Interpelacja w sprawie przedłużenia zawieszenia kar za nieterminowe wydawanie decyzji o warunkach zabudowy

Do mojego biura poselskiego zwrócił się burmistrz gminy Zabłudów z apelem o podjęcie pilnych działań legislacyjnych w związku z kończącym się z dniem 31 grudnia 2026 r. okresem zawieszenia biegu terminów, których przekroczenie może skutkować nałożeniem na gminę kar pieniężnych za nieterminowe wydawanie decyzji o warunkach zabudowy.

Problem ten jest szczególnie istotny w związku z reformą systemu planowania przestrzennego i znaczącym wzrostem liczby wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Skala tego zjawiska jest widoczna m.in. w gminie Zabłudów, gdzie w ciągu pierwszych ośmiu miesięcy 2026 r. wpłynęło niemal 2000 wniosków, czyli prawie trzykrotnie więcej niż w całym 2024 r.

Tak gwałtowny wzrost liczby postępowań powoduje znaczne obciążenie administracji samorządowej. Gminy podejmują działania organizacyjne i kadrowe mające na celu sprawne prowadzenie postępowań, jednak zwiększenie liczby pracowników nie spowoduje natychmiastowego zwiększenia możliwości rozpatrywania spraw, które wymagają przeprowadzenia szeregu czynności proceduralnych i uzgodnień, także z innymi instytuacjami.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, w przypadku przekroczenia ustawowego terminu wydania decyzji gmina może zostać obciążona karą w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Powrót do naliczania kar od 1 stycznia 2027 r., przy utrzymującej się dużej liczbie postępowań, może oznaczać dla samorządów znaczne obciążenia finansowe, niezależne od podejmowanych przez nie działań organizacyjnych.

W związku z powyższym zasadne wydaje się rozważenie przedłużenia obecnego rozwiązania co najmniej do 31 grudnia 2028 r. Pozwoliłoby to samorządom na rozpatrzenie zwiększonej liczby spraw, dostosowanie zasobów kadrowych i organizacyjnych oraz dalsze wdrażanie reformy planowania przestrzennego. Można to będzie potraktować jako rozwiązanie czasowe, dające samorządom dodatkowy czas na uporządkowanie prowadzonych postępowań i dostosowanie się do nowych uwarunkowań prawnych.

Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o wyjaśnienie:

1. Czy do ministerstwa wpływały od innych jednostek samorządu terytorialnego informacje o problemach z terminowym wydawaniem decyzji o warunkach zabudowy w związku ze znacznym wzrostem liczby wniosków, a jeżeli tak – ile takich zgłoszeń odnotowano i jakiego rodzaju problemy w nich wskazywano?
2. Czy ministerstwo analizuje możliwość przedłużenia do 31 grudnia 2028 r. okresu zawieszenia biegu terminów, których przekroczenie skutkuje naliczaniem kar za nieterminowe wydawanie decyzji o warunkach zabudowy?
3. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań mających na celu wsparcie samorządów w związku z ryzykiem nakładania na nie kar za nieterminowe wydawanie decyzji o warunkach zabudowy, tak aby dodatkowe obciążenia finansowe nie obciążały nadmiernie ich budżetów?