Interpelacja w sprawie transparentności funkcjonowania resortu oraz zasad kształtowania polityki akcyzowej wobec branży alkoholowej

Szanowny Panie Ministrze,

premier Donald Tusk, przy okazji jednego z posiedzeń Rady Ministrów pod koniec września, odnosił się do projektu ustawy podwyższającej stawki akcyzy na alkohol. W swojej wypowiedzi zasugerował, że prezydent Karol Nawrocki mógłby ulec naciskom lobbingowym w tej sprawie. Pan Premier stwierdził m.in.: „Wiemy, kto jest zainteresowany tym, żeby nie było podwyżek. Nawet jeżeli ktoś przyjdzie i zaoferuje 200 tys. dol. za spotkanie, proszę ich nie słuchać”1.

Rząd zdecydował jednocześnie o przyspieszeniu wzrostu stawek akcyzy na napoje alkoholowe względem wcześniej przyjętej tzw. mapy akcyzowej. Jako posłowie Konfederacji konsekwentnie sprzeciwiamy się zwiększaniu obciążeń podatkowych, w tym podwyższaniu akcyzy na napoje alkoholowe. Niezależnie jednak od naszego generalnego sprzeciwu wobec tych podwyżek, sposób kształtowania polityki akcyzowej powinien być przejrzysty, oparty na obiektywnych przesłankach oraz wolny od wpływu interesów poszczególnych branż.

Tymczasem w ostatnim czasie w mediach pojawiły się informacje dotyczące działalności jednego z wiceministrów Ministerstwa Finansów w obszarze związanym z opodatkowaniem alkoholu. Wynika z nich, że Jarosław Neneman, nadzorujący m.in. prace legislacyjne nad projektem ustawy podnoszącym akcyzę na alkohol, przed powrotem do resortu finansów uczestniczył w przygotowaniu publikacji zawierających tezy zbieżne z interesami branży piwowarskiej.

Tuż przed ponownym objęciem funkcji w Ministerstwie Finansów miał on wspólnie z Wojciechem Bronickim, reprezentującym Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie, przygotować raport dotyczący oceny funkcjonowania tzw. mapy akcyzowej. Co więcej, zgodnie z doniesieniami medialnymi, dyrektor Departamentu Podatku Akcyzowego Edyta Białas-Giejbatow była w przeszłości wspólniczką wspomnianego Wojciecha Bronickiego2.

Jarosław Neneman przed objęciem funkcji podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów prowadził działalność gospodarczą w branży doradczej. Jak wynika natomiast z publikacji „Rzeczpospolitej”, składane przez niego oświadczenia majątkowe, w tym dotyczące okresu bezpośrednio poprzedzającego objęcie funkcji ministerialnej, nie są publicznie dostępne. W konsekwencji opinia publiczna pozbawiona jest dostępu do podstawowych informacji dotyczących dochodów wiceministra odpowiedzialnego za obszar opodatkowania silnie regulowanych branż, w tym skali jego wcześniejszych zarobków z działalności doradczej3.

Powyższe informacje rodzą również pytania dotyczące zasad traktowania poszczególnych segmentów rynku napojów alkoholowych. Dotyczy to chociażby producentów cydru. Zawartość alkoholu w cydrze może być porównywalna z zawartością alkoholu w piwie, dlatego zasadne jest pytanie, z jakiego powodu poszczególne branże mają być w różnym stopniu dotknięte zmianami polityki akcyzowej. Jeżeli określone rozwiązania mają prowadzić do relatywnie łagodniejszego traktowania jednego segmentu rynku, Ministerstwo Finansów powinno przedstawić obiektywne przesłanki takiego zróżnicowania i wyjaśnić, dlaczego na podobne podejście nie mogą liczyć producenci innych napojów o porównywalnej zawartości alkoholu.

Mając na uwadze znaczenie powyższych informacji dla transparentności procesu stanowienia prawa w Polsce, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy jakikolwiek z wiceministrów Ministerstwa Finansów kiedykolwiek otrzymywał wynagrodzenie, pośrednio lub bezpośrednio, od podmiotów działających w branży alkoholowej?

2. Jeśli tak, to który z wiceministrów?

3. Jeśli takie przepływy pieniężne miały miejsce, to od jakich podmiotów pochodziły, kiedy miały miejsce i za jakie usługi stanowiły wynagrodzenie?

4. Jakimi przesłankami kieruje się Ministerstwo Finansów przy różnicowaniu obciążeń akcyzowych poszczególnych kategorii napojów alkoholowych i z jakich powodów producenci innych napojów o porównywalnej zawartości alkoholu, w szczególności cydru, nie mogą liczyć na analogiczne rozwiązania jak branża piwowarska?

Jednocześnie zwracam się z prośbą o upublicznienie oświadczeń majątkowych wiceministra Jarosława Nenemana składanych od momentu ponownego objęcia przez niego funkcji podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów w 2023 r.

Z wyrazami szacunku

Witold Tumanowicz

Poseł na Sejm RP

Przypisy:

1. https://wiadomosci.onet.pl/kraj/donald-tusk-zwrocil-sie-do-karola-nawrockiego-prosze-nie-ulegac-lobbingowi/26lcy2w
2. https://superbiz.se.pl/wiadomosci/nowa-akcyza-na-alkohol-ceny-wodki-wystrzela-w-kosmos-a-piwa-prawie-nie-drgna-w-tle-tajemnicze-dzialania-aa-swfP-62Sv-FWJR.html
3. https://www.rp.pl/polityka/art45099491-tajne-majatki-wiceministrow-zarzadzaja-setkami-miliardow-ale-oswiadczen-nie-pokazuja