Interpelacja w sprawie zasadności wprowadzenia merytorycznej kontroli przy zakładaniu niepublicznych szkół artystycznych

Suwałki, dn. 23 września 2026 r.

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z interpelacją w sprawie zasadności wprowadzenia zmian do ustawy – Prawo oświatowe, polegających na uzależnieniu zakładania niepublicznych szkół artystycznych od warunku, czy utworzenie takiej szkoły będzie stanowiło korzystne uzupełnienie sieci szkół artystycznych w regionie lub w kraju.

Obowiązujące przepisy Prawa oświatowego przewidują mechanizmy pozwalające na merytoryczną kontrolę tworzenia publicznych szkół artystycznych. Zgodnie z art. 8 ust. 17 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820 z późn. zm.), założenie i prowadzenie szkoły artystycznej przez jednostkę samorządu terytorialnego wymaga zawarcia porozumienia z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Ponadto, zgodnie z art. 88 ust. 6 tej ustawy, minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i warunki udzielania i cofania zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej przez osoby prawne i osoby fizyczne, tak aby tworzenie tych szkół sprzyjało poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniało sieć szkół publicznych na danym terenie.

Rozwiązania te wskazują, że ustawodawca dostrzega potrzebę planowania rozwoju publicznej sieci szkół oraz zapewnienia, aby tworzenie kolejnych szkół następowało z uwzględnieniem rzeczywistych potrzeb edukacyjnych, istniejącej infrastruktury oraz racjonalnego wykorzystania środków publicznych. Udział ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego umożliwia uwzględnienie specyfiki szkolnictwa artystycznego oraz prowadzenie polityki państwa w zakresie jego rozwoju.

Odmiennie ukształtowany został tryb zakładania niepublicznych szkół artystycznych, który odbywa się na podstawie wpisu do ewidencji prowadzonej przez specjalistyczną jednostkę nadzoru, o której mowa w art. 53 ust. 1 Prawa oświatowego. Na podstawie art. 168 tej ustawy, wpis następuje w terminie 30 dni od zgłoszenia, o ile spełnione są wymagania formalne (statut, warunki lokalowe, kwalifikacje kadry pedagogicznej itp.). Specjalistyczna jednostka nadzoru może odmówić wpisu wyłącznie w przypadku niekompletności wniosku lub niezgodności statutu szkoły z przepisami prawa.

Jak wynika z powyższej regulacji, w przypadku niepublicznych szkół artystycznych podstawowym warunkiem rozpoczęcia działalności jest spełnienie określonych wymagań formalnych i uzyskanie wpisu do ewidencji. Obowiązujące przepisy nie przewidują analogicznego mechanizmu uprzedniej merytorycznej oceny zasadności utworzenia szkoły, w szczególności z punktu widzenia potrzeb edukacyjnych danego obszaru, istniejącej sieci szkół artystycznych, dostępności infrastruktury czy skutków finansowych dla budżetu państwa.

Takie rozwiązanie, przy jednoczesnym publicznym finansowaniu działalności niepublicznych szkół artystycznych o uprawnieniach szkół publicznych, prowadzi do niekontrolowanego zwiększania liczby podmiotów korzystających ze środków budżetowych. Samo spełnienie wymogów formalnych nie daje organowi właściwemu do prowadzenia ewidencji wystarczających instrumentów do oceny czy utworzenie kolejnej szkoły jest rzeczywiście uzasadnione z punktu widzenia interesu publicznego i potrzeb systemu edukacji artystycznej. W szczególności brak jest obecnie mechanizmu pozwalającego na ocenę, czy planowana szkoła będzie stanowiła racjonalne i korzystne uzupełnienie istniejącej sieci szkół artystycznych.

W konsekwencji możliwe jest tworzenie szkół w miejscach, w których funkcjonuje już odpowiednia liczba artystycznych szkół publicznych lub niepublicznych, dysponujących podobną ofertą kształcenia. Może to prowadzić do rozproszenia uczniów, kadry i środków publicznych, bez proporcjonalnej poprawy dostępności lub jakości kształcenia artystycznego.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo dostrzega problem braku merytorycznej kontroli przy zakładaniu niepublicznych szkół artystycznych i wynikające z tego ryzyko niekontrolowanego wzrostu wydatków budżetowych na dotacje oświatowe?
2. Czy ministerstwo planuje lub rozważa wprowadzenie zmian legislacyjnych uzależniających wpis niepublicznej szkoły artystycznej do ewidencji od spełnienia warunku korzystnego uzupełnienia sieci szkół artystycznych w regionie lub w kraju – analogicznie do rozwiązań stosowanych przy tworzeniu szkół publicznych?
3. Jakie dane posiada ministerstwo na temat liczby nowo rejestrowanych niepublicznych szkół artystycznych w ostatnich 3 latach oraz skali zobowiązań finansowych budżetu państwa wynikających z wypłaty dotacji dla tych placówek?

Z poważaniem
Poseł Jacek Niedźwiedzki