Interpelacja w sprawie metodologii obliczania oraz kosztów finansowania wydatków obronnych planowanych na 2027 r.

Panie Ministrze,

Rada Ministrów przyjęła projekt budżetu państwa na 2027 r., w którym łączne nakłady na obronę narodową, uwzględniające budżet państwa oraz Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, określono na 198,1 mld zł, tj. 4,51% prognozowanego PKB. Ustawa o obronie Ojczyzny wymaga jednocześnie przeznaczania od 2023 r. z budżetu państwa na potrzeby obronne co najmniej 3% PKB, natomiast dodatkowym źródłem finansowania Programu Rozwoju Sił Zbrojnych RP jest FWSZ działający w BGK.

Według analizy danych projektu budżetu oraz planu FWSZ w 2027 r. w budżecie państwa na cele obronne ma zostać przewidziane ok. 131,7 mld zł, natomiast wydatki FWSZ mają wynieść ok. 77,7 mld zł, z czego ok. 66,3 mld zł na realizację Programu Rozwoju Sił Zbrojnych RP i Tarczę Wschód, a pozostała część ma obejmować m.in. spłatę kapitału, odsetki, prowizje i inne koszty finansowania. Plan zakłada przy tym pozyskanie w 2027 r. ok. 69,2 mld zł finansowania dłużnego FWSZ, podczas gdy wydatki na odsetki mają wynieść ok. 5,85 mld zł, a prowizje i pozostałe koszty obsługi finansowania ok. 0,8 mld zł. Planowana spłata kapitału wynosi ok. 4,72 mld zł i od 2027 r. nie ma być zaliczana do wykazywanych nakładów obronnych.

Najwyższa Izba Kontroli już w 2025 r. wskazywała na potrzebę stworzenia realistycznej, długookresowej strategii finansowania wydatków obronnych, obejmującej koszty zobowiązań zaciąganych przez FWSZ, oraz zwracała uwagę na znaczenie przejrzystości tego pozabudżetowego mechanizmu finansowania. Jednocześnie według danych przytoczonych na podstawie wykonania planu FWSZ w pierwszym półroczu 2026 r. na realizację Programu Rozwoju Sił Zbrojnych RP i Tarczy Wschód wydatkowano ok. 9,2 mld zł wobec rocznego planu 72,2 mld zł, co uzasadnia pytanie o realność wykonania znacznie wyższego planu finansowania w kolejnych okresach.

Różnice między kwotami wynikającymi z poszczególnych sposobów prezentowania wydatków obronnych wskazują na potrzebę jednoznacznego wyjaśnienia, które przepływy FWSZ są uwzględniane przy obliczaniu deklarowanego poziomu 4,51% PKB oraz jak metodologia ta odnosi się do metodologii NATO. Istotne jest również określenie przyszłych kosztów obsługi zadłużenia FWSZ i ich wpływu na środki możliwe do przeznaczenia bezpośrednio na modernizację Sił Zbrojnych RP.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Z jakich dokładnie pozycji składa się wykazywana przez Radę Ministrów kwota 198,1 mld zł wydatków na obronę narodową w 2027 r., odpowiadająca 4,51% PKB? Proszę o przedstawienie pełnej kalkulacji w podziale na wydatki budżetu państwa oraz FWSZ, ze wskazaniem kwot transferów między budżetem państwa a funduszem, wydatków na realizację Programu Rozwoju Sił Zbrojnych RP, spłat kapitału, odsetek, prowizji i pozostałych kosztów finansowania, a także o wskazanie, które z tych pozycji są uwzględniane przy obliczaniu 4,51% PKB według metodologii krajowej oraz które są kwalifikowane jako wydatki obronne według metodologii NATO.

2. Jaka jest szczegółowa struktura planowanych na 2027 r. wpływów i wydatków Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych? Proszę w szczególności o potwierdzenie wysokości planowanego finansowania dłużnego, w tym środków z instrumentu SAFE, wysokości wpłaty z budżetu państwa, spłat kapitału, odsetek, prowizji oraz pozostałych kosztów obsługi zadłużenia, a także o wskazanie rodzaju poszczególnych instrumentów dłużnych, ich waluty, okresu zapadalności oraz przewidywanego kosztu finansowania.

3. Jakie było wykonanie planu finansowego FWSZ według najnowszych danych dostępnych na dzień udzielenia odpowiedzi na interpelację oraz jakie wykonanie ministerstwo przewiduje na koniec 2026 r.? Proszę o podanie planowanych i faktycznie poniesionych wydatków w każdym kwartale 2026 r. na realizację Programu Rozwoju Sił Zbrojnych RP, ze wskazaniem przyczyn ewentualnych opóźnień oraz wartości płatności przesuniętych z 2026 r. na 2027 r.

4. Jaka jest obecna i prognozowana wartość zadłużenia FWSZ oraz pełnych kosztów jego obsługi w latach 2027-2035? Proszę o przedstawienie dla każdego roku prognozowanej wartości zadłużenia na koniec roku, kwoty spłacanego kapitału, odsetek, prowizji i innych kosztów finansowania oraz źródeł, z których zobowiązania te mają zostać pokryte, a także o wskazanie, w jaki sposób zrealizowano dotychczas wnioski NIK dotyczące opracowania realistycznej długookresowej strategii finansowania funduszu.

5. Jaką część środków obronnych zaplanowanych na 2027 r. ministerstwo zamierza przeznaczyć bezpośrednio na modernizację techniczną, zakupy uzbrojenia i sprzętu, inwestycje infrastrukturalne, wydatki osobowe oraz bieżące funkcjonowanie Sił Zbrojnych RP?

Z poważaniem

Jarosław Krajewski