Interpelacja w sprawie narastających zagrożeń bezpieczeństwa dzieci, młodzieży i pracowników placówek oświatowych oraz konieczności pilnego wzmocnienia mechanizmów zapobiegania atakom przemocy z użyciem niebezpiecznych narzędzi

Panie Ministrze,

w związku z niezwykle niepokojącymi wydarzeniami, do których w ostatnim czasie dochodzi na terenie polskich placówek oświatowych, w tym przypadkami przemocy z użyciem noży i innych niebezpiecznych narzędzi, zwracam się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą skuteczności obowiązujących rozwiązań prawnych, procedur bezpieczeństwa oraz działań prewencyjnych podejmowanych przez Policję i inne właściwe instytucje w celu ochrony życia i zdrowia dzieci, młodzieży, nauczycieli oraz pozostałych pracowników szkół.

Bezpośrednim impulsem do podjęcia niniejszej interwencji jest również korespondencja skierowana do mojego biura poselskiego przez jednego z rodziców dzieci w wieku szkolnym, który wyraził głębokie zaniepokojenie przypadkami przemocy w szkołach, w szczególności atakami z użyciem ostrych i innych niebezpiecznych narzędzi.

W przekazanym zgłoszeniu zwrócono uwagę na istotny problem dotyczący skuteczności obowiązujących przepisów oraz ograniczonych możliwości podejmowania działań prewencyjnych przez dyrektorów szkół i nauczycieli, zwłaszcza w sytuacjach uzasadnionego podejrzenia, że uczeń może posiadać przy sobie przedmioty stanowiące zagrożenie dla zdrowia lub życia innych osób.

Szczególne obawy budzi kwestia braku jednoznacznie określonych uprawnień i procedur umożliwiających sprawdzenie zawartości plecaków czy toreb uczniów w sytuacjach, gdy istnieją uzasadnione przesłanki wskazujące na możliwość wniesienia na teren szkoły niebezpiecznych narzędzi.

Niepokój ten znajduje szczególne uzasadnienie w wydarzeniach, które w ostatnich dniach wstrząsnęły mieszkańcami Mazowsza.

W dniu 7 października 2026 roku w jednej z placówek oświatowych w Ostrołęce doszło do poważnego zdarzenia z użyciem niebezpiecznego narzędzia. Z przekazanych informacji wynika, że w wyniku ataku obrażenia odniosło kilka osób, a osobą podejrzewaną o jego dokonanie jest młody człowiek związany z placówką. Pojawiły się również informacje o zabezpieczeniu podejrzanego przedmiotu, którego charakter wymagał sprawdzenia przez odpowiednie służby.

Tego samego dnia w Sierpcu funkcjonariusze Policji zatrzymali 17-latka, który miał zapowiadać możliwość przeprowadzenia niebezpiecznego zdarzenia na terenie szkoły. Według niepotwierdzonych informacji sprawa dotyczy ucznia Liceum Ogólnokształcącego im. Biskupa Leona Wetmańskiego w Sierpcu.

W toku prowadzonych czynności miały zostać zabezpieczone dwa noże. Szczególnie istotne pozostaje to, że do podjęcia działań przez Policję przyczyniła się reakcja społeczności szkolnej, w tym uczniów i nauczyciela, którzy nie zbagatelizowali niepokojących sygnałów.

Sprawa ta pokazuje, jak ogromne znaczenie ma czujność osób tworzących społeczność szkolną, ale jednocześnie rodzi pytania o skuteczność systemowych mechanizmów wczesnego rozpoznawania zagrożeń.

Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której wyłącznie reakcja pojedynczego nauczyciela lub ucznia stanowi ostatnią barierę przed możliwą tragedią.

Jeszcze bardziej dramatyczny charakter mają informacje dotyczące zdarzenia z 8 października 2026 roku w szkole w miejscowości Leszczydół-Nowiny, w powiecie wyszkowskim.

Według przekazanych informacji 15-letni uczeń miał zaatakować nożem pracownicę szkoły. W wyniku zdarzenia obrażenia miały odnieść trzy osoby, a jedna z nich, pomimo podjętej reanimacji, zmarła.

To niezwykle wstrząsające doniesienia, które rodzą fundamentalne pytania o bezpieczeństwo dzieci, młodzieży oraz pracowników polskich placówek oświatowych.

Trudno bowiem zaakceptować sytuację, w której szkoła, będąca z założenia miejscem nauki, wychowania i opieki, staje się miejscem tragedii, a osoby wykonujące swoje codzienne obowiązki zawodowe mogą być narażone na utratę zdrowia, a nawet życia.

