Interpelacja w sprawie skuteczności wyjaśniania podpaleń i aktów sabotażu oraz ustalenia sprawców i zleceniodawców

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie wyników postępowań dotyczących podpaleń i podejrzeń sabotażu oraz skuteczności ustalania sprawców, zleceniodawców i osób zapewniających finansowanie lub zaplecze organizacyjne.

Pożary obiektów handlowych, magazynowych i innych miejsc istotnych dla działalności gospodarczej powodują zagrożenie dla ludzi oraz straty dla przedsiębiorców i pracowników. Ustalenia przedstawiane przez prokuraturę w sprawach podpaleń wskazują, że część takich zdarzeń wymaga badania również pod kątem działalności na rzecz obcych służb. Nie oznacza to, że każdy pożar ma charakter sabotażu. Wymaga natomiast rzetelnego rozróżnienia zdarzeń przypadkowych, przestępstw o innym podłożu oraz działań służących destabilizacji państwa.

Obywatele mają prawo wiedzieć, jakie są rzeczywiste wyniki prowadzonych postępowań. Informacja o zatrzymaniu podejrzanego albo przedstawieniu zarzutów nie odpowiada jeszcze na pytanie, czy ustalono cały mechanizm przestępstwa, osoby wydające polecenia i źródła finansowania. Konieczne jest również odróżnienie ustaleń prokuratury od prawomocnych rozstrzygnięć sądowych.

Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, w której po głośnym zdarzeniu są przedstawiane stanowcze zapewnienia o wykryciu sprawców, a następnie przez długi czas nie ma jasnej informacji o tym, które wątki wyjaśniono i jakie przeszkody uniemożliwiają zakończenie pozostałych. Powaga zagrożenia wymaga konsekwentnego prowadzenia postępowań oraz rozliczenia ich rezultatów w zakresie możliwym do publicznego przedstawienia.

Szczególnego sprawdzenia wymaga także, czy poszczególne postępowania pozwalają wykrywać powiązania między zdarzeniami w różnych częściach kraju. Państwo nie może poprzestawać na ściganiu pojedynczych wykonawców, jeżeli za przestępstwami stoi szersza struktura. Musi również zbadać ewentualne wcześniejsze sygnały ostrzegawcze, zabezpieczyć interesy pokrzywdzonych i wyciągnąć wnioski ograniczające ryzyko kolejnych zdarzeń.

W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ile postępowań dotyczących pożarów obiektów handlowych, magazynowych i przemysłowych prowadzono w ostatnich trzech latach, w których badano podejrzenie podpalenia? W ilu z nich rozpatrywano również możliwość sabotażu na rzecz obcych służb?

2. W ilu sprawach potwierdzono przestępczą przyczynę pożaru, w ilu ją wykluczono, a w ilu nadal nie rozstrzygnięto tej kwestii? Proszę o odrębne przedstawienie tych kategorii.

3. Jakie są aktualne wyniki postępowań dotyczących pożarów przy ul. Marywilskiej 44 w Warszawie? Które wątki zakończono, a które nadal wymagają ustaleń?

4. W ilu sprawach ustalono bezpośrednich wykonawców, a w ilu również zleceniodawców, pośredników i osoby zapewniające zaplecze logistyczne?

5. Ile osób ma w tych postępowaniach status podejrzanych i oskarżonych, a wobec ilu zapadły wyroki? Proszę rozróżnić wyroki prawomocne i nieprawomocne oraz nie sumować wielokrotnie tych samych osób bez wyjaśnienia.

6. Ile osób pozostaje poszukiwanych w związku z tymi sprawami? Jakie jawne rezultaty przyniosła współpraca międzynarodowa służąca ich zatrzymaniu?

7. W jakim zakresie rozpoznano źródła finansowania, przepływy pieniędzy oraz sposoby przekazywania zleceń? Czy postępowania obejmują osoby finansujące i organizujące przestępstwa, także przebywające poza Polską?

8. Jak zapewniono analizowanie powiązań między zdarzeniami w różnych województwach i państwach? Kto odpowiada za koordynację oraz wymianę informacji między jednostkami prowadzącymi postępowania?

9. Jakie najważniejsze przeszkody opóźniają wyjaśnienie tych spraw? Czy dotyczą one dostępności biegłych, analizy dowodów cyfrowych, współpracy zagranicznej, braków kadrowych lub innych problemów organizacyjnych?

10. Czy badano, jakie informacje i zgłoszenia dotyczące przygotowań do przestępstw były dostępne właściwym organom przed zdarzeniami? Czy stwierdzono przypadki, w których możliwe było wcześniejsze podjęcie działań?

11. Czy wszczęto postępowania dotyczące podejrzenia niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych w związku z rozpoznaniem zagrożenia lub reakcją na zgłoszenia? Jakie są ich etapy i dotychczasowe wyniki?

12. Jakie mienie zabezpieczono na poczet kar i roszczeń pokrzywdzonych? Czy podejmowano działania dotyczące majątku znajdującego się za granicą i jakie przyniosły rezultaty?

13. Jak zapewniono pokrzywdzonym dostęp do informacji o ich prawach, przebiegu postępowania oraz możliwości dochodzenia naprawienia szkody? Jakie wsparcie pozostające we właściwości resortu lub prokuratury zostało im udzielone?

14. Czy przeprowadzono kontrole organizacji i terminowości postępowań? Jakie uchybienia stwierdzono i jakie działania podjęto, aby usunąć nieuzasadnione opóźnienia?

15. Czy zostanie przedstawiona zbiorcza, jawna informacja o wynikach postępowań dotyczących podpaleń i sabotażu, wskazująca sprawy wyjaśnione, niewyjaśnione oraz działania służące poprawie skuteczności ścigania? Jeśli tak, w jakim terminie?

Proszę o odpowiedź oddzielnie na każde pytanie, z podaniem okresu objętego danymi, ich aktualności oraz sposobu definiowania poszczególnych kategorii spraw.

Pytania dotyczą wyników i organizacji postępowań w zakresie możliwym do przedstawienia publicznie. Jeżeli część informacji podlega ochronie prawnej, proszę wskazać podstawę ograniczenia i udzielić odpowiedzi w pozostałym zakresie.

Z poważaniem
Olga Semeniuk-Patkowska