazami szacunku

Paweł Jabłoński