Interpelacja w sprawie kontroli Krajowej Administracji Skarbowej podczas dożynek oraz nakładania mandatów na koła gospodyń wiejskich

Szanowny Panie Ministrze,

powzięliśmy informację o niepokojących działaniach Krajowej Administracji Skarbowej podejmowanych podczas tegorocznych dożynek i innych wydarzeń o charakterze lokalnym. Chodzi o kontrole dotyczące ewidencjonowania sprzedaży prowadzone podczas dożynek w Małopolsce. Według informacji, które pojawiły się w przestrzeni publicznej, podczas dożynek w jednej z miejscowości funkcjonariusze małopolskiego urzędu celno-skarbowego prowadzili kontrole dotyczące ewidencjonowania obrotu, a wśród ukaranych znalazły się również koła gospodyń wiejskich.

Problem ten należy rozpatrywać w szerszym kontekście funkcjonowania kół gospodyń wiejskich. Są to organizacje, których działalność w znacznej mierze służy integracji mieszkańców, podtrzymywaniu lokalnych tradycji, kultywowaniu dziedzictwa kulinarnego i organizowaniu wydarzeń społecznych. Koła uczestniczą w dożynkach, festynach i innych wydarzeniach, podczas których przygotowują tradycyjne potrawy, ciasta czy inne produkty, często wykonywane przez członkinie koła własnymi siłami.

W praktyce środki uzyskiwane przy okazji takich wydarzeń są zazwyczaj przeznaczane na dalszą działalność koła, organizację kolejnych przedsięwzięć, zakup produktów i materiałów czy realizację celów społecznych. Nie chodzi więc o regularną działalność handlową prowadzoną w celu osiągania dochodu przez osoby zaangażowane w działalność koła. W tym kontekście konieczne jest wyjaśnienie, czy państwo nie powinno w sposób szczególny uwzględniać charakteru i skali tego rodzaju działalności. Trudno bowiem uznać za racjonalną sytuację, w której członkinie lokalnej organizacji społecznej, przygotowujące podczas dożynek pierogi, ciasta czy inne tradycyjne potrawy, traktowane są w praktyce jak podmioty prowadzące regularną działalność handlową, a następnie karane za niedopełnienie obowiązków właściwych dla obrotu gospodarczego.

Wątpliwości budzi również proporcjonalność takich działań. W przypadku niewielkich, okazjonalnych przedsięwzięć, których celem jest przede wszystkim działalność społeczna, integracja mieszkańców i kultywowanie lokalnych tradycji, zasadnicze znaczenie powinno mieć raczej zapewnienie prostych i jednoznacznych zasad niż podejmowanie działań kontrolnych, które mogą być odbierane przez lokalne społeczności jako nadmiernie represyjne.

W związku z powyższym zwracamy się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Finansów posiada wiedzę o kontrolach Krajowej Administracji Skarbowej prowadzonych podczas tegorocznych dożynek i innych lokalnych wydarzeń, w ramach których kontrolowano koła gospodyń wiejskich pod kątem ewidencjonowania sprzedaży? Jeżeli tak, proszę o wskazanie liczby takich kontroli oraz liczby stwierdzonych naruszeń.
2. Ile mandatów nałożono na koła gospodyń wiejskich w latach 2025–2026 w związku z niewydaniem paragonu lub nieewidencjonowaniem sprzedaży, jaka była ich łączna wartość i w ilu przypadkach dotyczyło to sprzedaży prowadzonej podczas dożynek, festynów lub innych jednorazowych wydarzeń lokalnych?
3. Czy kontrole KGW podczas dożynek lub podobnych wydarzeń były elementem zaplanowanych działań KAS, czy też wynikały z indywidualnych decyzji poszczególnych jednostek? Jeżeli były zaplanowane lub koordynowane, proszę o wskazanie, kto podjął decyzję o ich przeprowadzeniu i jakie były kryteria wyboru kontrolowanych podmiotów.
4. Jakie dokładnie okoliczności decydują o tym, że okazjonalne oferowanie przez KGW własnych wyrobów podczas dożynek lub festynu jest traktowane przez KAS jako sprzedaż wymagająca określonego sposobu ewidencjonowania? Proszę o przedstawienie jednolitych zasad stosowanych przez KAS w takich przypadkach.
5. Czy Ministerstwo Finansów analizowało proporcjonalność prowadzenia kontroli i nakładania mandatów w sytuacji, gdy działalność KGW podczas konkretnego wydarzenia ma charakter okazjonalny, a uzyskane środki są przeznaczane na dalszą działalność koła, a nie na dochód jego członków?
6. Czy Ministerstwo Finansów zamierza wprowadzić lub doprecyzować rozwiązania pozwalające na prostsze dokumentowanie okazjonalnej działalności KGW podczas dożynek, festynów i innych wydarzeń lokalnych, tak aby obowiązki administracyjne były dostosowane do niewielkiej skali i społecznego charakteru tej działalności?
7. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizę kosztów kontroli tego rodzaju w stosunku do wartości ustalonych w ich wyniku należności i mandatów? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników takiej analizy.
8. Czy Ministerstwo Finansów posiada dane dotyczące liczby KGW, które w wyniku kontroli KAS zrezygnowały z udziału w sprzedaży lub organizacji stoisk podczas dożynek i innych wydarzeń lokalnych?
9. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega potrzebę przyjęcia zasady, zgodnie z którą przy prowadzeniu czynności kontrolnych wobec KGW podczas wydarzeń o charakterze lokalnym uwzględniany byłby społeczny, kulturalny i okazjonalny charakter ich działalności oraz jej rzeczywista skala?
10. Czy minister finansów i gospodarki planuje podjęcie działań, które zapewnią jednolitą praktykę KAS wobec kół gospodyń wiejskich w całym kraju i wyeliminują sytuacje, w których podobna działalność podczas lokalnych wydarzeń jest odmiennie kwalifikowana przez poszczególne jednostki KAS?