Interpelacja w sprawie terminu uruchomienia Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym Nr 1 w Lublinie przy ul. Staszica 16 oraz konsekwencji nieosiągnięcia celu programu wieloletniego

Szanowna Pani Minister,

na podstawie art. 192 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się do Pani Minister z interpelacją stanowiącą kontynuację interpelacji nr 16257 w sprawie tzw. SOR widmo w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym Nr 1 w Lublinie (dalej: USK1). Odpowiedzi na nią udzieliła z upoważnienia Pani Minister podsekretarz stanu Katarzyna Kacperczyk pismem z 23 kwietnia 2026 r.[1]. Oddział, o który pytam, zlokalizowano w budynku G-16 w kompleksie szpitala przy ul. Stanisława Staszica 16 w Lublinie[2].

Odnotowuję jednoznaczne stanowisko resortu, że niewykorzystanie zrealizowanej infrastruktury ratunkowej jest niezgodne z zasadą racjonalnego wydatkowania środków publicznych, wyrażoną w art. 44 ustawy o finansach publicznych. Z tej oceny nie wynikły jednak dotychczas żadne rozstrzygnięcia. Odpowiedź nie wskazuje terminu uruchomienia oddziału, a w kwestii konsekwencji ogranicza się do informacji, że w ministerstwie prowadzone są „wewnętrzne uzgodnienia“. Od udzielenia odpowiedzi minęło pięć miesięcy, a do 1 stycznia 2027 r. – terminu wskazywanego obecnie jako data uruchomienia SOR – pozostało około stu dni.

Ustalenia wynikające z odpowiedzi ministerstwa oraz z kontroli NIK

Z wystąpienia pokontrolnego Najwyższej Izby Kontroli skierowanego do rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie po kontroli P/24/072[3] wynika, że szpitalny oddział ratunkowy funkcjonował w USK1 od 19 września 2000 r. do 31 grudnia 2011 r., po czym został zamknięty. Pierwszy wniosek szpitala o ujęcie nowego SOR w wojewódzkim planie działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne, złożony 10 grudnia 2015 r., nie został uzupełniony o wymagane uzasadnienie. Uruchomienie SOR z dniem 1 stycznia 2023 r. wpisano do planu dopiero na wniosek z 18 października 2021 r., w aktualizacji nr 9 zatwierdzonej przez ministra zdrowia 22 grudnia 2021 r. Termin ten przesuwano następnie na 1 stycznia 2024 r., 1 stycznia 2025 r. i 1 stycznia 2026 r., a obecnie na 1 stycznia 2027 r. – jest to piąty z kolei termin. Budynek G-16 uzyskał zgodę na użytkowanie w styczniu 2023 r.; wszystkie przeniesione do niego jednostki podjęły działalność, z wyjątkiem SOR, w którego pomieszczeniach działa Izba Przyjęć Ogólna.

Według odpowiedzi ministerstwa ostateczna wartość programu wieloletniego wyniosła 427 217 tys. zł, w tym 278 998 tys. zł ze środków budżetu ministra zdrowia, a szacunkowy koszt wybudowania SOR wraz z lądowiskiem – 22 973,89 tys. zł. NIK ustaliła, że według stanu na 31 grudnia 2023 r. szpitalowi brakowało na wyposażenie SOR ok. 12 756 tys. zł, przy czym 3 września 2024 r. dyrektor USK1 wskazała, że koszt minimalnego wyposażenia wymaganego rozporządzeniem w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego wynosi 1 170,5 tys. zł[4], czyli ok. 5% kosztu budowy oddziału. Równocześnie na dokończenie zadania III, obejmującego SOR i lądowisko, USK1 zaciągnął w 2021 r. kredyt w wysokości 41 500 tys. zł; odsetki zapłacone w okresie od 30 września 2022 r. do 31 marca 2024 r. wyniosły ok. 4 400 tys. zł, a odsetki za okres od 30 czerwca 2024 r. do 30 czerwca 2042 r. – według ustaleń NIK – szacowane są na ok. 30 000 tys. zł.

Z ustaleń NIK przytaczanych w mediach wynika ponadto, że szpital szacował miesięczne przychody SOR na ok. 750 tys. zł, utratę przychodów zamykanej izby przyjęć na ok. 675 tys. zł, a sam wzrost kosztów personelu – na ponad 400 tys. zł miesięcznie[5]. W obecnym modelu finansowania uruchomienie oddziału oznaczałoby więc dla szpitala pogorszenie wyniku o co najmniej ok. 325 tys. zł miesięcznie (ok. 3,9 mln zł rocznie), jeszcze przed uwzględnieniem kosztów leków, materiałów, energii i diagnostyki. Właśnie tego mechanizmu dotyczyło pytanie nr 6 interpelacji nr 16257; odpowiedź ograniczyła się do opisu wzoru ryczałtu dobowego, bez odniesienia do sytuacji USK1.

