Interpelacja w sprawie dalszego prowadzenia przez Polskę skargi do TSUE dotyczącej rezerwy stabilności rynkowej systemu ETS i jej wpływu na bezpieczeństwo energetyczne Polski

Szanowna Pani Minister,

w dniu 17 lipca 2023 r., z inicjatywy rządu Prawa i Sprawiedliwości, Polska wniosła do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej skargę o stwierdzenie w całości nieważności decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/852 dotyczącej liczby uprawnień umieszczanych w rezerwie stabilności rynkowej unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Postępowanie prowadzone jest pod sygnaturą C-445/23.

Jednym z zasadniczych zarzutów było przyjęcie decyzji na niewłaściwej podstawie traktatowej. Polska wskazała, że regulacja znacząco wpływa na wybór państwa członkowskiego pomiędzy różnymi źródłami energii oraz na ogólną strukturę jego zaopatrzenia w energię. W ocenie ówczesnego rządu uzasadniało to zastosowanie art. 192 ust. 2 lit. c TFUE, a tym samym procedury wymagającej jednomyślności w Radzie.

Skarga miała jednak szerszy charakter. Polska podniosła również zarzut naruszenia zasady solidarności energetycznej, wskazując, że utrzymanie do 2030 r. zwiększonej liczby uprawnień kierowanych do rezerwy stabilności rynkowej może zagrażać bezpieczeństwu energetycznemu Polski, a przy podejmowaniu tej decyzji nie uwzględniono w wystarczającym stopniu interesów poszczególnych państw członkowskich ani nie wyważono ich względem interesu całej Unii.

Polska wskazywała ponadto na możliwe negatywne konsekwencje społeczne i gospodarcze przyjętych rozwiązań, w tym zmniejszenie zatrudnienia w sektorze wydobywczym, wzrost bezrobocia, pogłębienie nierówności pomiędzy państwami członkowskimi oraz zwiększenie skali wykluczenia społecznego. W postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia Polska argumentowała również, że wzrost kosztów energii może szczególnie obciążać polskie gospodarstwa domowe i negatywnie oddziaływać na bezpieczeństwo energetyczne kraju.

Zakwestionowano również prawidłowość oceny skutków regulacji oraz jej proporcjonalność. W skardze wskazano, że decyzję oparto na niepełnej i nieaktualnej analizie, która nie uwzględniała skutków rosyjskiej agresji na Ukrainę oraz wywołanego nią kryzysu energetycznego. Zdaniem Polski utrzymanie zwiększonej liczby uprawnień kierowanych do rezerwy na lata 2024-2030 nie zostało poprzedzone rzetelną analizą uzasadniającą takie rozwiązanie.

W lutym 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska informowało, że żadna z siedmiu skarg dotyczących pakietu „Fit for 55” nie została wycofana, a wszystkie postępowania znajdowały się wówczas na etapie po zakończeniu procedury pisemnej. Od tego czasu upłynęło ponad półtora roku.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Na jakim etapie znajduje się obecnie postępowanie w sprawie C-445/23 i jakie czynności procesowe zostały w nim podjęte przez Polskę od grudnia 2023 r.?
2. Czy Polska nadal w pełnym zakresie podtrzymuje skargę oraz wszystkie podniesione w niej zarzuty dotyczące decyzji (UE) 2023/852, w szczególności zarzuty dotyczące niewłaściwej podstawy prawnej, naruszenia zasady solidarności energetycznej, skutków społeczno-gospodarczych oraz braku właściwej oceny skutków i proporcjonalności przyjętych rozwiązań? Jeżeli nie, proszę o wskazanie, które elementy stanowiska Polski uległy zmianie, a także przedstawienie analiz, uzgodnień lub innych przesłanek, które legły u podstaw tej zmiany.
3. Jak Ministerstwo Klimatu i Środowiska ocenia obecnie wpływ funkcjonowania rezerwy stabilności rynkowej w kształcie wynikającym z decyzji (UE) 2023/852 na bezpieczeństwo energetyczne Polski, ceny uprawnień do emisji, koszty ponoszone przez polską energetykę i przemysł oraz sytuację gospodarstw domowych?

Z poważaniem

Maciej Małecki

Poseł na Sejm RP