Interpelacja w sprawie wykorzystania mechanizmu METSAF

Szanowny Panie Premierze,

29 kwietnia 2026 r. Komisja Europejska przyjęła tymczasowe ramy pomocy państwa w związku z kryzysem na Bliskim Wschodzie – Middle East Crisis Temporary State Aid Framework (METSAF). Mechanizm ten ma umożliwiać państwom członkowskim udzielanie czasowego wsparcia przedsiębiorstwom szczególnie dotkniętym wzrostem kosztów paliw i nawozów. Ramy obowiązują do 31 grudnia 2026 r.

METSAF umożliwia m.in. udzielanie pomocy przedsiębiorstwom z sektorów rolnictwa, rybołówstwa oraz transportu drogowego, kolejowego, wodnego śródlądowego i wewnątrzunijnej żeglugi morskiej bliskiego zasięgu. Pomoc może pokrywać do 70% dodatkowych kosztów wynikających ze wzrostu cen paliwa i nawozów spowodowanego kryzysem, po ich weryfikacji na poziomie beneficjenta. Przewidziano również uproszczony mechanizm dotyczący dodatkowych kosztów paliwa, w ramach którego pomoc może wynosić do 50 tys. euro. METSAF daje ponadto możliwość zwiększenia intensywności określonych form pomocy dla przemysłów energochłonnych.

Z publikowanych przez Komisję Europejską informacji wynika, że z ram METSAF korzystają już inne państwa członkowskie, uruchamiając programy wsparcia m.in. dla rolnictwa, rybołówstwa i transportu drogowego. Według najnowszego opublikowanego przez Komisję Europejską wykazu środków zatwierdzonych w ramach METSAF, zaktualizowanego 14 września 2026 r., nie figuruje w nim żaden środek pomocy dotyczący Polski.

Wobec utrzymujących się wysokich kosztów paliw i ich wpływu na sytuację polskich przedsiębiorców, a zwłaszcza przewoźników oraz podmiotów działających w rolnictwie, pragnę dowiedzieć się, czy rząd podjął działania mające na celu wykorzystanie możliwości stworzonych przez METSAF. Ma to szczególne znaczenie ze względu na czasowy charakter mechanizmu i termin jego obowiązywania do końca 2026 r.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Polska zgłosiła Komisji Europejskiej jakikolwiek program pomocy państwa w ramach METSAF? Jeśli tak, kiedy dokonano zgłoszenia, jakich sektorów ono dotyczy, jaka jest wartość programu i na jakim etapie znajduje się procedura?
2. Jeżeli Polska nie zgłosiła dotychczas żadnego programu w ramach METSAF, jakie są przyczyny niewykorzystania tego mechanizmu?
3. Czy rząd planuje do 31 grudnia 2026 r. uruchomienie programu lub programów pomocowych w ramach METSAF? Jeżeli tak, których sektorów mają one dotyczyć, jaki jest planowany budżet oraz harmonogram ich uruchomienia?
4. Czy rząd analizował możliwość objęcia pomocą w ramach METSAF przedsiębiorstw transportu drogowego, w tym polskich przewoźników? Jakie są wyniki tych analiz?
5. Czy analizowano możliwość zastosowania wobec polskich przedsiębiorstw mechanizmu pokrywania do 70% dodatkowych kosztów paliwa lub nawozów oraz uproszczonego mechanizmu pomocy do 50 tys. euro na dodatkowe koszty paliwa?
6. Jakiej liczby potencjalnych beneficjentów w Polsce mogłaby dotyczyć pomoc w ramach METSAF i jaka byłaby szacunkowa wartość niezbędnych środków publicznych?
7. Z jakich źródeł mogłoby zostać sfinansowane krajowe wsparcie udzielane na podstawie METSAF i czy rząd zabezpieczył lub planuje zabezpieczyć na ten cel środki?
8. Czy prowadzono konsultacje z przedstawicielami branż uprawnionych do otrzymania wsparcia w ramach METSAF? Jeśli tak, kiedy się odbyły, z jakimi organizacjami oraz jakie były ich rezultaty?
9. Który resort odpowiada za koordynację prac rządu związanych z wykorzystaniem METSAF i jakie działania zostały w tej sprawie podjęte od 29 kwietnia 2026 r.?
10. Czy rząd rozważa wykorzystanie przewidzianych w METSAF możliwości zwiększenia pomocy dla przedsiębiorstw energochłonnych? Jeśli tak, to w jakim zakresie?

Z wyrazami szacunku
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP