Interpelacja w sprawie odporności infrastruktury transportowej na sabotaż i zakłócenia oraz przygotowania transportu do sytuacji kryzysowych

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie przygotowania infrastruktury transportowej do zagrożeń sabotażowych, cyberataków i poważnych zakłóceń oraz zapewnienia możliwości przewozu ludności i niezbędnych dostaw w sytuacjach kryzysowych.

Sprawny transport warunkuje bezpieczeństwo państwa. Od jego dostępności zależą ewakuacja mieszkańców, przemieszczanie służb ratowniczych, dostawy żywności, leków i paliw oraz utrzymanie działalności gospodarczej. Zakłócenie pracy kolei, dróg, portów lub lotnisk może powodować skutki wykraczające poza pojedynczy obiekt czy region.

W warunkach zagrożeń militarnych i hybrydowych konieczne jest sprawdzenie, czy infrastruktura transportowa została przygotowana na celowe uszkodzenia, utratę zasilania, zakłócenia łączności i niedostępność systemów informatycznych. Szczególnego znaczenia nabiera możliwość utrzymania podstawowych przewozów, gdy kilka rodzajów zakłóceń wystąpi jednocześnie.

Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, w której plany awaryjne istnieją wyłącznie w dokumentacji, lecz nie sprawdzono dostępności pojazdów, personelu i alternatywnych sposobów organizacji ruchu. Deklarowana gotowość musi oznaczać możliwość uruchomienia konkretnych zasobów w wymaganym czasie.

Oczekuję również wyjaśnienia, czy przygotowania transportowe są uzgodnione z organami ochrony ludności. Ewakuacja nie może opierać się na założeniu, że mieszkańcy samodzielnie zapewnią sobie transport, a przewoźnicy udostępnią potrzebne pojazdy bez wcześniejszych ustaleń.

W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie najważniejsze zagrożenia dla ciągłości transportu zidentyfikowano i jakie działania zapobiegawcze przypisano do poszczególnych kategorii ryzyka?

2. Czy oceniono odporność infrastruktury na jednoczesny sabotaż, cyberatak i przerwę w dostawie energii? Jakie jawne wnioski wynikają z tej oceny?

3. Jak zapewniono ochronę systemów sterowania ruchem i innych systemów niezbędnych do bezpiecznego funkcjonowania transportu?

4. Czy zarządcy infrastruktury i przewoźnicy sprawdzili praktycznie możliwość działania po utracie systemów informatycznych lub łączności? Jakie zbiorcze wyniki uzyskano?

5. Jakie rozwiązania pozwalają utrzymać niezbędne przewozy po wyłączeniu istotnych elementów infrastruktury? Czy oceniono rzeczywistą dostępność tras i środków zastępczych?

6. Jak zorganizowano całodobową wymianę informacji pomiędzy zarządcami, przewoźnikami, służbami i administracją odpowiedzialną za reagowanie kryzysowe?

7. Ile ćwiczeń dotyczących poważnych zakłóceń transportowych przeprowadzono w ostatnich trzech latach? Jakie braki ujawniono i czy sprawdzono ich usunięcie?

8. Jakie zadania transportowe uzgodniono na potrzeby ewakuacji ludności? Czy zabezpieczono pojazdy, personel, paliwo i zasady uruchomienia przewozów?

9. Jak przygotowano przewóz osób z niepełnosprawnościami, pacjentów, dzieci i osób niesamodzielnych? Czy dostępność odpowiednich pojazdów została zweryfikowana?

10. Czy określono priorytety przewozu leków, żywności, paliw i wyposażenia ratowniczego podczas kryzysu? Kto rozstrzyga konflikty dotyczące wykorzystania ograniczonych zasobów?

11. Jak zapewniono informowanie pasażerów i mieszkańców o zakłóceniach oraz dostępnych przewozach przy niedostępności Internetu i telefonii komórkowej?

12. Jak oceniono dostępność części zamiennych, ekip naprawczych i zapasowego wyposażenia potrzebnego do przywrócenia działania infrastruktury?

13. Jakie środki przeznaczono na zwiększenie odporności transportu i jakie konkretne zdolności osiągnęły dzięki nim gotowość do użycia?

14. Czy kontrole wykazały nieaktualne plany, niewykonanie zaleceń lub inne zaniedbania? Jakie działania naprawcze i konsekwencje podjęto?

15. Jakie mierzalne cele poprawy gotowości przyjęto na najbliższe miesiące? Kto odpowiada za ich realizację i kiedy zostanie przedstawione jawne rozliczenie rezultatów?

Proszę o odpowiedź oddzielnie na każde pytanie, ze wskazaniem terminów, finansowania i odpowiedzialnych instytucji. Dane dotyczące zabezpieczeń proszę przedstawić w zakresie jawnym, bez ujawniania informacji umożliwiających wykorzystanie słabości infrastruktury.

Z poważaniem
Olga Semeniuk-Patkowska