Interpelacja w sprawie ograniczenia możliwości realizacji świadczeń w ramach chirurgii ogólnej

Szanowna Pani Minister,

otrzymałem stanowisko Zarządu Powiatu Grodziskiego (województwo wielkopolskie) w sprawie zarządzenia prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, które weszło w życie z dniem 1.10.2026r., w sprawie ograniczenia możliwości realizacji świadczeń w ramach chirurgii ogólnej - w szczególności niektórych procedur ortopedycznych.

Zarząd Powiatu Grodziskiego zdecydowanie negatywnie ocenia rozwiązania prowadzące do ograniczenia możliwości realizacji części świadczeń w ramach chirurgii ogólnej, jeżeli szpital posiada odpowiednio wykwalifikowany personel, zaplecze sprzętowe oraz warunki organizacyjne do ich bezpiecznego wykonania.

Szczególne zastrzeżenia Zarządu Powiatu Grodziskiego dotyczą świadczeń ortopedycznych, których wyłączenie z możliwości realizacji w ramach chirurgii ogólnej może mieć istotny wpływ na dostępność leczenia, zwłaszcza w szpitalach powiatowych i regionalnych. Analogiczny problem dotyczy również wybranych procedur neurochirurgicznych i urologicznych, które w określonych sytuacjach są obecnie wykonywane przez zespoły posiadające odpowiednie kompetencje i doświadczenie.

Ograniczenie możliwości wykonywania tych świadczeń może prowadzić do sytuacji, w której pacjent przyjęty do szpitala powiatowego będzie musiał zostać przekazany do innego podmiotu wyłącznie w celu wykonania procedury, pomimo, że szpital macierzysty dysponuje personelem i zapleczem pozwalającym na jej bezpieczne przeprowadzenie. Problem ten jest szczególnie widoczny właśnie w odniesieniu do procedur ortopedycznych, w przypadku których pacjent może zostać przekazany do innego szpitala na zabieg, a następnie wrócić do szpitala kierującego na dalszą hospitalizację i leczenie. Po wykonaniu zabiegu w innym ośrodku, szpital macierzysty będzie odpowiedzialny za dalszą opiekę pooperacyjną lekarską i pielęgniarską, podstawową rehabilitację, leczenie powikłań pooperacyjnych oraz dodatkową diagnostykę i interwencję w przypadku pogorszenia stanu pacjenta.

Sytuacja ta spowoduje istotną nierównowagę organizacyjną i finansową. Szpital wykonujący zasadniczą procedurę otrzyma finansowanie związane z wykonaniem świadczenia, natomiast szpital, do którego pacjent zostanie przekazany z powrotem, będzie ponosił realne i często znaczne koszty dalszego leczenia oraz opieki pooperacyjnej bez adekwatnego finansowania. W praktyce może zatem dojść do sytuacji, w której finansowanie zostanie przypisane przede wszystkim do jednego podmiotu, podczas gdy istotna część rzeczywistych kosztów opieki nad pacjentem - w tym potencjalnie najbardziej kosztowne leczenie powikłań - zostanie poniesiona przez inny szpital. Takie rozwiązanie jest szczególnie niekorzystne w przypadku ortopedii, gdzie opieka pooperacyjna może wymagać wielodniowej hospitalizacji, intensywnego nadzoru, diagnostyki obrazowej, farmakoterapii, rehabilitacji oraz leczenia powikłań, takich jak zakażenia, krwawienia czy problemy z gojeniem ran.

Jednocześnie, wobec braku sprawnie działającego systemu przekazywania pacjentów z urazami ortopedycznymi ze szpitali powiatowych do szpitali wyższej referencyjności (szczególnie w drugiej połowie roku, gdy zakontraktowane przez NFZ procedury są już na wyczerpaniu), istnieje uzasadniona obawa, że pacjenci będą przez długi czas oczekiwać na termin zabiegu ortopedycznego, co z pewnością nie pozostanie bez negatywnego wpływu na proces leczenia.

W przypadku wybranych procedur neurochirurgicznych i urologicznych podobnie może dochodzić do opóźnień z przekazaniem pacjenta, rozdzielenia miejsca wykonania zasadniczej procedury od miejsca procesu dalszego leczenia, co spowoduje dodatkowe transfery pacjentów i rozproszenie odpowiedzialności za cały proces terapeutyczny.

Proponowane ograniczenia mogą zatem prowadzić do:

• zwiększenia liczby transferów pomiędzy szpitalami, konieczności organizowania dodatkowych transportów sanitarnych, wydłużenia czasu oczekiwania na wykonanie zabiegu, co wydłuży proces leczenia i podniesie jego łączny koszt;
• zwiększenia liczby pacjentów kierowanych do większych ośrodków miejskich;
• przeciążenia oddziałów ortopedycznych, neurochirurgicznych i urologicznych;
• pogorszenia ciągłości leczenia;
• zwiększenia ryzyka związanego z wielokrotnym przekazywaniem pacjenta;
• rozdzielenia odpowiedzialności za wykonanie zabiegu i leczenie powikłań;
• obciążania kosztami opieki pooperacyjnej podmiotu, który nie otrzymał adekwatnego finansowania/wynagrodzenia;
• niewykorzystania istniejących kompetencji personelu i potencjału sprzętowego szpitali powiatowych;
• pogłębienia różnic w dostępności do specjalistycznego leczenia między dużymi ośrodkami miejskimi a mniejszymi miejscowościami;
• odpływ lekarzy specjalistów ze szpitali powiatowych.

Należy w tym miejscu mocno podkreślić aspekt nierównego traktowania pacjentów ze względu na miejsce zamieszkania. Pacjent zamieszkujący w pobliżu dużego ośrodka dysponującego oddziałem ortopedycznym, neurochirurgicznym lub urologicznym będzie miał łatwiejszy dostęp do przedmiotowego świadczenia niż pacjent z terenu powiatowego, pomimo, że lokalny szpital posiada kompetentny zespół oraz odpowiednie warunki do realizacji danej procedury.

Zarząd Powiatu Grodziskiego stoi na stanowisku, że z punktu widzenia pacjenta decydujące powinny być: bezpieczeństwo, kompetencje zespołu lekarskiego oraz możliwość sprawnego i kompleksowego przeprowadzenia procesu leczenia, a nie wyłącznie formalne przypisanie procedury do określonego zakresu umowy.

Wobec powyższego, Zarząd Powiatu Grodziskiego wnosi o pozostawienie możliwości realizacji wybranych świadczeń w ramach chirurgii ogólnej, w szczególności określonych procedur ortopedycznych, a także wybranych procedur neurochirurgicznych i urologicznych, jeżeli świadczeniodawca spełnia odpowiednie wymagania kadrowe, sprzętowe i organizacyjne.

W ocenie Zarządu Powiatu Grodziskiego, proponowane rozwiązanie w obecnym kształcie może prowadzić do pogorszenia dostępności świadczeń, wydłużenia kolejek, zwiększenia liczby transferów pacjentów, przeciążenia większych ośrodków, odpływu specjalistycznej kadry lekarskiej ze szpitali powiatowych oraz nieuzasadnionego przerzucenia kosztów dalszej opieki na szpitale, które nie otrzymają adekwatnego finansowania za leczenie pacjenta. Szczególnie w zakresie ortopedii rozwiązanie to może okazać się niekorzystne zarówno dla pacjentów, jak i dla efektywności całego systemu ochrony zdrowia, a w obecnej sytuacji zagrożenia konfliktem zbrojnym i wzmożonych działań w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej, spowoduje niemożność wykonywania zadań przez lokalne administracje w zakresie zapewnienia ludności miejscowej i ewakuowanej z terenów zagrożonych, dostępu do opieki zdrowotnej w zakresie podstawowym, jak i lecznictwa szpitalnego, dla którego chirurgia i ortopedia w sytuacji konfliktu zbrojnego ma charakter podstawowy i niezbędny.

W tym aspekcie zamiar Narodowego Funduszu Zdrowia jest zupełnie niezrozumiały i niespójny z działaniami innych organów administracji rządowej i samorządowej w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej.

Mając na uwadze treść stanowiska Zarządu Powiatu Grodziskiego i powyższej interpelacji, uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania:

1. Jak Pani Minister odniesie się do treści zawartych w stanowisku Zarządu Powiatu Grodziskiego?
2. Czy zmiany były konsultowane ze środowiskiem lekarskim, dyrektorami szpitali oraz samorządami?
3. Co było powodem zaproponowanych zmian?
4. Czy proponowane i argumentowane przez Zarząd pozostawienie możliwości realizacji wybranych świadczeń w ramach chirurgii ogólnej, w szczególności określonych procedur ortopedycznych, a także wybranych procedur neurochirurgicznych i urologicznych - jeżeli świadczeniodawca spełnia odpowiednie wymagania kadrowe, sprzętowe i organizacyjne, będzie jeszcze przedmiotem analizy?

Z wyrazami szacunku

Poseł Tadeusz Tomaszewski