Interpelacja w sprawie certyfikacji FSC, obszarów HCV i powierzchni referencyjnych na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie

Szanowna Pani Minister,

zwracamy się z interpelacją w sprawie procesu certyfikacji FSC oraz wyznaczania obszarów HCV (High Conservation Value – obszary o szczególnych wartościach ochronnych) i powierzchni referencyjnych na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie.

Temat ten ma szczególne znaczenie dla mieszkańców Podkarpacia, w tym powiatów: leskiego, bieszczadzkiego, sanockiego, brzozowskiego, krośnieńskiego, przemyskiego, przeworskiego, lubaczowskiego, jasielskiego, jarosławskiego, obszarów objętych działalnością RDLP Krosno. Wprowadzane zasady mogą mieć znaczenie nie tylko dla ochrony przyrody, lecz także dla prowadzenia gospodarki leśnej, dostępności drewna, funkcjonowania zakładów usług leśnych (ZUL), tartaków, przedsiębiorstw transportowych oraz lokalnego rynku pracy.

Istotne jest przy tym jednoznaczne rozdzielenie ograniczeń wynikających z powszechnie obowiązującego prawa od ograniczeń wynikających z dobrowolnego systemu certyfikacji FSC. Mieszkańcy i samorządy powinni mieć możliwość jednoznacznego ustalenia, z czego wynika dane ograniczenie w korzystaniu z zasobów leśnych lub prowadzeniu gospodarki leśnej.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

I. Certyfikacja FSC na terenie RDLP Krosno

1. Czy przystąpienie RDLP Krosno do systemu certyfikacji FSC jest dobrowolną decyzją Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe?

2. Kto podjął decyzję o rozpoczęciu procesu certyfikacji FSC na terenie RDLP Krosno i jaki dokument stanowi podstawę tej decyzji?

3. Czy minister klimatu i środowiska wydał dokument, polecenie, wytyczne lub inne rozstrzygnięcie zobowiązujące RDLP Krosno do uzyskania lub utrzymania certyfikacji FSC? Jeżeli tak, proszę o wskazanie podstawy prawnej oraz udostępnienie tego dokumentu.

4. Czy zgodnie z obowiązującym prawem polskim można prowadzić gospodarkę leśną zgodnie z zatwierdzonym planem urządzenia lasu bez posiadania certyfikatu FSC?

5. Które ograniczenia dotyczące prowadzenia gospodarki leśnej na terenie RDLP Krosno wynikają bezpośrednio z ustaw, rozporządzeń, decyzji administracyjnych lub innych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a które wynikają wyłącznie z wymagań systemu FSC?

6. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada analizę porównującą zakres ograniczeń wynikających z prawa polskiego z ograniczeniami wynikającymi ze standardu FSC? Jeżeli tak, proszę o jej udostępnienie.

II. Obszary HCV i powierzchnie referencyjne

7. Kto formalnie podejmuje decyzję o wyznaczeniu konkretnego obszaru jako HCV lub powierzchni referencyjnej na terenie nadleśnictw RDLP Krosno?

8. Jaka jest formalna procedura wyznaczania takich obszarów?

9. Czy decyzje te podejmuje nadleśnictwo, RDLP Krosno, Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, jednostka certyfikująca czy inny podmiot?

10. Kto ponosi formalną odpowiedzialność za prawidłowość wyznaczenia konkretnego obszaru jako HCV?

11. Czy kwalifikacja terenu jako HCV wymaga przeprowadzenia aktualnych badań terenowych? Jeżeli tak, jakie są wymagania w tym zakresie?

12. Jak często dokonywana jest weryfikacja zasadności utrzymywania danego obszaru w kategorii HCV?

13. Czy powierzchnia obszarów HCV może być w przyszłości zwiększana? Jeżeli tak, kto podejmuje taką decyzję i jaka procedura konsultacyjna ma wówczas zastosowanie?

14. Czy zmiana standardu FSC może doprowadzić do zwiększenia powierzchni HCV lub zakresu ograniczeń dotyczących gospodarki leśnej?

III. Skala HCV i powierzchni referencyjnych

15. Proszę o przedstawienie, dla każdego nadleśnictwa wchodzącego w skład RDLP Krosno, następujących danych:
- całkowita powierzchnia nadleśnictwa,
- powierzchnia referencyjna w hektarach i procentach,
- łączna, unikalna powierzchnia HCV w hektarach i procentach,
- powierzchnia HCV całkowicie wyłączona z gospodarki leśnej,
- powierzchnia HCV, na której dopuszczona jest gospodarka z ograniczeniami,
- powierzchnia HCV, na której możliwe jest prowadzenie określonych zabiegów gospodarczych.

16. Proszę o przedstawienie danych w sposób wykluczający wielokrotne liczenie tego samego obszaru, jeżeli dany teren został zakwalifikowany do więcej niż jednej kategorii HCV.

17. Ile hektarów terenów obecnie zakwalifikowanych jako HCV lub powierzchnie referencyjne było wcześniej objętych normalną gospodarką leśną?

