Interpelacja w sprawie skali deficytu w projekcie budżetu państwa na rok 2027 oraz skuteczności działań ograniczających nierównowagę finansów publicznych

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie skali deficytu przewidzianego w projekcie ustawy budżetowej na rok 2027 oraz skuteczności zarządzania dochodami i wydatkami państwa.

Projekt przewiduje dochody w wysokości 696,4 mld zł, wydatki na poziomie 977,6 mld zł oraz deficyt nie większy niż 281,2 mld zł. Tak znaczna różnica między dochodami a wydatkami wymaga przedstawienia przekonującego uzasadnienia oraz konkretnych działań prowadzących do trwałej poprawy sytuacji.

Potrzeby obronne, zdrowotne i społeczne nie zwalniają rządu z obowiązku gospodarnego zarządzania środkami. Konieczne jest wyjaśnienie, jaka część nierównowagi wynika z niezbędnych nakładów, jaka z trwałych zobowiązań, a jaka z decyzji, których koszty można ograniczyć bez pogorszenia podstawowych usług.

Nie do przyjęcia byłoby opieranie bezpieczeństwa budżetu na optymistycznych prognozach dochodów bez przygotowania wariantu na wypadek ich niewykonania. Zapowiedź uszczelnienia systemu podatkowego nie może zastępować udokumentowanej oceny efektów. Podobnie deklaracja oszczędności musi wskazywać konkretne kwoty, działania i terminy.

Obywatele mają prawo wiedzieć, czy rząd rzeczywiście ogranicza przyczyny deficytu, czy jedynie zwiększa zadłużenie, odkładając trudne decyzje na kolejne lata.

W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie czynniki odpowiadają za planowany deficyt w 2027 r.? Proszę o ich kwotowe rozdzielenie, ze wskazaniem decyzji zwiększających wydatki lub zmniejszających dochody.

2. Jaki jest prognozowany deficyt całego sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz jak wyjaśnić różnicę między nim a deficytem budżetu państwa?

3. Jaka część nierównowagi ma charakter strukturalny, a jaka wynika z koniunktury i zdarzeń jednorazowych? Jakie metody i założenia zastosowano do tej oceny?

4. Jakie warianty ograniczenia deficytu analizowano podczas przygotowania projektu i dlaczego wybrano proponowany poziom?

5. Jakie konkretne oszczędności uwzględniono w projekcie? Proszę wskazać zadania, kwoty oraz potwierdzenie, że oszczędności są wykonalne.

6. Czy przeprowadzono przegląd efektywności wydatków, obejmujący administrację, dotacje, programy i fundusze? Które działania uznano za nieskuteczne lub zbędne?

7. O ile pogorszą się dochody i wynik budżetu przy wzroście gospodarczym niższym od prognozy o jeden punkt procentowy? Jakie inne scenariusze niekorzystne zbadano?

8. Jaka część prognozowanych dochodów zależy od zmian ustawowych, które nie weszły jeszcze w życie? Jakie są skutki ich opóźnienia lub nieuchwalenia?

9. Jak wyliczono dodatkowe wpływy wynikające z poprawy poboru podatków? Jakie wcześniejsze wyniki potwierdzają realność tych założeń?

10. Jakie rozbieżności między wcześniejszymi prognozami a wykonaniem dochodów uwzględniono przy przygotowaniu budżetu na 2027 r.?

11. Jakie działania zostaną uruchomione przy niewykonaniu dochodów? Czy przygotowano ich kolejność, przewidywane skutki i podstawy prawne?

12. Jakie nowe trwałe zobowiązania wydatkowe przewidziano i jaki będzie ich łączny koszt w kolejnych pięciu latach?

13. Jak projekt wpływa na potrzeby pożyczkowe i koszty obsługi zadłużenia? Czy oceniono wpływ dużych emisji długu publicznego na finansowanie przedsiębiorstw?

14. Jakie uwagi Rady Fiskalnej uwzględniono, a których nie przyjęto? Proszę przedstawić uzasadnienie oraz skutki finansowe tych decyzji.

15. Kiedy zostanie przedstawiony publiczny harmonogram trwałego ograniczania deficytu, wskazujący konkretne działania, odpowiedzialne instytucje i roczne efekty?

Proszę o odpowiedź oddzielnie na każde pytanie. Dane proszę przedstawić z rozróżnieniem budżetu państwa i całego sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz działań już uchwalonych i dopiero planowanych.

Z poważaniem
Olga Semeniuk-Patkowska