Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej, planowanych zwolnień personelu medycznego oraz zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów w Instytucie Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z interpelacją w związku z informacjami dotyczącymi planowanej redukcji zatrudnienia w Instytucie Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie, dla którego organem nadzorującym jest minister zdrowia.

Według informacji przekazanych mi przez pracowników instytutu kierownictwo placówki planuje zwolnienie 10 pielęgniarek oraz kilku fizjoterapeutów. Jako przyczynę tych działań wskazana ma być trudna sytuacja finansowa instytutu i konieczność przeprowadzenia restrukturyzacji zatrudnienia.

Sprawa wymaga szczególnego zainteresowania Ministerstwa Zdrowia nie tylko ze względu na sytuację pracowników, lecz przede wszystkim z uwagi na możliwe konsekwencje dla dostępności i bezpieczeństwa świadczeń udzielanych pacjentom.

Instytut Medycyny Wsi w Lublinie prowadzi działalność leczniczą między innymi w zakresie diabetologii, chorób zakaźnych, chorób wewnętrznych i rehabilitacji. Pracownicy wskazują, że Klinika Diabetologii jest specjalistycznym ośrodkiem zajmującym się między innymi edukacją pacjentów z cukrzycą typu 1 i typu 2 oraz pacjentów korzystających z osobistych pomp insulinowych. Opieką placówki objęci są pacjenci z całego województwa.

Z informacji uzyskanych od personelu wynika, że w Klinice Diabetologii pracuje w systemie zmianowym 6 pielęgniarek zatrudnionych na podstawie umowy o pracę oraz 6 pielęgniarek wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Do planowanego zwolnienia mają zostać wytypowane osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę.

Taki sposób restrukturyzacji wymaga szczegółowego wyjaśnienia, zwłaszcza jeżeli jako jej główną przyczynę wskazuje się względy ekonomiczne.

Poważne wątpliwości dotyczą także kryteriów doboru konkretnych pracowników do zwolnienia. Według przekazanych mi informacji osoby objęte planowanymi redukcjami są zatrudnione na czas nieokreślony, nie były karane dyscyplinarnie ani porządkowo i nie przedstawiono im zarzutów dotyczących jakości wykonywanej pracy.

Istotna jest również kwestia momentu podjęcia decyzji o redukcji zatrudnienia. Jak informują pracownicy, kilka tygodni przed przekazaniem informacji o planowanych zwolnieniach w instytucie odbywał się proces akredytacyjny. Na jego potrzeby zapewniona miała zostać pełna obsada grafików personelu. Pracownicy nie byli w tym czasie informowani o tak poważnych problemach finansowych ani przygotowywanej redukcji zatrudnienia.

Dopiero po zakończeniu procesu akredytacyjnego personel miał otrzymać informację o trudnej sytuacji finansowej instytutu i konieczności zwolnień.

Powstaje zatem pytanie, kiedy rzeczywiście stwierdzono konieczność przeprowadzenia restrukturyzacji, czy Ministerstwo Zdrowia posiadało wcześniej informacje o sytuacji ekonomicznej instytutu oraz czy analizowano wpływ redukcji personelu na możliwość dalszego udzielania świadczeń na dotychczasowym poziomie.

Zwracam uwagę, że w przypadku placówki medycznej redukcja zatrudnienia pielęgniarek i fizjoterapeutów nie może być rozpatrywana wyłącznie w kategoriach oszczędności finansowych. Podstawowe znaczenie ma zapewnienie bezpieczeństwa pacjentów, odpowiedniej obsady dyżurów, ciągłości leczenia oraz faktycznej dostępności świadczeń.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami.

1. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada informacje dotyczące aktualnej sytuacji finansowej Instytutu Medycyny Wsi w Lublinie? Jaki wynik finansowy Instytut osiągnął w latach 2024 i 2025 oraz w okresie od początku 2026 r. do ostatniego zamkniętego okresu sprawozdawczego?
2. Jaka jest aktualna wysokość zobowiązań Instytutu, w tym zobowiązań wymagalnych?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia było informowane przez kierownictwo instytutu o zamiarze przeprowadzenia restrukturyzacji zatrudnienia oraz zwolnienia pielęgniarek i fizjoterapeutów? Jeżeli tak, kiedy ministerstwo otrzymało taką informację?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia zatwierdzało, opiniowało lub analizowało plan restrukturyzacyjny albo naprawczy instytutu? Jeżeli tak, jakie są jego podstawowe założenia oraz jaka skala redukcji zatrudnienia została przewidziana?
5. Czy ministerstwo posiada informację, jakie kryteria przyjęto przy wyborze konkretnych osób do zwolnienia i czy były one przedmiotem analizy organu nadzorującego?
6. Czy ministerstwo dokonało albo zamierza dokonać weryfikacji, dlaczego redukcją mają być obejmowani pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę przy jednoczesnym utrzymaniu zatrudnienia części personelu na podstawie umów cywilnoprawnych?
7. Jakie oszczędności według danych przedstawionych ministerstwu mają zostać osiągnięte poprzez redukcję zatrudnienia pielęgniarek i fizjoterapeutów?
8. Czy przed podjęciem decyzji o zwolnieniach przeanalizowano możliwość ograniczenia innych kosztów funkcjonowania instytutu bez zmniejszania liczby pracowników bezpośrednio uczestniczących w udzielaniu świadczeń zdrowotnych?
9. Czy została przeprowadzona analiza wpływu planowanych zwolnień na bezpieczeństwo pacjentów, obsadę dyżurów, dostępność świadczeń i możliwość realizacji zobowiązań wynikających z finansowania świadczeń ze środków publicznych?
10. Czy po przeprowadzeniu planowanej restrukturyzacji wszystkie kliniki i oddziały instytutu będą dysponowały odpowiednią liczbą pielęgniarek i fizjoterapeutów pozwalającą na bezpieczne i nieprzerwane udzielanie świadczeń?
11. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada informacje o zamiarze zastępowania zwalnianych pracowników etatowych osobami zatrudnianymi następnie na podstawie umów cywilnoprawnych, kontraktów albo za pośrednictwem podmiotów zewnętrznych?
12. Czy Ministerstwo Zdrowia posiadało informacje o problemach finansowych instytutu przed przeprowadzeniem ostatniej akredytacji? Jeżeli tak, od kiedy?
13. Czy w okresie prowadzenia procesu akredytacyjnego istniał już plan ograniczenia zatrudnienia lub dokumenty wskazujące na konieczność zwolnienia części personelu?
14. Czy zmniejszenie liczby personelu po zakończeniu procesu akredytacyjnego może mieć wpływ na warunki, na podstawie których placówka uzyskała pozytywną ocenę w tym procesie?
15. Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza przeprowadzić kontrolę lub czynności nadzorcze w Instytucie Medycyny Wsi w związku z jego sytuacją finansową, planowanymi zwolnieniami oraz sposobem zarządzania personelem?
16. Czy ministerstwo zwróci się do dyrektora instytutu o wstrzymanie podejmowania ostatecznych decyzji kadrowych do czasu wyjaśnienia sytuacji finansowej placówki, kryteriów doboru pracowników do zwolnienia oraz wpływu redukcji zatrudnienia na bezpieczeństwo pacjentów?
17. Jakie działania zamierza podjąć minister zdrowia jako organ nadzorujący instytut w celu zagwarantowania, że ewentualne działania naprawcze nie doprowadzą do ograniczenia dostępności świadczeń lub pogorszenia bezpieczeństwa pacjentów?

Zwracam się o szczegółowe zbadanie sytuacji w Instytucie Medycyny Wsi w Lublinie, w tym o analizę jego sytuacji finansowej, zasadności planowanej redukcji zatrudnienia, kryteriów wyboru pracowników do zwolnienia oraz skutków tych działań dla pacjentów.

W przypadku potwierdzenia przedstawionych okoliczności zasadne jest również ustalenie, czy przeprowadzenie redukcji personelu medycznego jest rzeczywiście niezbędnym elementem działań naprawczych i czy przed podjęciem decyzji o zwolnieniach wyczerpano inne możliwości ograniczenia kosztów funkcjonowania instytutu.

Szczególnie istotne jest zapewnienie, aby problemy finansowe placówki nie były rozwiązywane kosztem personelu bezpośrednio odpowiedzialnego za opiekę nad pacjentami, bez wcześniejszego wykazania ekonomicznej zasadności takich działań oraz ich bezpieczeństwa z punktu widzenia funkcjonowania placówki.

Łączę wyrazy szacunku

Bartłomiej Pejo

Poseł na Sejm RP