18. Ile metrów sześciennych drewna rocznie może nie zostać pozyskanych w związku z wyznaczeniem powierzchni referencyjnych i HCV?

19. Czy dokonano wyliczenia szacunkowej wartości ekonomicznej drewna, którego pozyskanie może zostać ograniczone? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie tych danych.

20. Czy Ministerstwo, Lasy Państwowe lub RDLP Krosno sporządziły analizę ekonomiczną skutków wprowadzenia HCV i powierzchni referencyjnych? Jeżeli tak, proszę o jej udostępnienie.

IV. Zakres ograniczeń gospodarki leśnej

21. Czy samo zakwalifikowanie terenu jako HCV oznacza automatyczny zakaz pozyskania drewna?

22. Jeżeli nie, proszę szczegółowo wskazać, jakie zabiegi gospodarcze są dopuszczalne w poszczególnych kategoriach HCV.

23. Jakie ograniczenia dotyczą kategorii HCV 1.1, 1.2, 3.1, 3.2, 4.1, 4.2, 4.3 oraz 6.2?

24. Kto każdorazowo podejmuje decyzję, czy określony zabieg gospodarczy może zostać wykonany na terenie HCV?

25. Jakie zasady obowiązują w przypadku konieczności usunięcia drzewa zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzi, zabudowie, drogom albo infrastrukturze technicznej?

26. Czy wyznaczenie HCV może ograniczać prowadzenie zrywki drewna, budowę i utrzymanie dróg leśnych, działania przeciwpowodziowe lub utrzymanie istniejącej infrastruktury?

27. Jakie procedury obowiązują w przypadku konfliktu pomiędzy wymogami ochrony obszaru HCV a koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców?

V. HCV a przepisy prawa polskiego

28. Ile hektarów obszarów HCV na terenie RDLP Krosno jest jednocześnie objętych ustawowymi formami ochrony przyrody, w szczególności:
- rezerwatami,
- obszarami Natura 2000,
- parkami krajobrazowymi,
- strefami ochronnymi,
- innymi formami ochrony wynikającymi z przepisów prawa?

29. Ile hektarów HCV nie było wcześniej objętych żadną ustawową formą ochrony przyrody?

30. Czy wyznaczenie HCV na terenie, który wcześniej nie był objęty ustawową formą ochrony, powoduje w praktyce ograniczenie gospodarki leśnej?

31. Jeżeli tak, jaka jest podstawa prawna takiego ograniczenia?

32. Czy mieszkańcy i samorządy są informowani, które ograniczenia wynikają z prawa powszechnie obowiązującego, a które są konsekwencją wymagań certyfikacji FSC?

33. Czy wyznaczenie HCV może ograniczać możliwość realizacji inwestycji publicznych, budowy dróg, infrastruktury komunalnej lub innych przedsięwzięć realizowanych przez samorządy?

34. W jaki sposób w takich przypadkach zabezpieczane są prawa mieszkańców i jednostek samorządu terytorialnego?

VI. Skutki dla ZUL, tartaków i lokalnej gospodarki

35. Ile zakładów usług leśnych wykonuje obecnie prace na terenie RDLP Krosno?

36. Ile osób jest bezpośrednio i pośrednio związanych z pozyskaniem, zrywką, transportem i przetwarzaniem drewna pozyskiwanego na terenie RDLP Krosno?

37. Czy Lasy Państwowe przewidują zmniejszenie zakresu prac zlecanych zakładom usług leśnych w związku z wdrażaniem wymagań FSC, HCV i powierzchni referencyjnych?

38. Czy przeprowadzono analizę wpływu ograniczenia podaży drewna na funkcjonowanie lokalnych tartaków i przedsiębiorstw przetwórczych?

39. Czy analizowano wpływ tych ograniczeń na ceny drewna dla lokalnych przedsiębiorców?

40. Czy analizowano możliwość konieczności sprowadzania drewna spoza regionu w przypadku ograniczenia lokalnej podaży?

41. Czy ministerstwo posiada analizę potencjalnego wpływu certyfikacji FSC oraz HCV na zatrudnienie i lokalną gospodarkę Podkarpacia?

VII. Konsultacje społeczne i przejrzystość procesu

42. Czy pełna dokumentacja dotycząca procesu certyfikacji FSC RDLP Krosno będzie publicznie dostępna?

43. Czy mieszkańcy będą mieli dostęp do aktualnych map HCV oraz powierzchni referencyjnych?

44. Czy zostanie udostępniona publiczna warstwa GIS pozwalająca sprawdzić, czy konkretna działka ewidencyjna znajduje się na obszarze HCV lub powierzchni referencyjnej?

