Interpelacja w sprawie kontroli w Narodowym Instytucie Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego i bezprawnego odwołania dyrektora NIW

Warszawa, 20.03.2024 r.

Szanowna Pani Minister!

Dotyczy bezprawnego odwołania dyrektora NIW – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego Wojciecha Kaczmarczyka (twórca pierwszego po 1989 r. nowoczesnego, szerokiego systemu wsparcia polskiego państwa dla organizacji pozarządowych, który objął 9 programów dla NGO-sów, dzięki któremu przekazano obywatelom 6,5 tysiąca dotacji na cele pożytku publicznego) i powołania na jego miejsce działacza PO Michała Brauna.

Na podstawie ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), w związku z tym, że w dn. 13.03.2024 r. minister Agnieszka Buczyńska wbrew zapisom ustawy o NIW, a więc bezprawnie, odwołała z funkcji dyrektora NIW – CRSO p. Wojciecha Kaczmarczyka przed upływem kadencji, motywując tę decyzję „działaniami niezgodnymi z prawem, zasadami rzetelności, gospodarności i celowości w postaci niewłaściwego kierowania działalnością NIW – CRSO”, i odwołując się w tej kwestii m.in. do „wyników kontroli zawartych w Sprawozdaniu z kontroli Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia 13.03.2024 r., znak: DOB.NK.6661.2.2024”, proszę o precyzyjną odpowiedź na każde z następujących pytań:

1. Czy p. minister orientuje się, jakie instytucje (kto) w Polsce mają prawo orzekać, że jakieś działania są niezgodne z prawem, zasadami rzetelności, gospodarności i celowości?
2. Czy prawdą jest, że kandydatem na dyrektora NIW – CRSO był p. Andrzej Rybus-Tołłoczko? Czy ewentualnie ta kandydatura była rozpatrywana na tę funkcję? Przez kogo? Dlaczego ta kandydatura nie została zmaterializowana?
3. Co spowodowało lub kto spowodował, że p.o. dyrektorem został działacz PO p. Michał Braun?
4. Czy podejmując bezprawną decyzję o odwołaniu dyrektora Wojciecha Kaczmarczyka, była Pani szantażowana przez przedstawicieli partii PO, że jeżeli Pani nie odwoła Wojciecha Kaczmarczyka, szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów nie uruchomi środków finansowych dla NIW, w szczególności na realizację programów instytutu?
5. Czy prawdą jest, że podejmując tę decyzję, była Pani szantażowana przez przedstawicieli partii PO, że jeżeli nie powoła Pani na stanowisko p.o. dyrektora NIW p. Michała Brauna, szef KPRM p. Jan Grabiec nie podpisze umów na uruchomienie środków na programy NIW?
6. Czy prawdą jest, że środki na programy NIW były wstrzymywane od zeszłego roku, a umowy na ich realizację zostały podpisane natychmiast po odwołaniu dyrektora Wojciecha Kaczmarczyka i powołaniu na p.o. dyrektora NIW działacza PO Michała Brauna?
7. Czy Pani Minister zdaje sobie sprawę, że dokument, w oparciu o który odwołała Pani dyrektora Wojciecha Kaczmarczyka („Sprawozdanie z kontroli w NIW-CRSO​-PROO, edycja 2024”), jest nierzetelny, nieprofesjonalny i tendencyjny, niektóre jego treści są sprzeczne wewnętrznie, a nawet sugerują kontrolowanemu łamanie zasad prawa?

W szczególności czy Pani Minister wie, że:

a) kontrolerzy kwestionują prawo do bycia ekspertami NIW (i traktują to jako „uchybienie istotne!”) osobom posiadającym wieloletnie doświadczenie w pracy pozarządowej w organizacjach harcerskich czy katolickich, a także naukowcom zajmującym się od lat problematyką trzeciego sektora,

b) kontrolerzy nie rozumieją standardów stosowanych w trzecim sektorze na całym świecie, m.in. zasady trzeciego eksperta czy zasady zaufania do deklaracji kandydatur na ekspertów stosowanych w konkursach grantowych nadzorowanych przez Komisję Europejską czy Mechanizm EOG,

c) kontrolerzy nie rozumieją, że sugestia poszerzenia kryteriów oceny (np. na punktację „podkryteriów”) jest sprzeczna z ustawą o NIW – podobnie jak sugestia wprowadzenia ograniczeń formalnych dla panelu ekspertów,

d) w sprawozdaniu z prowadzonej kontroli za „nieprawidłowość kluczową” uważa się oczywisty błąd redakcyjny, nieskutkujący zresztą żadnymi konsekwencjami finansowymi dla wnioskodawców!,

e) w skład zespołu kontrolującego została powołana osoba pracująca w Departamencie Społeczeństwa Obywatelskiego KPRM, która podlegała w pewnym okresie pod nadzór Wojciecha Kaczmarczyka jako sekretarza Komitetu ds. Pożytku Publicznego i ww. osoba wykazywała się umiarkowaną kompetencją w trakcie przygotowywania projektów programów NIW i aktów legislacyjnych, a efekty jej pracy były wielokrotnie poprawiane przez Wojciecha Kaczmarczyka w trakcie współpracy (jest to więc jawny konflikt interesów; powołanie na członka zespołu kontrolnego osoby pozostającej w konflikcie z szefem instytucji kontrolowanej może być uznane za poważne wykroczenie urzędnicze),

f) większość wniosków krytycznych w ww. sprawozdaniu wynika z niezrozumienia zasad i specyfiki funkcjonowania trzeciego sektora lub/i z błędnej oceny stanu faktycznego (np. niezrozumienia informacji w Systemie Informatycznym NIW),

g) wszystkie wnioski krytyczne sprawozdania zostały kompetentnie wyjaśnione przez dyrektora Wojciecha Kaczmarczyka w piśmie do pani minister z dn. 6.03.2024 r. (Czy czytała Pani to pismo przed podjęciem decyzji o odwołaniu Wojciecha Kaczmarczyka?)?

1. Czy pani minister Agnieszka Buczyńska zna treść oświadczenia dotyczącego Sprawozdania z kontroli przewodniczącej Komitetu ds. Pożytku Publicznego w NIW z dn. 19.03.2024 r. autorstwa dyr. dyr. Wojciecha Kaczmarczyka, Przemysława Jaśkiewicza i dr. Michała Rulskiego, opublikowanego m.in. na stronie ngo.pl.? Proszę o ustosunkowanie się do tego oświadczenia.
2. Czy pani minister Agnieszka Buczyńska zdaje sobie sprawę z faktu, że Komitet ds. Pożytku Publicznego, którego jest przewodniczącą, został wymyślony i prawnie oprzyrządowany przez osobę, którą odwołała Pani dyscyplinarnie ze stanowiska dyrektora NIW w oparciu o całkowicie sfingowane przesłanki?

Z poważaniem

Piotr Gliński
Poseł na Sejm RP