Interpelacja w sprawie skuteczności zapobiegania atakom w szkołach oraz odpowiedzialności za reagowanie na groźby i sygnały zagrożenia

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie przygotowania Policji do zapobiegania atakom w placówkach oświatowych, reagowania na sygnały zagrożenia oraz współpracy z administracją oświatową i instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo w przestrzeni cyfrowej.

Ataki z użyciem niebezpiecznych narzędzi w szkołach stawiają przed państwem pytania o skuteczność prewencji. Rodzice, uczniowie i pracownicy mają prawo oczekiwać, że informacje o groźbach, przygotowaniach do przemocy lub niebezpiecznych zachowaniach będą szybko oceniane, a w razie potrzeby doprowadzą do interwencji.

Nie wystarczy zapewnić, że po zdarzeniu służby sprawnie podjęły działania. Konieczne jest również ustalenie, czy zagrożenie można było rozpoznać wcześniej, jakie informacje posiadały właściwe instytucje i czy prawidłowo wykorzystano dostępne możliwości. Nie przesądzam, że każdy atak poprzedzało zignorowane ostrzeżenie. Oczekuję jednak, że państwo zbada tę kwestię i rozliczy ewentualne zaniedbania.

Szczególnego wyjaśnienia wymaga sposób obsługi zgłoszeń pochodzących od szkół, rodziców i uczniów oraz informacji dotyczących gróźb publikowanych w Internecie. Niedopuszczalne byłoby pozostawienie zawiadomienia bez odpowiedniej oceny dlatego, że sprawa została uznana za konflikt szkolny albo przekazana między instytucjami bez wskazania podmiotu odpowiedzialnego za dalsze działania.

Bezpieczeństwo nie może zależeć od tego, do której jednostki Policji trafi zgłoszenie ani od osobistego zaangażowania pojedynczego funkcjonariusza lub nauczyciela. Potrzebne są jednolite zasady, przygotowani pracownicy oraz sprawdzanie, czy przekazana informacja doprowadziła do działania.

Zwiększenie liczby patroli może stanowić element zabezpieczenia placówek, ale wymaga równoległego rozwoju zdolności do rozpoznawania zagrożeń i zapobiegania przemocy. Obecność radiowozu przy szkole nie zastępuje sprawnej analizy konkretnej groźby, wymiany informacji ani interwencji wobec osoby przygotowującej atak.

W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Policja posiada jednolite procedury przyjmowania i oceny zgłoszeń dotyczących gróźb lub przygotowań do ataku na szkołę? Jak sprawdza się ich stosowanie we wszystkich jednostkach?

2. Ile takich zgłoszeń otrzymano w ostatnich trzech latach? Ile doprowadziło do interwencji zapobiegawczej, wszczęcia postępowania, przekazania sprawy innej instytucji albo wykluczenia zagrożenia?

3. Jakie są czasy od przyjęcia zgłoszenia do jego oceny i podjęcia pierwszych działań? Czy określono zasady priorytetowego traktowania informacji wskazujących na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia?

4. Czy po ostatnich atakach w szkołach sprawdzono wcześniejsze zawiadomienia, interwencje i informacje pozostające w dyspozycji Policji? Jakie są jawne wyniki tych ustaleń?

5. Czy stwierdzono przypadki zbagatelizowania zgłoszenia, opóźnionej reakcji, błędnej oceny ryzyka lub niewłaściwego przekazania informacji? Jakie działania naprawcze i konsekwencje służbowe podjęto?

6. Jak zapewniono szkołom możliwość pilnego kontaktu z Policją oraz kontakt roboczy dotyczący sytuacji wymagających oceny? Czy dyrektorzy wiedzą, komu zgłaszać groźby i jak postępować do czasu interwencji?

7. Jak Policja rozpoznaje publiczne zapowiedzi ataków i groźby przemocy w Internecie? Jak zapewniono szybkie przekazanie informacji do jednostki mogącej podjąć działania na miejscu?

8. Jak wygląda współpraca Policji i Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości z platformami internetowymi w sprawach konkretnych gróźb? Jakie przeszkody opóźniają identyfikację sprawców i zabezpieczenie dowodów?

9. Jakie możliwości działania wynikają z obecnych przepisów, a jakie konkretne luki prawne lub organizacyjne zidentyfikowano? Proszę odrębnie omówić rozpoznanie zagrożenia, zabezpieczenie dowodów, ustalenie autora i podjęcie interwencji.

10. Czy określono zasady zabezpieczania dowodów cyfrowych przed usunięciem groźby lub zablokowaniem konta? Jak zapobiega się utracie informacji potrzebnych do oceny zagrożenia i prowadzenia postępowania?

11. Jak zapewniono współpracę Policji ze szkołami, kuratoriami, ochroną zdrowia i instytucjami pomocy rodzinie? Kto sprawdza, czy po przekazaniu sprawy rzeczywiście podjęto dalsze działania?

12. Ilu funkcjonariuszy przeszkolono w ocenie ryzyka przemocy szkolnej, komunikacji z małoletnimi i analizie gróźb internetowych? Jakie braki kadrowe i szkoleniowe nadal występują?

13. Jak określono zakres, czas trwania i kryteria kierowania dodatkowych patroli do szkół? Czy oceniono wpływ tych działań na pozostałe zadania Policji oraz ich rzeczywistą skuteczność prewencyjną?

14. Czy przeprowadzono wspólne ćwiczenia Policji i placówek oświatowych dotyczące ataku z użyciem niebezpiecznego narzędzia? Jakie braki ujawniono w alarmowaniu, zabezpieczeniu uczniów, dojeździe i koordynacji działań?

15. Czy MSWiA, Ministerstwo Edukacji Narodowej i Ministerstwo Cyfryzacji przyjęły wspólny plan zapobiegania atakom w szkołach? Kto odpowiada za jego koordynację, jakie wyznaczono terminy i kiedy zostanie przedstawione rozliczenie wykonania?

Proszę o odpowiedź oddzielnie na każde pytanie, ze wskazaniem danych, terminów, odpowiedzialnych instytucji i stanu realizacji działań.

Informacje dotyczące konkretnych zdarzeń proszę przedstawić z zachowaniem ochrony danych uczniów i osób poszkodowanych. Jeżeli część odpowiedzi podlega ochronie prawnej, proszę wskazać podstawę ograniczenia i udzielić odpowiedzi w pozostałym, jawnym zakresie.

Z poważaniem
Olga Semeniuk-Patkowska