Wydarzenia w Ostrołęce, Sierpcu oraz powiecie wyszkowskim powinny stanowić dla organów państwa jednoznaczny sygnał alarmowy.

W ciągu zaledwie kilku dni pojawiły się informacje o zdarzeniach wskazujących na poważne zagrożenia bezpieczeństwa w placówkach oświatowych. Pokazuje to, że problem nie ma charakteru abstrakcyjnego, lecz dotyczy rzeczywistego bezpieczeństwa dzieci, młodzieży i pracowników szkół.

Nie sposób zaakceptować sytuacji, w której rodzice, wysyłając swoje dzieci do szkoły, muszą obawiać się o ich zdrowie i życie. Szkoła powinna być miejscem bezpiecznym, w którym dzieci zdobywają wiedzę, rozwijają zainteresowania i budują relacje społeczne, a nie przestrzenią, w której istnieje realne zagrożenie agresją, zastraszaniem czy użyciem niebezpiecznych narzędzi.

Należy podkreślić, że obowiązujące przepisy nakładają na dyrektorów szkół odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. Jednak odpowiedzialność ta powinna być powiązana z rzeczywistymi instrumentami prawnymi oraz organizacyjnymi umożliwiającymi skuteczne przeciwdziałanie zagrożeniom.

Powstaje zatem zasadnicze pytanie, czy polski system prawny w obecnym kształcie rzeczywiście zapewnia szkołom odpowiednie możliwości reagowania w sytuacji, gdy pojawiają się informacje o potencjalnym zagrożeniu życia lub zdrowia uczniów.

Czy dyrektor szkoły lub nauczyciel, który otrzymuje wiarygodny sygnał, że uczeń może posiadać nóż, ostre narzędzie lub inny niebezpieczny przedmiot, dysponuje wystarczającymi możliwościami podjęcia natychmiastowych działań? Czy obowiązujące przepisy są na tyle jednoznaczne, aby osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo uczniów nie musiały obawiać się konsekwencji prawnych podejmowanych interwencji?

Nie chodzi przy tym o wprowadzanie powszechnych i nieuzasadnionych kontroli osobistych uczniów ani naruszanie ich godności i prawa do prywatności. Chodzi o stworzenie jasnych, proporcjonalnych i zgodnych z prawem mechanizmów postępowania w sytuacjach uzasadnionego podejrzenia wystąpienia zagrożenia.

Ochrona praw jednostki musi pozostawać w odpowiedniej równowadze z fundamentalnym obowiązkiem państwa, jakim jest ochrona życia i zdrowia obywateli, w szczególności dzieci i młodzieży.

W mojej ocenie ostatnie wydarzenia powinny stać się impulsem do przeprowadzenia kompleksowego przeglądu przepisów oraz procedur dotyczących bezpieczeństwa w polskich szkołach, przy ścisłej współpracy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Edukacji Narodowej, Policji, organów prowadzących placówki oświatowe oraz środowisk reprezentujących rodziców i nauczycieli.

Szczególnie istotne jest nie tylko reagowanie na zdarzenia, do których już doszło, ale przede wszystkim budowanie skutecznego systemu wczesnego wykrywania zagrożeń i zapobiegania tragediom.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

Ile przypadków przemocy na terenie szkół podstawowych i ponadpodstawowych, w tym zdarzeń z użyciem noży, ostrych narzędzi lub innych niebezpiecznych przedmiotów, zostało odnotowanych przez Policję w latach 2023–2026, z podziałem na poszczególne lata i województwa, według stanu na dzień sporządzenia odpowiedzi?

Ile w tym okresie Policja odnotowała zgłoszeń dotyczących planowanych lub zapowiadanych ataków na szkoły, w tym gróźb kierowanych wobec uczniów i nauczycieli? W ilu przypadkach działania służb doprowadziły do zatrzymania osób podejrzewanych o przygotowywanie takich zdarzeń?

Jakie okoliczności doprowadziły do zatrzymania 17-latka w Sierpcu, który według przekazanych informacji miał zapowiadać przeprowadzenie niebezpiecznego zdarzenia na terenie szkoły? Jakie działania prewencyjne podjęły właściwe służby, jakie niebezpieczne przedmioty zabezpieczono oraz czy przeprowadzono ocenę zagrożenia dla uczniów i pracowników placówki, do której uczęszczał zatrzymany? Proszę o przekazanie informacji w zakresie, w jakim nie naruszy to dobra prowadzonego postępowania.

Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przeprowadziło analizę obowiązujących przepisów dotyczących możliwości kontroli przedmiotów wnoszonych przez uczniów na teren szkół, w szczególności zawartości plecaków i toreb, w sytuacjach uzasadnionego podejrzenia posiadania niebezpiecznych narzędzi? Jeżeli tak, jakie wnioski wynikają z przeprowadzonych analiz?

Czy w ocenie ministerstwa obecne regulacje prawne zapewniają dyrektorom szkół i nauczycielom wystarczające instrumenty do przeciwdziałania zagrożeniom wynikającym z posiadania przez uczniów noży, ostrych narzędzi i innych przedmiotów mogących stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia?

Czy ministerstwo rozważa, we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej, wprowadzenie szczególnych procedur bezpieczeństwa umożliwiających podjęcie niezwłocznych działań w przypadku uzasadnionego podejrzenia wniesienia na teren szkoły niebezpiecznych przedmiotów, z jednoczesnym poszanowaniem praw i godności uczniów?

Czy planowane są zmiany legislacyjne precyzujące uprawnienia dyrektorów szkół, nauczycieli oraz funkcjonariuszy Policji w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa uczniów, w tym zasady zabezpieczania niebezpiecznych przedmiotów, wzywania odpowiednich służb oraz podejmowania działań interwencyjnych?

Jakie procedury obowiązują obecnie w zakresie współpracy szkół z Policją w przypadku ujawnienia informacji o planowanym ataku, groźbach przemocy lub podejrzeniu posiadania przez ucznia niebezpiecznego narzędzia? Czy procedury te są jednolite na terenie całego kraju i czy ministerstwo prowadzi ocenę ich skuteczności?

Czy ministerstwo planuje zwiększenie liczby działań profilaktycznych prowadzonych przez Policję w szkołach, w szczególności dotyczących przemocy rówieśniczej, odpowiedzialności prawnej nieletnich, zagrożeń związanych z posiadaniem niebezpiecznych narzędzi oraz rozpoznawania sygnałów mogących świadczyć o przygotowywaniu aktów przemocy?

Czy rozważane jest opracowanie ogólnopolskiego programu wczesnego identyfikowania zagrożeń w placówkach oświatowych, obejmującego współpracę Policji, dyrektorów szkół, nauczycieli, rodziców, pedagogów i psychologów szkolnych? Czy przewiduje się w tym zakresie dodatkowe szkolenia oraz środki finansowe?

Czy ministerstwo przeanalizuje możliwość wprowadzenia dodatkowych rozwiązań technicznych i organizacyjnych zwiększających bezpieczeństwo w szkołach, w szczególności procedur alarmowania, szybkiego kontaktu z Policją oraz zabezpieczania dostępu do placówek w sytuacjach podwyższonego zagrożenia?

Czy w związku z ostatnimi zdarzeniami Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zamierza zainicjować wspólnie z Ministerstwem Edukacji Narodowej kompleksowy przegląd systemu bezpieczeństwa w polskich szkołach, a następnie przedstawić konkretne propozycje zmian prawnych i organizacyjnych wraz z harmonogramem ich wdrożenia?

Czy w związku z ujawnianymi przypadkami posiadania przez uczniów niebezpiecznych narzędzi oraz doniesieniami o możliwości wniesienia na teren placówek oświatowych przedmiotów mogących stanowić zagrożenie wybuchowe ministerstwo rozważa wprowadzenie obowiązkowych procedur oceny zagrożeń, specjalistycznych szkoleń dla pracowników szkół oraz mechanizmów szybkiego reagowania Policji? Czy przewidziano środki finansowe na realizację takich działań, aby ich koszty nie obciążały wyłącznie samorządów prowadzących placówki oświatowe?

Jakie okoliczności doprowadziły do tragicznego zdarzenia w szkole w Leszczydole-Nowinach, w powiecie wyszkowskim, o którym poinformowano 8 października 2026 roku? Czy Policja posiadała wcześniej jakiekolwiek informacje lub zgłoszenia wskazujące na możliwość wystąpienia zagrożenia ze strony osoby podejrzewanej o dokonanie ataku? Proszę o odpowiedź w zakresie dopuszczalnym z uwagi na prowadzone postępowanie.

Czy w związku z opisywanymi wydarzeniami Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zamierza przeprowadzić pilną analizę skuteczności procedur bezpieczeństwa obowiązujących w szkołach, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości wnoszenia na ich teren noży i innych niebezpiecznych narzędzi?

Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie jednolitych, ogólnokrajowych procedur postępowania w przypadku podejrzenia posiadania przez ucznia niebezpiecznych przedmiotów, a także zapewnienie dyrektorom szkół i nauczycielom jednoznacznych wytycznych dotyczących możliwości podejmowania działań interwencyjnych oraz niezwłocznego powiadamiania Policji?

Czy w związku z ostatnimi zdarzeniami ministerstwo planuje podjęcie nadzwyczajnych działań prewencyjnych, w tym zwiększenie współpracy Policji z placówkami oświatowymi, przeprowadzenie dodatkowych szkoleń dla kadry pedagogicznej oraz wdrożenie skuteczniejszych mechanizmów rozpoznawania zagrożeń mogących prowadzić do aktów przemocy?

Czy ministerstwo przewiduje przedstawienie konkretnych propozycji legislacyjnych, które pozwolą zwiększyć bezpieczeństwo uczniów i pracowników szkół, przy jednoczesnym zagwarantowaniu poszanowania praw dzieci i młodzieży? Jeżeli tak, jaki jest przewidywany termin ich opracowania i wdrożenia?

Szanowny Panie Ministrze,

w obliczu dramatycznych wydarzeń, do których dochodzi w polskich szkołach, nie wystarczą już kolejne zapewnienia o trosce i bezpieczeństwie dzieci i młodzieży. Nie wystarczą konferencje prasowe, deklaracje ani zapowiedzi analiz. Potrzebne są konkretne decyzje, skuteczne przepisy i rzeczywiste działania państwa. Skuteczne wypracowanie mapy działania dla każdej placówki przy podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a również konieczne jest w obecnej chwili wypracowanie przez resorty zajmujące się bezpieczeństwem wspólnie z resortem zdrowia szybkiej ścieżki pomocy psychologicznej i psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży, bo słaba dostępność do świadczeń w tym zakresie powoduje, że młody człowiek nie radzi sobie z problemami i nie otrzymuje koniecznej pomocy we właściwym czasie.

Bezpieczeństwo polskich dzieci nie może być zakładnikiem urzędniczej bezradności, niejasnych procedur i braku zdecydowanych rozwiązań prawnych.

To na rządzie Rzeczypospolitej Polskiej spoczywa odpowiedzialność za stworzenie systemu, który nie tylko reaguje na tragedie, ale przede wszystkim potrafi im zapobiegać.

Dlatego oczekuję od Pana Ministra jednoznacznej odpowiedzi, jakie konkretne działania zostaną podjęte, kto będzie odpowiedzialny za ich realizację i w jakim terminie zostaną wdrożone?

Nie można wymagać od dyrektorów szkół i nauczycieli zapewnienia bezpieczeństwa, a jednocześnie pozostawiać ich bez odpowiednich instrumentów prawnych. Nie można przerzucać odpowiedzialności na samorządy, nie zapewniając im odpowiedniego wsparcia finansowego i organizacyjnego.

Panie Ministrze, odpowiedzialność polityczna nie polega wyłącznie na komentowaniu tragicznych wydarzeń. Polega przede wszystkim na podejmowaniu decyzji, zanim do kolejnej tragedii dojdzie.

Dlatego zwracam się o pilne przedstawienie konkretnych rozwiązań legislacyjnych, organizacyjnych i finansowych. Oczekuję również informacji, czy Rada Ministrów zamierza potraktować bezpieczeństwo w szkołach jako sprawę wymagającą niezwłocznych działań międzyresortowych?

Każde dziecko ma prawo wrócić ze szkoły bezpiecznie do domu. Każdy rodzic ma prawo wierzyć, że państwo robi wszystko, co możliwe, aby chronić jego dziecko. Każdy nauczyciel i pracownik szkoły ma prawo wykonywać swoje obowiązki bez obawy o własne życie.

Państwo, które nie potrafi skutecznie chronić swoich najmłodszych obywateli, musi odpowiedzieć na pytanie, jakie działania zamierza podjąć, aby tę ochronę rzeczywiście zapewnić?

W tej sprawie nie oczekuję politycznych deklaracji. Oczekuję decyzji, terminów i odpowiedzialności za ich wykonanie.

Bo bezpieczeństwo dzieci nie jest kwestią politycznego wyboru. Jest podstawowym obowiązkiem państwa, z którego każdy rząd powinien być rozliczany.