Interpelacja w sprawie nadzoru nad przestrzeganiem ustawy o ochronie zwierząt i rozporządzenia w sprawie regulaminu wyścigów konnych, w szczególności w zakresie stosowania praktyki wiązania języka konia do żuchwy podczas gonitw galopem

Szanowny Panie Ministrze!

Wyścigi konne w Polsce podlegają regulacji ustawy z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych („u.w.k.”) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 marca 2016 r. w sprawie regulaminu wyścigów konnych („regulamin”), wydanego na podstawie delegacji ustawowej. Zgodnie z § 65 ust. 2 regulaminu zabrania się wiązania języka konia do żuchwy, a § 65 ust. 1 stanowi, że ogłowie konia oraz inne przedmioty, które koń niesie w trakcie gonitwy, nie mogą powodować bólu lub zranienia.

Do opinii publicznej docierają sygnały – w tym zgłoszenia kierowane do organów ścigania – wskazujące, że praktyka mechanicznego unieruchamiania (wiązania) języka konia (tzw. tongue-tie) jest stosowana podczas gonitw galopem na torach wyścigowych w Polsce, w tym na Torze Wyścigów Konnych Służewiec i Wrocławskim Torze Wyścigów Konnych – Partynice, pomimo wyraźnego zakazu ustanowionego w akcie prawa powszechnie obowiązującego wydanego przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Sygnalizowane są także wątpliwości co do skuteczności nadzoru sprawowanego przez komisje techniczne (zespoły sędziów wyścigowych powoływane przez prezesa Polskiego Klubu Wyścigów Konnych, sprawujące nadzór nad przestrzeganiem regulaminu), dysponujące kompetencjami do niedopuszczenia konia do udziału w gonitwie.

18 sierpnia 2026 r. w opublikowanej „Informacji w sprawie dobrostanu koni (zapinanie języka)” PKWK poinformował, że „obowiązujące przepisy nie nakładają obowiązku zgłaszania i odnotowywania takich przypadków”. Rodzi to zasadnicze pytanie, w jaki sposób przez ostatnie dziesięć lat egzekwowano zakaz wiązania języka do żuchwy i dlaczego konie z tak mocowanymi językami były dopuszczane do gonitw.

Problem ten ma istotny wymiar społeczny: wyścigi konne w Polsce są w znacznym stopniu powiązane z majątkiem Skarbu Państwa (m.in. poprzez Totalizator Sportowy sp. z o.o., będący spółką Skarbu Państwa), a nadzór nad prawidłowością ich organizacji i przestrzeganiem regulaminu spoczywa ostatecznie na ministrze rolnictwa i rozwoju wsi.

Zgodnie bowiem z art. 4 u.w.k. minister rolnictwa i rozwoju wsi jest organem sprawującym nadzór nad Polskim Klubem Wyścigów Konnych (PKWK), powołującym członków rady klubu oraz jego prezesa.

