Interpelacja w sprawie legalności funkcjonowania tzw. abortomatu przy ul. Wiejskiej 9 w Warszawie oraz sposobu udostępniania za jego pośrednictwem produktów leczniczych

Piotrków Trybunalski, 4 października 2026 r.

Szanowna Pani Minister,

w lokalu AboTak przy ul. Wiejskiej 9 w Warszawie uruchomiono urządzenie określane jako „abortomat”. Według informacji medialnych w skrytkach umieszczane są pakiety zawierające środki farmakologiczne służące do przerwania ciąży. Po wcześniejszym kontakcie internetowym z organizacją Women Help Women osoba zainteresowana otrzymuje kod PIN umożliwiający samodzielne otwarcie skrytki i odebranie pakietu.

Sposób działania tego urządzenia wskazuje na naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne. Zgodnie z art. 68 ust. 1 obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z wyjątkami określonymi w ustawie. Ustawa dopuszcza sprzedaż wysyłkową, ale została ona ograniczona do aptek ogólnodostępnych i punktów aptecznych oraz produktów leczniczych wydawanych bez recepty.

Publicznie dostępne informacje wskazują, że w „abortomacie” co najmniej jeden z produktów pakietu zawiera mizoprostol, który jest w Polsce produktem leczniczym wydawanym z przepisu lekarza.

Mamy więc do czynienia z nielegalnym kanałem dystrybucji produktów leczniczych, co potwierdzają sami organizatorzy tej „usługi” tłumacząc, że ich rozwiązanie stanowi odpowiedź na ograniczenia wynikające z obowiązującego w Polsce prawa.

Zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia uważa funkcjonowanie „abortomatu” przy ul. Wiejskiej 9 w Warszawie za zgodne z ustawą Prawo farmaceutyczne, a jeżeli tak, to na podstawie jakich konkretnie przepisów?

2. Czy Ministerstwo Zdrowia potwierdza, że produkty lecznicze znajdujące się w „abortomacie” mogą być legalnie wydawane, w szczególności, jeżeli ich wydanie wymaga recepty? Jeżeli tak, proszę o wskazanie podstawy prawnej pozwalającej na wydanie takiego produktu poprzez automatyczną skrytkę, poza apteką lub punktem aptecznym i bez bezpośredniego udziału farmaceuty przy wydaniu.

3. Czy Ministerstwo Zdrowia zwróciło się do głównego inspektora farmaceutycznego lub właściwego wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego o zbadanie legalności funkcjonowania „abortomatu”? Jeżeli nie, z jakiego powodu, mimo publicznie dostępnych informacji wskazujących na możliwość naruszenia przepisów regulujących obrót produktami leczniczymi?

4. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada wiedzę, jaki podmiot jest formalnie odpowiedzialny za umieszczanie produktów leczniczych w skrytkach „abortomatu”, ich przechowywanie oraz przekazywanie kodów umożliwiających ich odbiór? Czy podmiot ten posiada zezwolenie na prowadzenie obrotu detalicznego lub wysyłkowego produktami leczniczymi wymagane przez ustawę Prawo farmaceutyczne?

5. Czy Pani Minister uważa, że opisany mechanizm może stanowić próbę obejścia przepisów regulujących obrót i wydawanie produktów leczniczych, a jeżeli tak – jakie działania nadzorcze zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia?

Proszę o udzielenie odpowiedzi na postawione pytania oraz o wskazanie konkretnych podstaw prawnych przedstawionego stanowiska.

Z poważaniem

Grzegorz Lorek