Interpelacja w sprawie dalszego prowadzenia przez Polskę skargi do TSUE dotyczącej wiążących krajowych celów redukcji emisji gazów cieplarnianych

Szanowna Pani Minister,

w dniu 18 lipca 2023 r., z inicjatywy rządu Prawa i Sprawiedliwości, Polska wniosła do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej skargę o stwierdzenie w całości nieważności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/857 z dnia 19 kwietnia 2023 r. zwiększającego wiążące cele redukcji emisji gazów cieplarnianych przez państwa członkowskie do 2030 r. Postępowanie prowadzone jest pod sygnaturą C-451/23.

Regulacja ta obejmuje sektory gospodarki pozostające poza podstawowym systemem ETS i ma bezpośrednie znaczenie m.in. dla transportu, budownictwa, rolnictwa i gospodarki odpadami.

Jednym z zasadniczych zarzutów było przyjęcie rozporządzenia na niewłaściwej podstawie traktatowej. Polska wskazała, że regulacja znacząco wpływa na wybór państwa członkowskiego pomiędzy różnymi źródłami energii oraz na ogólną strukturę jego zaopatrzenia w energię. W ocenie ówczesnego rządu uzasadniało to zastosowanie art. 192 ust. 2 lit. c TFUE, a tym samym procedury wymagającej jednomyślności w Radzie.

Skarga miała jednak szerszy charakter. Polska podniosła również zarzut naruszenia zasady solidarności energetycznej, wskazując, że podwyższenie unijnego celu redukcji emisji w sektorach objętych rozporządzeniem do 40% oraz zwiększenie indywidualnych celów redukcyjnych państw członkowskich może zagrażać bezpieczeństwu energetycznemu Polski. W ocenie Polski przy przyjmowaniu regulacji nie uwzględniono w wystarczającym stopniu interesów poszczególnych państw członkowskich ani nie wyważono ich względem interesu całej Unii.

Ponadto podniesiono zarzut naruszenia zasady proporcjonalności. Polska wskazała, że podwyższone cele redukcyjne zostały określone na podstawie oceny skutków, która była niepełna, zawierała błędy i opierała się na nieaktualnych danych. Tym samym zakwestionowano nie tylko wysokość nałożonych zobowiązań, ale również podstawy, na których zostały one określone.

Rząd Prawa i Sprawiedliwości zarzucił również naruszenie zasady lojalnej współpracy. W skardze wskazano, że cele redukcyjne zostały ustalone w oparciu o uwarunkowania społeczne, gospodarcze i polityczne, które nie odpowiadały już aktualnej rzeczywistości, oraz bez wystarczającego uwzględnienia rzeczywistych możliwości poszczególnych państw członkowskich.

W lutym 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska informowało, że żadna z siedmiu skarg dotyczących pakietu „Fit for 55” nie została wycofana, a wszystkie postępowania znajdowały się wówczas na etapie po zakończeniu procedury pisemnej. Od tego czasu upłynęło ponad półtora roku.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Na jakim etapie znajduje się obecnie postępowanie w sprawie C-451/23 i jakie czynności procesowe zostały w nim podjęte przez Polskę od grudnia 2023 r.?
2. Czy Polska nadal w pełnym zakresie podtrzymuje skargę oraz wszystkie podniesione w niej zarzuty dotyczące rozporządzenia (UE) 2023/857, w szczególności zarzuty dotyczące niewłaściwej podstawy prawnej, naruszenia zasady solidarności energetycznej, zasady proporcjonalności oraz zasady lojalnej współpracy? Jeżeli nie, proszę o wskazanie, które elementy stanowiska Polski uległy zmianie, a także przedstawienie analiz, uzgodnień lub innych przesłanek, które legły u podstaw tej zmiany.
3. Jak Ministerstwo Klimatu i Środowiska ocenia obecnie wpływ podwyższonych celów redukcji emisji wynikających z rozporządzenia (UE) 2023/857 na bezpieczeństwo energetyczne Polski, koszty transformacji oraz sektory objęte tym rozporządzeniem, w szczególności transport, budownictwo, rolnictwo i gospodarkę odpadami?

Z poważaniem

Maciej Małecki

Poseł na Sejm RP