Interpelacja w sprawie dalszego prowadzenia przez Polskę skargi do TSUE dotyczącej unijnych regulacji prowadzących do wyeliminowania z rynku nowych samochodów spalinowych od 2035 r.

Szanowna Pani Minister,

w dniu 17 lipca 2023 r., z inicjatywy rządu Prawa i Sprawiedliwości, Polska wniosła do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej skargę o stwierdzenie nieważności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/851 z dnia 19 kwietnia 2023 r., zaostrzającego normy emisji CO2 dla nowych samochodów osobowych i nowych lekkich pojazdów użytkowych. Postępowanie prowadzone jest pod sygnaturą C-444/23.

Ówczesny rząd Prawa i Sprawiedliwości wniósł o stwierdzenie nieważności rozporządzenia w całości, a alternatywnie – o stwierdzenie jego częściowej nieważności w zakresie przepisów ustanawiających od 1 stycznia 2035 r. docelowe poziomy emisji dla nowych samochodów osobowych i lekkich pojazdów użytkowych.

Jednym z zasadniczych zarzutów było przyjęcie rozporządzenia na niewłaściwej podstawie traktatowej. Polska wskazała, że regulacja znacząco wpływa na wybór państwa członkowskiego pomiędzy różnymi źródłami energii oraz na ogólną strukturę jego zaopatrzenia w energię. W ocenie ówczesnego rządu uzasadniało to zastosowanie art. 192 ust. 2 lit. c TFUE, a tym samym procedury wymagającej jednomyślności w Radzie.

Skarga miała jednak znacznie szerszy charakter. Polska wskazała, że ustanowienie nowych docelowych poziomów emisji może wywołać dotkliwe skutki dla europejskiego przemysłu motoryzacyjnego, sektorów z nim powiązanych oraz społeczeństwa. Zarzucono prawodawcy unijnemu naruszenie obowiązku wspierania dobrobytu, sprawiedliwości społecznej, zrównoważonego wzrostu gospodarczego i spójności społecznej, a także niedostateczne uwzględnienie wymogów dotyczących zatrudnienia i przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. Polska powołała się również na zakaz dyskryminacji ze względu na majątek.

Ponadto podniesiono zarzut naruszenia zasady proporcjonalności, wskazując, że koszty dostosowania gospodarki i społeczeństwa do zaostrzonych norm emisji mogą być niewspółmierne do zakładanych korzyści. Zwrócono przy tym uwagę, że ciężar transformacji w kierunku mobilności bezemisyjnej może w szczególnym stopniu obciążyć osoby mniej zamożne. W skardze wskazano również na ryzyko pogłębienia wykluczenia społecznego i komunikacyjnego, zwiększenia różnic w poziomie życia oraz wystąpienia poważnych negatywnych skutków dla europejskiego sektora motoryzacyjnego. Polska zakwestionowała również prawidłowość oceny skutków regulacji. Wskazano, że nie przeanalizowano w wystarczającym stopniu wpływu nowych zobowiązań na poszczególne państwa członkowskie, dostępnych danych naukowych i technicznych, kosztów i korzyści przyjmowanych rozwiązań oraz ich wpływu na rozwój gospodarczy i społeczny Unii i jej regionów.

W lutym 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska informowało, że żadna z siedmiu skarg dotyczących pakietu „Fit for 55” nie została wycofana, a wszystkie postępowania znajdowały się wówczas na etapie po zakończeniu procedury pisemnej. Od tego czasu upłynęło ponad półtora roku.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Na jakim etapie znajduje się obecnie postępowanie w sprawie C-444/23 i jakie czynności procesowe zostały w nim podjęte przez Polskę od grudnia 2023 r.?
2. Czy Polska nadal w pełnym zakresie podtrzymuje skargę oraz wszystkie podniesione w niej zarzuty dotyczące rozporządzenia (UE) 2023/851, w tym żądanie stwierdzenia jego nieważności w całości, a alternatywnie – w części dotyczącej docelowych poziomów emisji obowiązujących od 2035 r.? Jeżeli nie, proszę o wskazanie, które elementy stanowiska Polski uległy zmianie, a także przedstawienie analiz, uzgodnień lub innych przesłanek, które legły u podstaw tej zmiany.
3. Jak Ministerstwo Klimatu i Środowiska ocenia obecnie społeczne i gospodarcze skutki realizacji celów określonych w rozporządzeniu (UE) 2023/851, w szczególności ich wpływ na dostępność cenową nowych samochodów dla polskich obywateli, ryzyko wykluczenia transportowego osób mniej zamożnych, polski sektor motoryzacyjny i sektory z nim powiązane oraz koszty transformacji transportu?

Z poważaniem

Maciej Małecki

Poseł na Sejm RP