Interpelacja w sprawie nieadekwatnie niskiego limitu zwolnienia podatkowego dla świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję interpelację w sprawie nieadekwatnie niskiego limitu zwolnienia podatkowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczącego świadczeń rzeczowych i pieniężnych otrzymywanych przez pracowników w związku z finansowaniem działalności socjalnej ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych. Interpelacja jest związana z oczekiwaniami społeczeństwa w tym zakresie, a impulsem do jej złożenia było kilkukrotne wystąpienie Rady Krajowej Sekcji Administracji Skarbowej NSZZ „Solidarność“ o rozpoczęcie procesu legislacyjnego mającego na celu zmianę przepisów w tym zakresie.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń otrzymanych przez pracownika, finansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych, łącznie do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 1 000 zł. W praktyce oznacza to, że limit zwolnienia podatkowego obejmuje łącznie różnego rodzaju świadczenia socjalne przyznawane w ciągu całego roku, w tym m.in. pomoc świąteczną, dofinansowanie wypoczynku, wsparcie dla rodzin pracowników czy inne świadczenia wynikające z regulaminu zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Po przekroczeniu limitu nadwyżka podlega opodatkowaniu jako przychód pracownika. Należy podkreślić, że obecny limit 1 000 zł pozostaje nieadekwatny wobec realnych kosztów życia oraz funkcji, jaką ma pełnić zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Limit ten został ustalony na poziomie 1 000 zł od 2018 r., a więc od wielu lat nie odzwierciedla wzrostu cen, wynagrodzeń ani kosztów podstawowych usług i dóbr konsumpcyjnych. W latach 2020-2023 ustawodawca czasowo podwyższył limit do 2 000 zł, co pokazuje, że wyższy poziom zwolnienia był już stosowany w systemie podatkowym i funkcjonował w praktyce.

W tym miejscu dodatkowo wskazać należy, że kwota odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych zmienia się corocznie, co bezpośrednio wpływa na wartość świadczeń otrzymywanych przez pracowników. Niedoszacowanie wysokości zwolnienia podatkowego związanego z ZFŚS powoduje, że kwoty tych świadczeń ulegają – niestety – pomniejszeniu o należny podatek dochodowy, a więc nie rosną proporcjonalnie do wzrostu odpisu.

Od 1 stycznia 2024 r. limit powrócił jednak do poziomu 1 000 zł, pomimo że sytuacja ekonomiczna gospodarstw domowych nadal uzasadnia potrzebę utrzymania realnego wsparcia socjalnego. Wysoka inflacja z lat 2022-2023 oraz utrzymujący się wzrost kosztów życia znacząco obniżyły realną wartość świadczeń finansowanych z ZFŚS. Dane GUS wskazują, że w latach 2022-2023 dynamika cen konsumpcyjnych była szczególnie wysoka, a w 2024 i 2025 r. nadal odnotowywano wzrost cen rok do roku. Jednocześnie minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2026 r. wynosi 4 806 zł, co dodatkowo pokazuje, jak niewielką relatywnie kwotą stał się roczny limit zwolnienia w wysokości 1 000 zł.

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych ma charakter redystrybucyjny i pomocowy. Świadczenia z funduszu są przyznawane według kryteriów socjalnych, z uwzględnieniem sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osób uprawnionych. Opodatkowanie świadczeń po przekroczeniu niskiego limitu osłabia ich funkcję społeczną, zwłaszcza wobec pracowników o niższych dochodach, rodzin wielodzietnych, osób samotnie wychowujących dzieci oraz pracowników znajdujących się w trudniejszej sytuacji materialnej.

Zatem zasadne wydaje się rozważenie trwałego podwyższenia limitu zwolnienia co najmniej do poziomu 2 000 zł, a ewentualnie docelowo wprowadzenie mechanizmu jego corocznej waloryzacji, np. w oparciu o wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, przeciętne wynagrodzenie lub minimalne wynagrodzenie za pracę. Brak waloryzacji powoduje, że wartość zwolnienia systematycznie maleje w ujęciu realnym, a przepis przestaje realizować cel, dla którego został ustanowiony.

Podwyższenie limitu zwolnienia co najmniej do poziomu 2 000 zł przyczyniłoby się do poprawy sytuacji finansowej polskich rodzin oraz stanowiłoby urzeczywistnienie konstytucyjnej zasady sprawiedliwości podatkowej. Zwiększenie limitu zwolnienia do 2 000 zł wpisywałoby się bowiem we wcześniejszą praktykę ustawodawcy projektującego wysokość analizowanego limitu w nawiązaniu do połowy najniższego wynagrodzenia, które obecnie wynosi 4 806 zł.

Mając powyższe na uwadze, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega problem realnego obniżenia wartości limitu zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o PIT, w związku ze wzrostem cen i kosztów życia?
2. Czy Ministerstwo Finansów prowadziło analizy dotyczące skutków społecznych i fiskalnych podwyższenia limitu zwolnienia dla świadczeń z ZFŚS z obecnych 1 000 zł do co najmniej 2 000 zł rocznie?
3. Czy rząd planuje przygotowanie projektu ustawy podwyższającej limit zwolnienia podatkowego dla świadczeń finansowanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych?
4. Czy Ministerstwo Finansów rozważa wprowadzenie mechanizmu automatycznej waloryzacji tego limitu, tak aby jego realna wartość nie ulegała systematycznemu obniżeniu?
5. Jakie byłyby szacunkowe skutki budżetowe podwyższenia limitu zwolnienia do kwoty 2 000 zł?
6. Czy Ministerstwo Finansów podziela stanowisko, że świadczenia finansowane z ZFŚS, jako świadczenia o charakterze socjalnym, powinny korzystać z wyższego i realnie waloryzowanego limitu zwolnienia podatkowego?