45. Jak często wykazy HCV będą aktualizowane?

46. Czy każda zmiana granic lub kategorii HCV będzie wymagała przeprowadzenia konsultacji społecznych?

47. Ile uwag zgłoszono podczas konsultacji społecznych dotyczących FSC w 2026 r.?

48. Ile z tych uwag zostało uwzględnionych, częściowo uwzględnionych oraz odrzuconych?

49. Czy istnieje rejestr zgłoszonych uwag wraz ze sposobem ich rozpatrzenia? Jeżeli tak, proszę o jego udostępnienie.

VIII. Sytuacja na terenie gminy Lesko

50. Proszę o przedstawienie aktualnej mapy HCV i powierzchni referencyjnych na terenie gminy Lesko.

51. Proszę o podanie powierzchni objętych poszczególnymi kategoriami HCV i powierzchniami referencyjnymi w szczególności na terenie miejscowości:
- Lesko,
- Huzel,
- Łączek,
- Postołowa,
- Jankowiec,
- Średniej Wsi,
- Weremienia,
- Glinnego.

52. Proszę o wskazanie odpowiednich oddziałów i wydzieleń leśnych, a jeżeli dokumentacja na to pozwala – również działek ewidencyjnych objętych tymi ograniczeniami.

53. Czy działka ewidencyjna nr 936/2 w Huzelach znajduje się na obszarze HCV lub powierzchni referencyjnej? Jeżeli tak, proszę wskazać kategorię oraz wynikające z niej ograniczenia.

54. Czy istnieje możliwość rozszerzenia tych obszarów w przyszłości? Jeżeli tak, jaka procedura będzie wówczas obowiązywać?

IX. Odpowiedzialność za skutki wprowadzenia ograniczeń

55. Kto ponosi formalną odpowiedzialność za ograniczenie pozyskania drewna wynikające z wyznaczenia HCV lub powierzchni referencyjnych?

56. Kto ponosi odpowiedzialność za ewentualne ograniczenie zakresu zleceń dla zakładów usług leśnych?

57. Kto odpowiada za potencjalne skutki gospodarcze dla lokalnych tartaków i innych przedsiębiorstw sektora drzewnego?

58. Kto ponosi odpowiedzialność za ewentualne ograniczenia realizacji inwestycji samorządowych lub infrastrukturalnych?

59. Czy odpowiedzialność za wskazane skutki ponoszą Lasy Państwowe, podmiot prowadzący certyfikację FSC, jednostka certyfikująca, czy inny podmiot?

60. W jaki sposób mieszkańcy, przedsiębiorcy i samorządy mogą dochodzić swoich praw w przypadku poniesienia szkody lub ograniczenia działalności wskutek zastosowania wymagań FSC lub wyznaczenia HCV?

X. Pytanie zasadnicze

61. Czy wprowadzenie obszarów HCV i powierzchni referencyjnych na terenie RDLP Krosno powoduje w praktyce ograniczenie gospodarki leśnej na terenach, które wcześniej nie były objęte analogicznymi ograniczeniami wynikającymi z prawa powszechnie obowiązującego?

Jeżeli odpowiedź na powyższe pytanie jest twierdząca, proszę wskazać:

a) kto podejmuje decyzję o wprowadzeniu takiego ograniczenia,

b) na jakiej podstawie prawnej lub na podstawie jakiego dokumentu,

c) jakiej powierzchni w hektarach dotyczy ograniczenie,

d) jaki jest szacowany wpływ ograniczenia na wielkość pozyskania drewna,

e) jaka jest szacowana wartość ekonomiczna ograniczenia,

f) jaki może być wpływ na ZUL, tartaki, transport i zatrudnienie,

g) kto ponosi odpowiedzialność za wynikające z tego skutki gospodarcze i społeczne.

Wniosek o zbiorcze zestawienie

Zwracam się również o przedstawienie zbiorczej tabeli dla każdego nadleśnictwa wchodzącego w skład RDLP Krosno, zawierającej co najmniej:
1) całkowitą powierzchnię nadleśnictwa,
2) powierzchnię referencyjną w hektarach i procentach,
3) unikalną powierzchnię HCV w hektarach i procentach,
4) powierzchnię HCV całkowicie wyłączoną z gospodarki leśnej,
5) powierzchnię HCV objętą ograniczeniami,
6) powierzchnię HCV, na której możliwe jest prowadzenie określonych zabiegów gospodarczych,
7) szacowaną zmianę rocznego pozyskania drewna w m³,
8) szacowaną wartość ekonomiczną tej zmiany – jeżeli takie wyliczenie zostało sporządzone,
9) informację, jaka część wskazanych powierzchni była wcześniej objęta ustawową formą ochrony przyrody.

Proszę o udzielenie odrębnej odpowiedzi na każde z przedstawionych pytań, wraz ze wskazaniem podstawy prawnej, dokumentu źródłowego lub standardu, na podstawie którego dokonano danego rozstrzygnięcia.

W przypadku gdy ministerstwo, Lasy Państwowe lub inne właściwe podmioty nie posiadają określonej analizy, zestawienia lub wyliczenia, proszę o jednoznaczne wskazanie, że taka analiza lub dokumentacja nie została sporządzona.

Z poważaniem

dr Piotr Uruski

Poseł na Sejm RP