Interpelacja w sprawie planowanych zmian podstaw programowych nauczania w polskich szkołach, eliminujących ważne treści z zakresu nauczania historii i języka polskiego, które mają istotne znaczenie dla poziomu wykształcenia i kształtowania postaw patriotycznych i obywatelskich młodych pokoleń Polaków

Białystok, 15 marca 2024 roku

Zapowiadane przez Panią Minister i koalicję parlamentarno-rządową Donalda Tuska zmiany podstaw programowych nauczania w polskich szkołach, które mają polegać na „odchudzeniu” treści nauczania o około 20%, budzą uzasadniony sprzeciw i bulwersują opinię publiczną. Z dostępnych informacji i dokumentów wynika, że jeżeli chodzi o przedmioty humanistyczne (język polski, historia), to zakres treści nauczania planowanych do wykreślenia z podstaw programowych dotyczy wydarzeń i postaci historycznych oraz lektur szkolnych, których znajomość należy do paradygmatu wykształcenia ogólnego i uniwersalnego kanonu kulturowego oraz ma istotny wpływ na poziom wiedzy uczniów, ich świadomość historyczną oraz kształtowanie postaw patriotycznych i obywatelskich.

Z podstaw programowych mają zostać wykreślone m.in. następujące przykłady i postacie historyczne: rotmistrz Witold Pilecki, Danuta Siedzikówna „Inka”, św. Maksymilian Maria Kolbe, przeor Augustyn Kordecki, Zawisza Czarny; wydarzenia historyczne: dokonania Bolesława Krzywoustego, konflikt z Cesarstwem Niemieckim, relacje polsko-krzyżackie, związki Polski z Węgrami w XIV wieku, charakterystyka polityki zagranicznej ostatnich Jagiellonów ze szczególnym uwzględnieniem powstania Prus Książęcych (hołd pruski), wkład Polaków w walkę o niepodległość Stanów Zjednoczonych (Tadeusz Kościuszko, Kazimierz Pułaski), konfederacja barska, powstanie Księstwa Warszawskiego, podział polityczny ziem polskich po kongresie wiedeńskim (rozbiory), traktat w Locarno, obrona Poczty Polskiej w Gdańsku, obrona Westerplatte, obrona Wieży Spadochronowej w Katowicach, bitwa pod Mokrą i Wizną, bitwa nad Bzurą, obrona Warszawy, obrona Grodna, rzeź wołyńska; lektury: Jan Kochanowski „Odprawa posłów greckich”, Adam Mickiewicz „Konrad Wallenrod”, Ignacy Krasicki „Hymn do miłości ojczyzny”, Maria Konopnicka „Wybrane Wiersze” („Rota”), Czesław Miłosz „Traktat moralny”, Zygmunt Krasiński „Nie-Boska komedia”, Władysław Stanisław Reymont „Chłopi”, Homer „Odyseja”, Dante Alighieri „Boska Komedia”, William Szekspir „Romeo i Julia”.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 roku o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 1996 r. Nr 73, poz. 350, z późn. zm.), proszę Panią Minister o odpowiedź na pytania:

1. Jakimi kryteriami kierują się pomysłodawcy i minister edukacji, dążąc do wprowadzenia takich zmian w podstawach programowych?
2. Dlaczego planowane zmiany obejmują przede wszystkim wydarzenia, postacie i lektury, których znajomość stanowi ważną część kanonu wykształcenia i podstawę kształtowania patriotyzmu i świadomości narodowej młodych Polaków?