Ponadto z publicznie dostępnych informacji wynika, że problem wiązania języków jest znany radzie klubu i prezesowi klubu i był dyskutowany m.in. podczas posiedzenia rady klubu w dniu 27 maja 2026 r. Podczas posiedzenia lek. wet. Piotr Szpotański wyraził opinię, że „podwiązywanie (albo omijające prawo „podpinanie”) języka u koni wyścigowych jest niczym nieusprawiedliwioną BRUTALNOŚCIĄ, a jednocześnie formą dopingu fizycznego” (pisownia oryginalna). Członkini rady klubu A. Chrząstek-Szyc przyznała, że „nie można przedkładać interesów trenerów stosujących wiązanie języka ponad interes wyścigów konnych w Polsce, dla których ta praktyka jest zagrożeniem”. Wskazuje to jednoznacznie na świadomość Rady PKWK o jawnym ignorowaniu § 65 ust. 2 regulaminu.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jaki jest zakres i sposób sprawowania przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi nadzoru nad przestrzeganiem regulaminu, w tym w szczególności zakazu wiązania języka konia do żuchwy wynikającego z § 65 ust. 2?
2. Czy do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wpływały skargi, zawiadomienia lub sygnały dotyczące stosowania na polskich torach wyścigowych praktyk polegających na mechanicznym unieruchamianiu (wiązaniu) języka konia podczas gonitw galopem, a jeśli tak, to jakie działania nadzorcze lub kontrolne zostały w związku z tym podjęte?
3. Czy – a jeśli tak, to w jaki sposób – minister rolnictwa i rozwoju wsi weryfikuje, czy PKWK oraz powoływane przez niego komisje techniczne rzeczywiście egzekwują zakaz z § 65 ust. 2 regulaminu?
4. Czy minister rolnictwa i rozwoju wsi posiada dane lub wyniki kontroli dotyczące skali stosowania praktyki wiązania języka konia na torach wyścigowych w Polsce w ostatnich sezonach wyścigowych, a jeśli nie, to czy planuje przeprowadzenie takiej kontroli?
5. Czy – a jeśli tak, to w jaki sposób – minister rolnictwa i rozwoju wsi weryfikuje prawidłowość wykonywania obowiązków dyżurnych lekarzy weterynarii obecnych na torach wyścigowych?
6. Czy minister rolnictwa i rozwoju wsi rozważa podjęcie działań legislacyjnych lub nadzorczych mających na celu wzmocnienie systemu kontroli i sankcji wobec podmiotów (organizatorów wyścigów, trenerów, jeźdźców, komisji technicznych) dopuszczających konie do startu z naruszeniem zakazów wynikających z regulaminu, w szczególności zakazu wiązania języka?
7. Czy resort rolnictwa monitoruje stanowisko środowiska naukowego i weterynaryjnego (w tym międzynarodowego) w sprawie wpływu praktyk wykorzystywanych w wyścigach konnych i gonitwach na dobrostan koni (m.in. tongue-tie, używanie bata, dopuszczanie do startu koni zbyt młodych), w tym na czasową lub trwałą utratę zdrowia przez zwierzęta, i czy zamierza uwzględnić aktualny stan wiedzy naukowej, lekarsko-weterynaryjnej oraz dobrostanowej przy ewentualnej nowelizacji regulaminu?
8. Czy resort rolnictwa monitoruje skalę i częstotliwość występowania naruszeń oraz zdarzeń mogących mieć negatywny wpływ na dobrostan koni w wyścigach konnych, w szczególności w zakresie: stosowania tongue-tie, nadużywania bata, nieprawidłowego zapięcia lub nadmiernego zaciśnięcia nachrapników, przypadków krwawienia z pyska lub nosa po gonitwach, urazów, kulawizn, upadków i złamań, wycofań koni z gonitw ze względów weterynaryjnych, dopuszczania do startu koni z objawami urazu, choroby lub bólu, a także eutanazji i zgonów koni podczas gonitw, bezpośrednio po nich oraz w trakcie treningu?
9. Czy resort rolnictwa analizuje, czy sankcje nakładane za naruszenia przepisów dotyczących wyścigów konnych są w praktyce proporcjonalne do wagi naruszenia oraz na tyle dolegliwe i konsekwentnie stosowane, aby rzeczywiście pełniły funkcję prewencyjną?

Na zakończenie pragnę podkreślić, że niniejsza interpelacja podyktowana jest głębokim zaniepokojeniem związanym z rażącym naruszaniem przepisów regulaminu, będącego prawem powszechnie obowiązującym. Co więcej, wszystko wskazuje na to, że osoby odpowiedzialne za dopuszczanie do gonitw koni z językami wiązanymi do żuchwy wykazują dalece lekceważący stosunek do regulacji zawartych w rozporządzeniu ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Z informacji, którymi dysponuję, wynika bowiem, że nawet po wszczęciu przez prokuraturę postępowania w sprawie możliwości znęcania się nad zwierzętami w związku z ww. praktyką, była ona nadal stosowana.

Z wyrazami szacunku
Posłanka Małgorzata Tracz