Interpelacja w sprawie perspektyw rozwoju połączeń dalekobieżnych i międzynarodowych przez Zwardoń

Szanowny Panie Ministrze,

w niedawnym wystąpieniu do Ministerstwa Infrastruktury zwróciłam uwagę na kwestię przyszłości połączeń dalekobieżnych i międzynarodowych przez Zwardoń. W odpowiedzi resort podtrzymał stanowisko, zgodnie z którym obecne uwarunkowania nie uzasadniają stałego skierowania nowych połączeń dalekobieżnych lub międzynarodowych przez Zwardoń. Ministerstwo wskazało m.in. na kwestie popytu, efektywności ekonomicznej, dostępności taboru, przepustowości infrastruktury, parametrów linii kolejowej nr 139 oraz stanowisko strony słowackiej. Powołano się także na prognozy Centrum Unijnych Projektów Transportowych i Centralnego Portu Komunikacyjnego, które nie wykazały popytu uzasadniającego uwzględnienie regularnych połączeń dalekobieżnych na odcinku Żywiec–Zwardoń w planowanej ofercie.

Jednocześnie odpowiedź ta pozostawia szereg istotnych wątpliwości. Ocena potencjału tego kierunku nie powinna sprowadzać się do obecnej wielkości wymiany pasażerskiej na poszczególnych stacjach czy danych dotyczących liczby noclegów. Połączenie dalekobieżne jest produktem innym niż przewozy regionalne i może samo generować nowy popyt, szczególnie gdy zapewnia bezpośredni dojazd z dużych ośrodków miejskich do regionu turystycznego. Z tego względu znaczenie powinny mieć również rzeczywiste potoki pasażerskie na całej trasie, ruch turystyczny i rowerowy, rozwój infrastruktury, efekty prowadzonych modernizacji oraz możliwość pozyskania nowych pasażerów dzięki atrakcyjnej ofercie bezpośredniej.

Na te problemy konsekwentnie zwraca uwagę inicjatywa Kolejowe Beskidy, której zaangażowanie w nagłaśnianie potrzeb transportowych południowej Żywiecczyzny oraz inicjowanie współpracy między mieszkańcami i samorządami zasługuje na wyraźne odnotowanie. W przekazanych mi materiałach zaproponowano m.in. uruchomienie pilotażowego połączenia do Zwardonia, przeanalizowanie konkretnych relacji międzynarodowych przez Żylinę i Bratysławę, ponowne rozmowy ze stroną słowacką oraz porównanie warunków prowadzenia ruchu na linii nr 139 z innymi górskimi trasami obsługiwanymi przez pociągi dalekobieżne.

Szczególnego znaczenia nabiera przy tym kwestia pilotażu. Samo ministerstwo przyznało, że połączenie pilotażowe mogłoby być jednym z instrumentów pozwalających zweryfikować rzeczywisty popyt, zastrzegając konieczność uwzględnienia dostępności taboru, przepustowości infrastruktury, obiegów taborowych oraz uwarunkowań ekonomicznych. Warto zatem przejść od ogólnego wskazania przeszkód do określenia konkretnych warunków, których spełnienie pozwoliłoby taki pilotaż uruchomić, np. w formule weekendowej lub sezonowej.

Nie przekonuje również pozostawienie bez bardziej szczegółowego wyjaśnienia argumentu dotyczącego parametrów infrastruktury. Linia nr 139 jest modernizowana i jest wykorzystywana w regularnym ruchu pasażerskim. Jeżeli ograniczenia wynikające z geometrii, łuków czy nachyleń mają stanowić istotną przeszkodę dla oferty dalekobieżnej, potrzebne jest przedstawienie konkretnych parametrów i czasów przejazdu po zakończeniu prowadzonych inwestycji oraz porównanie ich z innymi górskimi liniami obsługiwanymi przez pociągi dalekobieżne. W dotychczasowej odpowiedzi wskazano, że trasa do Żyliny przez Czeski Cieszyn i Mosty u Jablunkova jest korzystniejsza czasowo, jednak bez przedstawienia konkretnych wartości pozwalających ocenić skalę tej różnicy.

