Interpelacja w sprawie przejrzystości zadłużenia poza budżetem państwa oraz kosztów finansowania zobowiązań publicznych

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie przejrzystości zobowiązań publicznych, finansowania zadań poza budżetem państwa oraz kosztów obsługi zadłużenia.

Ocena sytuacji finansowej państwa wymaga informacji obejmującej wszystkie istotne zobowiązania. Różnice między krajowym i unijnym ujęciem długu powinny być przedstawiane w sposób pozwalający obywatelom i parlamentowi ustalić ich przyczyny oraz ekonomiczne konsekwencje.

Finansowanie zadania przez fundusz lub inny podmiot nie usuwa kosztu zaciągniętego zobowiązania. Konieczne jest wskazanie, kto zapłaci odsetki, wykupi zadłużenie i zapewni środki, jeśli przyjęte źródło finansowania okaże się niewystarczające.

Rządowa strategia wskazuje limit kosztów obsługi długu Skarbu Państwa na 2027 r. w wysokości 107 mld zł. Przy takiej skali obciążeń należy wyjaśnić, czy wybór sposobu finansowania rzeczywiście minimalizuje koszty i ryzyko, czy przede wszystkim wpływa na sposób prezentowania wydatków i długu.

Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, w której parlament otrzymuje fragmentaryczny obraz zobowiązań, a decyzje o nowych wydatkach zapadają bez pełnej oceny kosztów w kolejnych latach. Oczekuję rozliczenia finansowania poza budżetem niezależnie od tego, kiedy poszczególne mechanizmy zostały utworzone.

W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jaka jest aktualna i prognozowana różnica między długiem według definicji krajowej i unijnej? Jakie podmioty i zobowiązania odpowiadają za tę różnicę?

2. Jakie zadania w 2027 r. będą finansowane poprzez fundusze obsługiwane przez BGK, instrumenty PFR i inne mechanizmy pozostające poza budżetem państwa?

3. Jakie nowe zadłużenie tych podmiotów przewidziano oraz jakie są harmonogramy spłat, odsetek i wsparcia z budżetu?

4. Które zobowiązania są objęte gwarancjami Skarbu Państwa, a które mają inne zabezpieczenia? Jak oceniono ryzyko konieczności zapewnienia dodatkowych środków publicznych?

5. Czy porównano całkowity koszt finansowania tych samych zadań przez budżet państwa i przez podmioty zewnętrzne? Jakie są wyniki dla największych przedsięwzięć?

6. Jakie koszty dodatkowe wynikają z opłat, prowizji, organizacji emisji i obsługi funduszy? Czy uwzględniono je przy wyborze modelu finansowania?

7. Jaki będzie łączny koszt obsługi zobowiązań sektora instytucji rządowych i samorządowych, odrębnie od kosztów długu Skarbu Państwa?

8. O ile wzrosłyby koszty finansowania przy podwyższeniu rentowności nowego i refinansowanego długu o jeden oraz dwa punkty procentowe?

9. Jakie ryzyko wynika z harmonogramu zapadalności, zadłużenia walutowego i konieczności refinansowania? Jak je ograniczono?

10. Czy planowane są transfery papierów skarbowych lub inne operacje wpływające odmiennie na deficyt budżetu państwa, wynik sektora i dług? Jakie będą ich skutki?

11. Czy rozważono włączenie części finansowania do budżetu państwa lub uproszczenie istniejących mechanizmów? Jakie korzyści i koszty oszacowano?

12. Czy sposób finansowania lub termin wykonania operacji jest wybierany również ze względu na wpływ na wykazywane wskaźniki? Jak zapewniono przejrzystość takich decyzji?

13. Kiedy zostanie udostępnione jednolite zestawienie zobowiązań, kosztów i harmonogramów spłat, pozwalające parlamentowi ocenić pełną skalę obciążeń?

Proszę o odpowiedź oddzielnie na każde pytanie. Dane proszę przedstawić bez wielokrotnego liczenia tych samych zobowiązań, z wyjaśnieniem zastosowanych zasad konsolidacji.

Z poważaniem
Olga Semeniuk-Patkowska