Interpelacja w sprawie pobytu w szpitalach pacjentów wymagających pomocy socjalnej

Szanowna Pani Ministro,

zwracam się do Pani, by zwrócić uwagę na zgłaszany mi podczas dyżurów poselskich problem, jaki napotyka Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny UM w Poznaniu w kontaktach z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Rodzinie w Poznaniu w zakresie przepływu informacji, w tym danych osobowych, niezbędnych szpitalowi i zatrudnianemu w szpitalu na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593, z późn. zm., dalej jako „PomSpołU”) pracownikowi socjalnemu do wykonywania swoich zadań, w tym zapewnienia bezpieczeństwa i najwyższych standardów opieki pacjentom szpitala.

W ocenie szpitala pracownik socjalny zatrudniony na podstawie art. 121 ust. 1a PomSpołU ma prawo do pozyskiwania informacji od instytucji administracji publicznej, podmiotów wykonujących działalność leczniczą i organizacji pozarządowych, jeżeli jest to niezbędne do wykonywania przez niego zadań w zakresie pomocy społecznej. Obowiązki pracownika socjalnego w rejonie mają nieco inny charakter niż obowiązki pracownika socjalnego w szpitalu, stąd na linii szpital – miejski ośrodek pomocy rodzinie (zwany dalej „MOPR”) pojawiły się rozbieżności w interpretacji zapisów art. 120 i 121 PomSpołU.

Rezultatem tych rozbieżności są trudności z uzyskiwaniem od MOPR informacji na temat pacjentów z obciążonym wywiadem społecznym, z jakimi na co dzień boryka się pracownik socjalny szpitala, wynikające z kwestionowania przez MOPR podstaw prawnych szpitala i zatrudnionego w nim pracownika socjalnego do przetwarzania danych osobowych, o pozyskanie których pracownik socjalny regularnie wnioskuje do MOPR. Kierując się przede wszystkim dobrem pacjentów, chcąc nawiązać dialog celem rozwiania powstałych po stronie MOPR wątpliwości, szpital zaproponował zawarcie porozumienia z MOPR o wymianie danych osobowych za pośrednictwem systemów teleinformatycznych (zw. dalej „porozumieniem”). Jednak porozumienie nie doszło do skutku z uwagi na rozbieżności w interpretacji przepisów. Szpital w sprawie wykładni tych przepisów skierował w kolejnym kroku pismo do Urzędu Ochrony Danych Osobowych (30.10.2023 r.), z kolei urząd przekazał je do dyrektora Departamentu Prawnego Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z prośbą o zajęcie się tą sprawą.

Sprawa jest poważna, bo dotyczy sytuacji przebywających w szpitalu noworodków i dzieci, które posiadają nieuregulowaną sytuację prawną ze względu na brak stosownych informacji, których źródłem jest MOPR. Pobyty małych pacjentów są czasami wielomiesięczne, rekord pobytu dziecka w szpitalu wynosi 6 miesięcy. Ponadto te przedłużające się „hospitalizacje” powodują konsekwencje finansowe dla szpitala, ale najbardziej narażają pacjentów na konsekwencje zdrowotne i psychiczne, bowiem zmusza się do pobytu pacjentów zdrowych bez zaspokojenia ich potrzeby bezpieczeństwa, kontaktu społecznego, więzi emocjonalnej oraz przynależności do rodziny.

Szybkie pozyskanie informacji od pracownika MOPR ułatwi podjęcie odpowiednich kroków w celu zabezpieczenia pacjentów. Dodam, że szpital podjął już nawet kroki w tym zakresie, organizując trzy spotkania interdyscyplinarne, które miały pomóc w usprawnieniu współpracy pomiędzy szpitalami a MOPR i sądami. Jednak ze względu na różną interpretację przepisów nadal nie ma porozumienia w tym zakresie.

Osobną kwestią jest opieszałość sądu w kierowanych do nich ww. sprawach, co wpływa na dalsze wydłużenie pobytu noworodka.

Biorąc powyższe pod uwagę, chciałbym zapytać o działania podejmowane przez ministerstwo w celu rozwiązania opisanego problemu.

Czy jest możliwa regulacja zapisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w zakresie przetwarzania danych osobowych pacjentów wymagających pomocy socjalnej, tak by pracownik socjalny szpitala mógł pozyskiwać informacje o sytuacji socjalnej pacjentów?

Czy ministerstwo pracuje może nad rozporządzeniem w zakresie obiegu dokumentów związanych z pobytem małoletnich pacjentów z powodów socjalnych oraz z nieuregulowaną sytuacją prawną?

Na jakim etapie jest sprawa interpretacji przepisów przekazana przez Urząd Ochrony Danych Osobowych do departamentu prawnego ministerstwa dotycząca legalności pozyskiwania danych i informacji przez pracownika socjalnego zatrudnionego przez szpital od miejskiego ośrodka pomocy rodzinie?

Uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji.

Z poważaniem

Adam Szłapka