Interpelacja w sprawie finansowania przygotowań państwa do zagrożeń bezpieczeństwa oraz skuteczności rozliczania wydatków na ochronę obywateli

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie zapewnienia środków na przygotowanie państwa do zagrożeń bezpieczeństwa oraz oceny wykonania wydatków służących ochronie obywateli.

Przygotowanie państwa do zagrożeń wymaga stabilnego finansowania. Dotyczy to ochrony ludności, bezpiecznej łączności, cyberbezpieczeństwa, zapasów, szkoleń i utrzymania gotowości służb. Ogłoszenie wysokości planowanych nakładów nie przesądza jednak, że potrzebne środki dotarły na czas do wykonawców zadań i pozwoliły osiągnąć zakładane rezultaty.

Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, w której administracja powierza zadania bez wystarczającego finansowania, a następnie przypisuje odpowiedzialność za brak przygotowania ich wykonawcom. Równie poważnym problemem byłoby niewykorzystanie dostępnych środków z powodu opóźnionych decyzji, niejasnych zasad lub braku zdolności organizacyjnej.

Rozliczenie wydatków powinno pozwalać ustalić, czy zakupione zasoby są dostępne i czy zapewniono środki na ich eksploatację, szkolenia oraz utrzymanie. Sprzęt bez przeszkolonej obsługi albo infrastruktura bez finansowania bieżącego działania nie tworzą pełnej zdolności do reagowania.

Oczekuję przedstawienia, jak resort finansów wspiera terminową realizację przygotowań oraz jakie informacje otrzymuje o przeszkodach finansowych. Ocena efektów powinna opierać się na współpracy z resortami odpowiedzialnymi merytorycznie za poszczególne zadania.

W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie środki zaplanowano, uruchomiono i faktycznie wydano na ochronę ludności, przygotowanie kryzysowe oraz cyberbezpieczeństwo w ostatnich trzech latach?

2. Czy istnieje zestawienie tych wydatków pozwalające ograniczyć wielokrotne liczenie środków wykazywanych w różnych programach i funduszach?

3. Jakie istotne potrzeby finansowe zgłoszone przez właściwe resorty lub wojewodów nie zostały pokryte? Jakie były przyczyny i konsekwencje tych decyzji?

4. Czy stwierdzono opóźnienia w przekazywaniu środków wpływające na wykonanie zadań związanych z bezpieczeństwem? Jakie działania podjęto?

5. Jaka część dostępnych środków pozostała niewykorzystana? Czy ustalono, czy przyczyną były zbędne nakłady, opóźnienia czy bariery organizacyjne?

6. Jak zapewniono możliwość finansowania przedsięwzięć wymagających realizacji w kilku latach i uniknięcia przerwania prac na przełomie okresów budżetowych?

7. Czy przy finansowaniu zakupów uwzględnia się koszty obsługi, serwisu, szkoleń, aktualizacji i odtworzenia zasobów? Jak weryfikuje się zabezpieczenie tych kosztów?

8. Jak oceniono adekwatność finansowania zadań powierzanych samorządom i innym podmiotom? Czy analizowano różnice między przyznaną kwotą a rzeczywistym kosztem wykonania?

9. Czy procedury uruchamiania rezerw pozwalają szybko reagować na pilne zagrożenia? Jakie opóźnienia ujawniła praktyka i jakie usprawnienia wprowadzono?

10. Jak zapewniono finansowanie działań wymagających współpracy kilku resortów, aby spory o źródło środków nie blokowały realizacji?

11. Jakie informacje o osiągniętych efektach otrzymuje resort od wykonawców zadań? Czy odróżnia się zakup zasobów od uzyskania gotowości do ich użycia?

12. Czy analizy i kontrole wykazały niegospodarne wydatki, dublowanie zakupów lub finansowanie zasobów, których nie można wykorzystać zgodnie z przeznaczeniem?

13. Jakie działania podjęto wobec ujawnionych nieprawidłowości, w tym w zakresie odzyskania środków i zawiadomienia właściwych organów?

14. Jak zabezpieczono finansowanie usunięcia najpilniejszych braków zgłoszonych przez instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo? Jak ustalono kolejność potrzeb?

15. Czy zostanie przedstawione jawne zestawienie wykonania wydatków i osiągniętych efektów, przygotowane wspólnie z właściwymi resortami? Kiedy i według jakich mierników?

Proszę o odpowiedź oddzielnie na każde pytanie. Dane finansowe proszę przedstawić z rozróżnieniem środków planowanych, przekazanych, wydanych i rozliczonych oraz ze wskazaniem okresu i źródła danych.

Z poważaniem
Olga Semeniuk-Patkowska