Dane przekazane przez ministerstwo pokazują, że Izba Przyjęć USK1 przyjęła 21 447 pacjentów w 2023 r., 25 981 w 2024 r. i 31 670 w 2025 r., co oznacza wzrost o 47,7%. W 2025 r. obsłużyła ponad dwukrotnie więcej pacjentów niż SOR SP ZOZ MSWiA w Lublinie (15 469). Jednocześnie zespoły ratownictwa medycznego przywiozły do niej w 2025 r. zaledwie 426 pacjentów, czyli 1,3% ogółu, wobec 10 433 w SOR USK nr 4 i 10 263 w SOR Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego[6]. Obiekt wybudowany z podjazdem dla karetek i lądowiskiem dla śmigłowców pozostaje zatem w praktyce poza obiegiem ratownictwa medycznego, a działająca w nim izba przyjęć nie jest jednostką systemu PRM w rozumieniu art. 32 ust. 1 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, nie podlega wymaganiom rozporządzenia w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego i – jak wskazało samo ministerstwo – nie jest objęta systemem TOPSOR.

Rozbieżności i luki w odpowiedzi z 23 kwietnia 2026 r.

Po pierwsze, ministerstwo twierdzi, że informacje o nieuruchomieniu SOR pozyskało od NIK w maju 2025 r. Tymczasem projekt aktualizacji wojewódzkiego planu działania systemu PRM wojewoda przekazuje do zatwierdzenia ministrowi właściwemu do spraw zdrowia[7]. To minister zdrowia zatwierdził wpis przewidujący uruchomienie SOR od 1 stycznia 2023 r., a zmiana tego terminu w planie wymagała aktualizacji przedkładanej ministrowi do zatwierdzenia. Co więcej, projekt nowego planu, obowiązującego od 1 stycznia 2026 r. i przewidującego uruchomienie SOR w USK1 dopiero 1 stycznia 2027 r., wojewoda przedstawił ministrowi do zatwierdzenia w terminie do 30 września 2025 r. – a więc już po tym, jak resort poznał ustalenia NIK.

Po drugie, w okresie trwałości projektu szpital składał oświadczenia o wykorzystaniu powierzchni i wyposażenia, z których według ministerstwa „nie wynikała konieczność podjęcia działań interwencyjnych“, choć przez cały ten czas SOR nie funkcjonował.

Po trzecie, odpowiedź stwierdza, że jednostka „nie złożyła wniosku o dofinansowanie inwestycji“, a zarazem przyznaje, że szpital zgłaszał wnioski do projektu ustawy budżetowej w latach 2023-2027, służące oszacowaniu potrzeb na zadania inwestycyjne. Szpital informował w lutym 2026 r., że w latach 2022-2025 wielokrotnie wnioskował do ministerstwa o dofinansowanie wyposażenia SOR, a według jego rzeczniczki konkurs ogłoszony w I kwartale 2023 r. w ramach Subfunduszu modernizacji podmiotów leczniczych przewidywał wyłącznie doposażenie istniejących SOR, co wykluczało USK1[8].

Po czwarte, w odpowiedzi na pytanie nr 7 ministerstwo stwierdziło, że liczba oddziałów ratunkowych w województwie lubelskim „jest więcej niż wystarczająca“. Pozostaje to w sprzeczności z programem wieloletnim ustanowionym uchwałą Rady Ministrów nr 197/2015 z 3 listopada 2015 r., w którym SOR był – jak ujęło samo ministerstwo w piśmie z 11 września 2025 r. – jednym z zakładanych efektów rzeczowych, z zatwierdzanymi przez ministra wpisami do planu PRM oraz z rozważanym dochodzeniem zwrotu środków właśnie za nieuruchomienie SOR. Zestawienie resortu (cztery SOR wobec 617 733 mieszkańców Lublina oraz powiatów: lubelskiego, opolskiego i świdnickiego) obejmuje przy tym SOR w szpitalu dziecięcym.