Istotnie zmienia się również otoczenie samorządowe tej sprawy. 29 września 2026 r. podczas Konwentu Starosty, Burmistrza i Wójtów Powiatu Żywieckiego w Ślemieniu samorządowcy rozmawiali o współpracy na rzecz rozwoju transportu kolejowego, w tym o perspektywie linii Wisła Głębce–Istebna–Zwardoń oraz o rozwoju połączeń krajowych, międzynarodowych i transgranicznych ze Słowacją. Wcześniej, 22 września 2026 r., Rada Gminy Węgierska Górka przyjęła uchwałę popierającą inicjatywę Kolejowe Beskidy dotyczącą wspólnych działań na rzecz rozwoju transportu kolejowego w południowej części województwa śląskiego przez współpracę międzygminną.

Oznacza to, że dyskusja o połączeniach przez Zwardoń nie jest już wyłącznie postulatem pojedynczych mieszkańców czy środowisk kolejowych, lecz staje się przedmiotem współpracy samorządowej. Resort sam wskazywał, że zmiana uwarunkowań może stanowić podstawę do ponownej analizy sprawy. Powstaje więc pytanie, czy rosnące zaangażowanie samorządów oraz ich gotowość do wspólnego działania zostaną uwzględnione w dalszych pracach ministerstwa.

Nie można również pomijać transgranicznego charakteru Zwardonia. Dotychczasowe stanowisko strony słowackiej nie powinno oznaczać zakończenia rozmów, szczególnie wobec modernizacji infrastruktury, zainteresowania polskich samorządów oraz możliwości rozwoju ruchu między Żywiecczyzną, Żyliną i dalszymi kierunkami na Słowacji. Warto zatem ustalić, czy ministerstwo zamierza ponownie przedstawić stronie słowackiej konkretną propozycję przewozową oraz zweryfikować aktualność wcześniejszego stanowiska.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. 2024 poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy w świetle rosnącego zaangażowania samorządów południowej części województwa śląskiego ministerstwo zamierza ponownie przeanalizować zasadność uruchomienia połączeń dalekobieżnych do Zwardonia oraz połączeń międzynarodowych przez Zwardoń?
2. Czy ministerstwo przeprowadzi lub zleci analizę pilotażowego, np. sezonowego lub weekendowego, bezpośredniego połączenia PKP Intercity do Zwardonia? Jeżeli tak, w jakim terminie, a jeżeli nie, to jakie konkretne przesłanki przemawiają przeciwko przeprowadzeniu takiego pilotażu?
3. Jakie konkretnie warunki w zakresie prognozowanego popytu, infrastruktury, czasu przejazdu, dostępności taboru i efektywności ekonomicznej musiałyby zostać spełnione, aby ministerstwo uznało uruchomienie połączenia dalekobieżnego do Zwardonia za zasadne?
4. Jakie prognozowane wielkości potoków pasażerskich na odcinku Żywiec–Zwardoń wynikają z przywoływanych przez ministerstwo analiz CUPT i CPK, na jakich danych i założeniach je oparto oraz czy uwzględniają one efekty prowadzonych modernizacji i możliwość wygenerowania dodatkowego popytu przez bezpośrednie połączenie dalekobieżne?
5. Jaki byłby przewidywany czas przejazdu pociągu dalekobieżnego na odcinku Żywiec–Zwardoń przy docelowych parametrach modernizowanej infrastruktury oraz jakie konkretne czasy przejazdu przyjęto przy porównywaniu wariantu do Żyliny przez Zwardoń z wariantem przez Czeski Cieszyn i Mosty u Jablunkova?
6. Czy ministerstwo dokona porównania możliwości prowadzenia ruchu dalekobieżnego na linii nr 139 z innymi górskimi liniami kolejowymi, na których obecnie funkcjonują połączenia PKP Intercity, w celu jednoznacznego określenia, które parametry infrastrukturalne mają rzeczywiście charakter ograniczający?
7. Czy ministerstwo zamierza ponownie podjąć formalne rozmowy ze stroną słowacką w sprawie połączeń pasażerskich przez Zwardoń–Skalité, przedstawiając konkretne warianty relacji, w tym połączeń przez Żylinę w kierunku Bratysławy, oraz czy rozważane jest wykorzystanie w tym celu instrumentów współpracy transgranicznej Unii Europejskiej?
8. Czy ministerstwo podejmie rozmowy z zainteresowanymi samorządami, na czele z powiatem żywieckim i gminami zainteresowanymi rozwojem połączeń przez Zwardoń, w celu wypracowania wspólnego modelu dalszych działań i określenia, jakie przedsięwzięcia po stronie samorządowej mogłyby zwiększyć potencjał przewozowy tego kierunku?

Z wyrazami szacunku
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP