Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa mieszkańców Kłodawy i okolic w związku z planami składowania odpadów niebezpiecznych w Kopalni Soli Kłodawa SA

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego zwracają się mieszkańcy oraz osoby zaniepokojone możliwością wykorzystania podziemnych wyrobisk Kopalni Soli Kłodawa do składowania odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych.

Z dostępnej dokumentacji wynika, że rozważano możliwość przyjmowania i podziemnego składowania odpadów obejmujących aż 274 kody, w tym ponad 100 kodów odpadów niebezpiecznych. Wśród nich znajdują się m.in. odpady zawierające substancje niebezpieczne, metale ciężkie oraz odpady powstające w procesach oczyszczania gleby, wód i ścieków.

Sprawa budzi szczególny niepokój mieszkańców Kłodawy i okolic, ponieważ potencjalne składowisko miałoby powstać w czynnym zakładzie górniczym, w którym prowadzone są wydobycie i produkcja soli. Oznacza to, że ewentualne podziemne składowanie odpadów niebezpiecznych miałoby funkcjonować w przestrzeni powiązanej z czynnym zakładem, jego wyrobiskami, infrastrukturą oraz systemem wentylacji, transportu i komunikacji podziemnej.

Szczególnego znaczenia nabiera zatem kwestia wzajemnego oddziaływania obu rodzajów działalności – wydobywczej i związanej ze składowaniem odpadów – a także potencjalnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na bezpieczeństwo ruchu zakładu górniczego, złoże soli, wody podziemne, środowisko oraz mieszkańców Kłodawy i okolicznych gmin.

Należy przy tym podkreślić, że obecnie przedsięwzięcie zostało wstrzymane, a odpady niebezpieczne nie są w Kopalni Soli Kłodawa składowane. Nie oznacza to jednak definitywnej rezygnacji z tego pomysłu. Z pojawiających się informacji wynika, że sprawa pozostaje otwarta, a dalsze decyzje mają być poprzedzone dodatkowymi analizami i opiniami.

W tej sytuacji szczególnie istotne jest ustalenie, czy w sposób niezależny i kompleksowy przeanalizowano scenariusze awaryjne, w tym ryzyko uszkodzenia opakowań, rozszczelnienia pojemników, przemieszczania się substancji niebezpiecznych, wystąpienia pożaru lub innych zdarzeń mogących stwarzać zagrożenie dla ludzi i środowiska.

Nie można również ograniczać analizy ryzyka wyłącznie do samego obszaru podziemnych wyrobisk. W przypadku przedsięwzięcia tego rodzaju należy uwzględnić możliwość wystąpienia oddziaływań na powierzchni, wody podziemne, grunty oraz nieruchomości położone w pobliżu kopalni.

Najważniejsze pytanie dotyczy bowiem nie samej możliwości technicznego składowania odpadów pod ziemią, lecz ryzyka dla ludzi mieszkających w bezpośrednim sąsiedztwie kopalni. Należy mieć pewność, że w przypadku awarii, rozszczelnienia pojemników, migracji substancji niebezpiecznych lub innych nieprzewidzianych zdarzeń nie wystąpi zagrożenie dla mieszkańców, wód podziemnych ani środowiska.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada informacje o aktualnym stanie projektu podziemnego składowiska odpadów w Kopalni Soli Kłodawa SA oraz o zakresie planowanych do składowania odpadów, w tym 106 kodach odpadów niebezpiecznych?
2. Czy przed ewentualnym powrotem do realizacji projektu zostanie przeprowadzona niezależna, kompleksowa ocena jego wpływu na mieszkańców, środowisko, wody podziemne, złoże oraz bezpieczeństwo funkcjonowania czynnego zakładu górniczego?
3. Czy w ramach tych analiz zostaną uwzględnione scenariusze awaryjne, w szczególności rozszczelnienie opakowań, migracja substancji niebezpiecznych do wód podziemnych oraz inne zdarzenia mogące zagrozić mieszkańcom lub środowisku?
4. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska będzie uczestniczyć w weryfikacji wyników analiz przygotowywanych przez PIG-PIB i AGH oraz czy wyniki tych analiz zostaną udostępnione mieszkańcom Kłodawy i właściwym samorządom?
5. Czy przeprowadzono lub zostanie przeprowadzona ocena wpływu planowanego składowiska na bezpieczeństwo ruchu zakładu górniczego oraz na dalsze wydobycie soli i jej produkcję, w tym soli przeznaczonej do celów spożywczych?
6. Jakie organy są odpowiedzialne za ocenę poszczególnych aspektów bezpieczeństwa tego przedsięwzięcia, w szczególności w zakresie gospodarki odpadami, ochrony środowiska i wód podziemnych oraz bezpieczeństwa zakładu górniczego?
7. Czy w przypadku stwierdzenia istotnego zagrożenia dla mieszkańców, środowiska, wód podziemnych, złoża lub bezpieczeństwa kopalni właściwe organy mogą odmówić zgody na realizację przedsięwzięcia?