Po piąte, odpowiedź nie zawiera danych o czasie oczekiwania na pierwszy kontakt z lekarzem, choć – jak przyznaje samo ministerstwo – system TOPSOR rejestruje pierwsze wezwanie do gabinetu lekarskiego. Zrzuty ekranu załączone do odpowiedzi pokazują, że 16 kwietnia 2026 r. o godz. 13:05 prezentowany średni czas oczekiwania w SOR przy al. Kraśnickiej wynosił dla priorytetu średniego ponad dwie godziny, a dla priorytetu niskiego – 183 minuty.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

I. Stanowisko zasadnicze i termin uruchomienia SOR

1. Czy Ministerstwo Zdrowia uważa uruchomienie SOR w USK1 za potrzebne dla bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców Lublina i regionu? Jeżeli tak – jak resort godzi to z oceną, że liczba oddziałów ratunkowych w województwie „jest więcej niż wystarczająca“? Jeżeli nie – czy ministerstwo zamierza zainicjować zmianę programu wieloletniego i usunięcie planowanego SOR z wojewódzkiego planu PRM, i czy w takim przypadku nadal zamierza dochodzić zwrotu środków za nieosiągnięcie tego celu?
2. Jaki termin uruchomienia SOR w USK1 przewiduje obowiązujący wojewódzki plan działania systemu PRM dla województwa lubelskiego? Proszę o wskazanie daty i znaku pisma, którym minister zdrowia zatwierdził ten termin, oraz o informację, czy do ministerstwa wpłynął projekt aktualizacji planu przewidujący kolejne przesunięcie.
3. Czy i kiedy USK1 oraz Uniwersytet Medyczny w Lublinie odpowiedziały na pisma ministerstwa z 10 lipca 2025 r., 11 września 2025 r. i 23 lutego 2026 r.? Poza pismem uczelni z 23 września 2025 r., przywołanym w odpowiedzi, proszę o informację, jaki ostateczny termin uruchomienia oddziału oraz jaki termin zakontraktowania świadczeń w SOR – o których wskazanie ministerstwo prosiło w piśmie z 23 lutego 2026 r. – podał szpital. Proszę o przekazanie kopii tej korespondencji.
4. Jaki jest stan przygotowań do uruchomienia SOR według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi? Proszę o wskazanie, jaka część wyposażenia wymaganego rozporządzeniem w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego została nabyta, a jaka pozostaje do zakupu i za jaką kwotę; jaka jest wymagana obsada minimalna oddziału (lekarze systemu, pielęgniarki systemu, ratownicy medyczni) i jaką część tej obsady szpital zatrudnia lub ma zabezpieczoną; czy lądowisko na budynku G-16 zostało wpisane do ewidencji lądowisk oraz do instrukcji operacyjnej Lotniczego Pogotowia Ratunkowego i czy jest wykorzystywane.
5. Czy ministerstwo zweryfikowało, jaka kwota stanowi rzeczywistą barierę uruchomienia oddziału? Dyrekcja USK1 podaje publicznie ok. 12,8 mln zł, natomiast w toku kontroli NIK wskazała, że minimalne wyposażenie wymagane przepisami kosztuje 1 170,5 tys. zł. Jeżeli do uruchomienia wystarcza wyposażenie minimalne – z jakich przyczyn oddział nie został uruchomiony choćby w tym zakresie?
6. Czy ministerstwo ocenia termin 1 stycznia 2027 r. jako realny? Czy minister zdrowia zatwierdzi kolejne przesunięcie terminu, a jeżeli tak – pod jakimi warunkami? Czy Lubelski Oddział Wojewódzki NFZ – dla którego zatwierdzony plan jest podstawą zawarcia umowy na świadczenia SOR (art. 22 ust. 1 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym) – podjął działania zmierzające do zawarcia takiej umowy z USK1 od 2027 r.?

II. Finansowanie uruchomienia oddziału

1. Proszę o zestawienie wszystkich zgłoszeń, wniosków i pism USK1 oraz UML skierowanych do ministerstwa od 2022 r. w sprawie wyposażenia SOR (data, tryb, wnioskowana kwota, sposób rozpatrzenia), w tym zgłoszeń do projektów ustaw budżetowych na lata 2023-2027, wraz z uzasadnieniem, dlaczego nie zostały uwzględnione. Jak resort godzi stwierdzenie, że jednostka „nie złożyła wniosku“, z tymi zgłoszeniami?
2. Czy w pismach kierowanych do USK1 i UML w latach 2025-2026 ministerstwo wskazało konkretny tryb i źródło finansowania wyposażenia (część 46 budżetu państwa, Fundusz Medyczny, FEnIKS, KPO lub inne)? Czy resort planuje nabór obejmujący SOR ujęte w wojewódzkich planach jako planowane do utworzenia, skoro – według informacji szpitala – konkurs z I kwartału 2023 r. w ramach Subfunduszu modernizacji podmiotów leczniczych przewidywał wyłącznie doposażenie SOR już istniejących?
3. Czy ministerstwo i prezes NFZ przeanalizowali kalkulację szpitala przytoczoną przez NIK (przychody SOR ok. 750 tys. zł, utrata przychodów izby przyjęć ok. 675 tys. zł, wzrost kosztów personelu ponad 400 tys. zł miesięcznie)? Czy resort potwierdza, że w modelu określonym przywołanym w odpowiedzi zarządzeniem nr 8/2024/DSM Prezesa NFZ z dnia 26 stycznia 2024 r. zastąpienie izby przyjęć oddziałem ratunkowym pogarsza wynik finansowy szpitala? Czy przewiduje się rozwiązanie dla nowo uruchamianych SOR, np. okresowe finansowanie rozruchu? Jeżeli nie – czy ministerstwo uznaje za prawidłowy system, w którym szpitalowi bardziej opłaca się utrzymywać izbę przyjęć niż uruchomić wybudowany ze środków publicznych SOR?
4. Jaka była wartość świadczeń sfinansowanych przez Lubelski Oddział Wojewódzki NFZ w zakresie izby przyjęć USK1 w latach 2023-2025? Czy NFZ lub ministerstwo dysponują danymi o liczbie pacjentów izby przyjęć USK1 odesłanych lub przekazanych do SOR innych lubelskich szpitali?

III. Nadzór ministra zdrowia

1. Proszę o zestawienie wszystkich zatwierdzonych przez ministra zdrowia od 22 grudnia 2021 r. aktualizacji wojewódzkiego planu PRM dla województwa lubelskiego, w których ujmowano lub zmieniano termin uruchomienia SOR w USK1 (data i znak pisma zatwierdzającego, nowy termin, uzasadnienie przedstawione przez wojewodę). Czy przy zatwierdzaniu tych aktualizacji ministerstwo analizowało przyczyny przesunięć? Jak resort godzi te zatwierdzenia ze stwierdzeniem, że informacje o nieuruchomieniu SOR pozyskał dopiero od NIK w maju 2025 r.?
2. Kiedy ministerstwo otrzymało od NIK informację o wynikach kontroli P/24/072 oraz wystąpienie pokontrolne z 22 października 2024 r. dotyczące USK1? Z jakich przyczyn pierwsze pismo do uczelni w tej sprawie skierowano dopiero 10 lipca 2025 r.?
3. Proszę o wskazanie dat i treści oświadczeń o wykorzystaniu powierzchni i wyposażenia składanych przez USK1 w okresie trwałości projektu w części dotyczącej powierzchni SOR. Czy szpital deklarował w nich wykorzystanie tych pomieszczeń zgodnie z przeznaczeniem? Czy ministerstwo weryfikowało te oświadczenia na miejscu i czy uznaje je za rzetelne? Czy Departament Nadzoru i Kontroli Ministerstwa Zdrowia przeprowadził w tej sprawie kontrolę w USK1 lub UML, a jeżeli nie – dlaczego?
4. Czy ministerstwo przeanalizowało własną rolę w realizacji programu? Według wyjaśnień władz UML złożonych w toku kontroli NIK ministerstwo akceptowało zmiany programu, w tym zwiększenie powierzchni budowanej w zadaniu III z zakładanych 10 000 m² do 15 447 m²[9] – choć od listopada 2018 r. znało z wystąpienia uczelni szacowany niedobór środków na dokończenie programu, a zmiany te nie zostały powiązane z zabezpieczeniem wyposażenia i uruchomienia SOR. Jakie wnioski resort wyciągnął z tej sprawy wobec własnych komórek odpowiedzialnych za nadzór nad programami wieloletnimi?

