Interpelacja w sprawie zaniechania w okresie rządów PiS działań przez Ministerstwo Zdrowia i podległe mu agendy rządowe w zakresie kontrolowania i ograniczenia negatywnych skutków użytkowania jednorazowych smakowych e-papierosów

Szanowna Pani Minister,

eksperci sygnalizują rosnące zagrożenie zdrowotne dla naszych dzieci i młodzieży związane z ogromną popularnością wśród nich jednorazowych papierosów smakowych – są one silnie uzależniające, a mogą działać także kancerogennie.

Skala zjawiska rośnie w Polsce lawinowo: szacuje się, że sprzedaż tych wyrobów, wynosząca w 2022 r. 32 mln sztuk, w 2023 r. wzrosła trzykrotnie do niemal 100 mln sztuk (raport: Rynek jednorazowych e-papierosów w Polsce, luty 2024, Instytutu Prognoz i Analiz Gospodarczych).

Jednorazówki zawierają nieobojętne dla środowiska materiały i substancje chemiczne – w tym baterie i akumulatory, grzałki, układy elektroniczne, które wymagają specjalistycznej utylizacji.

Na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Przeciwdziałania Uzależnieniom, które odbyło się 16 lutego br., przedstawiciel Ministerstwa Zdrowia – dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego pan Dariusz Poznański przedstawił poniższe informacje.

1. Na podstawie danych Biura do Spraw Substancji Chemicznych w Łodzi liczba zarejestrowanych produktów - jednorazowych e-papierosów - przedstawiała się w ostatnich latach następująco:

a) w 2020 r. – 87 wyrobów,
b) w 2021 r. – 266 wyrobów,
c) w 2022 r. – 1558 wyrobów,
d) w 2023 r. – 4430 wyrobów.

Oznacza to prawie 3-krotny wzrost rok do roku.

2. W ostatnich trzech latach Ministerstwo Zdrowia nie podejmowało działań o charakterze analitycznym i regulacyjnym w celu zanalizowania zjawiska i rozważenia jego ograniczenia i kontrolowania.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na przedstawione poniżej pytania.

1. Czy Ministerstwo Zdrowia zostało poinformowane przez Biuro ds. Substancji Chemicznych o lawinowym wzroście liczby rejestracji e-papierosów i wniosków o zarejestrowanie e-papierosów czekających na rozpatrzenie i niepokojącym trendzie w tym zakresie?
2. Jakie kroki i działania do końca 2023 r. podjęło Ministerstwo Zdrowia w związku z lawinowym wzrostem w latach 2020-2023 wniosków o rejestrację jednorazowych e-papierosów?
3. Jakie kroki i działania podjął w opisanym w p. 2 zakresie Główny Inspektorat Sanitarny?
4. W jaki sposób Ministerstwo Zdrowia koordynowało współpracę w przedmiotowej materii z Głównym Inspektoratem Sanitarnym i Biurem ds. Substancji Chemicznych?
5. Ile wniosków o rejestrację jednorazowych e-papierosów oczekuje obecnie na rozpatrzenie w Biurze ds. Substancji Chemicznych (dane o wpływie wniosków w rozkładzie na miesiące, poczynając od stycznia 2023 r.)?
6. Jakie opłaty pobiera Biuro ds. Substancji Chemicznych za przeprowadzenie procedury rejestracji jednorazowych e-papierosów, wielorazowych e-papierosów, wkładów do podgrzewaczy tytoniu, saszetek nikotynowych i papierosów klasycznych)?
7. Na czym polega procedura badania i rejestracji jednorazowych e-papierosów przez Biuro ds. Substancji Chemicznych i czy badany jest wpływ substancji zawartych w tych produktach na zdrowie lub poziom toksyczności?
8. Ile odmów rejestracji jednorazowych e-papierosów wydało Biuro ds. Substancji Chemicznych w poszczególnych latach, poczynając od 2020 r., i jakie były podstawy odmowy rejestracji?
9. Ile podmiotów, począwszy od 2020 r., złożyło wnioski o rejestrację jednorazowych e-papierosów (nazwy podmiotów, liczba wniosków na podmiot w danym roku, liczba zarejestrowanych na podmiot w danym roku wyrobów, liczba odmów na dany podmiot w roku, suma wniesionych przez dany podmiot opłat za rejestrację e-papierosów jednorazowych w danym roku)?
10. Jakie opłaty za rejestrację jednorazowych e-papierosów pobrało Biuro ds. Substancji Chemicznych w poszczególnych latach, poczynając od 2020 r. do 2023 r.?
11. Jakie działania i w jakim horyzoncie czasowym zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia i Główny Inspektorat Sanitarny w kwestii zakazu produkcji, marketingu, sprzedaży, dystrybucji lub oferowania "za darmo" przedmiotowych produktów?
12. Dlaczego dotąd nie powstał krajowy mechanizm certyfikacji produktów alternatywnych wobec papierosów pod kątem toksyczności w porównaniu z papierosami klasycznymi? Czy, a jeśli tak, to kiedy Ministerstwo Zdrowia planuje podjąć działania w tym zakresie?

Z poważaniem

Małgorzata Niemczyk
Posłanka na Sejm RP