IV. Konsekwencje finansowe – art. 169 ustawy o finansach publicznych

1. Czy prowadzone w ministerstwie uzgodnienia w sprawie dochodzenia należności od USK1 zostały zakończone? Czy wszczęto postępowanie lub wydano decyzję określającą kwotę podlegającą zwrotowi? Proszę o wskazanie daty, organu i kwoty, a jeżeli postępowania nie wszczęto – planowanego terminu rozstrzygnięcia.
2. Którą z przesłanek art. 169 ustawy o finansach publicznych ministerstwo uznaje za spełnioną w przypadku nieosiągnięcia efektu rzeczowego programu? Które postanowienia umowy nr BFI/SK/PW/85112/6220/1206/648 z 1 lipca 2016 r. o udzielenie dotacji celowej (wraz z aneksami) określają uruchomienie SOR jako efekt rzeczowy programu i skutki jego nieosiągnięcia?
3. W jaki sposób zostanie ustalona wysokość należności i kto będzie zobowiązany do zwrotu? Czy podstawą ma być cała kwota 22 973,89 tys. zł – szacunek oparty na koszcie budynku G-16 finansowanym ze wszystkich źródeł – czy wyłącznie część odpowiadająca udziałowi dotacji z budżetu państwa? Od jakiej daty będą naliczane odsetki? Czy zobowiązany będzie Uniwersytet Medyczny w Lublinie jako strona umowy, któremu udzielono dotacji, czy USK1 jako realizator inwestycji?
4. Do kiedy ministerstwo może skutecznie określić obowiązek zwrotu? Czy przedłużające się uzgodnienia nie grożą utratą możliwości dochodzenia należności wskutek upływu terminów?
5. Czy ministerstwo rozważa powiązanie dochodzenia należności z wiążącym harmonogramem uruchomienia SOR, np. przez zastosowanie ulg przewidzianych w ustawie o finansach publicznych pod warunkiem faktycznego uruchomienia oddziału? Jak resort ocenia ryzyko, że egzekucja ok. 23 mln zł od szpitala, który na dokończenie inwestycji zaciągnął kredyt w wysokości 41,5 mln zł, ostatecznie przesądzi o tym, że oddział nigdy nie zostanie uruchomiony?

V. Odpowiedzialność osobowa

1. Czy minister zdrowia, w ramach nadzoru nad uczelnią medyczną, wystąpił do rektora UML o ocenę pracy dyrektora USK1 w związku z nieuruchomieniem SOR i ustaleniami NIK? Jakie działania podjął uniwersytet jako podmiot tworzący, w tym czy przeprowadził kontrolę w USK1?
2. Czy ministerstwo skierowało lub zamierza skierować zawiadomienie do rzecznika dyscypliny finansów publicznych w związku z nieosiągnięciem celu programu? Czy resort ma wiedzę, czy takie zawiadomienie skierowała NIK? Jaki jest stan postępowań wszczętych na podstawie zawiadomień NIK do prokuratury dotyczących waloryzacji wynagrodzenia wykonawcy robót w USK1?

VI. Bezpieczeństwo ratunkowe w Lublinie – dane uzupełniające

1. Proszę o przedstawienie danych z systemu TOPSOR dla czterech lubelskich SOR za lata: 2023, 2024, 2025 oraz za okres styczeń–sierpień 2026 r.: średniego i medianowego czasu od rejestracji do pierwszego wezwania do gabinetu lekarskiego w podziale na kategorie pilności oraz odsetka pacjentów, u których przekroczono czas docelowy właściwy dla danej kategorii.
2. Proszę o przedstawienie danych z Systemu Wspomagania Dowodzenia PRM o czasie od przybycia zespołu ratownictwa medycznego do szpitala do przekazania pacjenta (o ile system rejestruje te dane) w poszczególnych lubelskich SOR i izbach przyjęć, w tym o liczbie przypadków, w których przekazanie trwało ponad 30 i ponad 60 minut, za lata 2023-2025 oraz styczeń–sierpień 2026 r.
3. Proszę o przedstawienie wyliczenia obciążenia lubelskich SOR z uwzględnieniem, że SOR Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego przyjmuje wyłącznie pacjentów pediatrycznych, a oddziały lubelskie przyjmują także pacjentów spoza obszaru zabezpieczenia, wraz z danymi o liczbie przyjęć w godzinach szczytowego obciążenia, których nie oddaje podana w odpowiedzi średnia od mniej niż 2 do ok. 4 pacjentów na godzinę. Proszę także o weryfikację danych dla izby przyjęć 1. Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką (3 260 pacjentów w 2023 r., 18 060 w 2024 r. i 6 868 w 2025 r.) i wyjaśnienie tak dużych wahań.

Od oddania budynku G-16 do użytkowania minęło ponad trzy i pół roku, a termin uruchomienia SOR przesuwano już czterokrotnie. Mieszkańcy Lublina i województwa lubelskiego oczekują konkretnej daty, a nie kolejnych uzgodnień. Dlatego proszę o odpowiedź zawierającą daty, kwoty i podjęte rozstrzygnięcia, a w przypadku braku rozstrzygnięć – o wskazanie terminów, w których zostaną podjęte.

Na podstawie art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej proszę o udzielenie odpowiedzi na piśmie w terminie 21 dni od dnia otrzymania interpelacji.

Z wyrazami szacunku

Michał Moskal

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej