Interpelacja w sprawie działań weryfikacyjnych służb specjalnych dotyczących informacji o relacjach Wojciecha Balczuna z Mykołą Niemcowem oraz o zatrudnieniu Mykoły Niemcowa w podmiocie należącym do grupy kapitałowej pozostającej w obszarze nadzoru właścicielskiego państwa

Panie Ministrze,

do opinii publicznej docierają informacje dotyczące relacji pomiędzy panem Wojciechem Balczunem, pełniącym od 24 lipca 2025 r. funkcję ministra aktywów państwowych, a panem Mykołą Niemcowem (w dokumentach polskich: Mykola Niemtsov), a także dotyczące aktywności zawodowej pana Niemcowa w podmiotach związanych z polskimi spółkami z udziałem Skarbu Państwa.

Ministerstwo Aktywów Państwowych wskazuje, że sprawuje nadzór właścicielski nad 109 spółkami z udziałem Skarbu Państwa, w tym nad przedsiębiorstwami z sektorów energetycznego, finansowego i obronnego.

W związku z charakterem tych aktywów oraz odpowiedzialnością służb specjalnych za rozpoznawanie zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa zasadne jest ustalenie, czy informacje dotyczące wskazanych osób i ich wzajemnych relacji były przedmiotem zainteresowania służb specjalnych przed powołaniem pana Wojciecha Balczuna na stanowisko ministra, a także czy zostały podjęte czynności sprawdzające w związku z późniejszym zatrudnieniem pana Mykoły Niemcowa w podmiocie powiązanym z grupą kapitałową kontrolowaną przez podmioty państwowe.

Celem interpelacji jest ustalenie, czy opisane niżej informacje były weryfikowane przez właściwe organy państwa oraz czy z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa zostały prawidłowo ocenione.

W dniu 22.09.2026 r. na platformie X użytkownik @petenucci opublikował rozbudowany materiał dotyczący relacji pomiędzy Wojciechem Balczunem a Mykołą Niemcowem.

W niniejszej interpelacji cytuję za internautą prowadzącym konto @petenucci informacje zawarte w jego publicznym wpisie: „Balczun i Przyjaciele”, dostęp: https://x.com/petenucci/status/2102377217049137598?s=46.

Autor wpisu opisuje następującą chronologię:

1. Mykoła Niemcow miał w przeszłości pełnić funkcje w ukraińskich strukturach milicyjnych, w tym kierować UBOZ w obwodzie czerniowieckim, a następnie pełnić funkcję dyrektora ds. bezpieczeństwa Ukrzaliznyci.
2. W latach 2016–2017 Wojciech Balczun pełnił funkcję prezesa Ukrzaliznyci, natomiast Mykoła Niemcow miał w tym czasie zajmować stanowisko dyrektora ds. bezpieczeństwa tej spółki.
3. Autor wpisu przywołuje publikacje ukraińskich mediów z 2017 r., w których wobec Mykoły Niemcowa formułowano poważne zarzuty dotyczące jego rzekomego związku z działalnością przestępczą, w tym z ochroną kanałów przemytu.
4. Autor wskazuje również na publikację „Naszi Hroszi” z listopada 2017 r., która opisywała zainteresowanie ukraińskiej policji osobą Mykoły Niemcowa w związku z podejrzeniami dotyczącymi wyprowadzania środków z Ukrzaliznyci.
5. Wpis opisuje następnie wspólne przedsięwzięcie biznesowe Wojciecha Balczuna i Mykoły Niemcowa w spółce Aurum Polonez, zajmującej się wydobyciem bursztynu na Ukrainie.
6. Autor wskazuje także na zawodowe powiązania obu osób w Grupie Trakcja w 2020 r.
7. Według wpisu Mykoła Niemcow miał również być autorem ukraińskojęzycznych tekstów piosenek zespołu Chemia, w którym Wojciech Balczun jest muzykiem.
8. Kolejnym wskazywanym przez autora etapem jest zatrudnienie Mykoły Niemcowa w strukturach związanych z Polimeksem Mostostalem oraz jego aktywność w Ukrainie.
9. Autor wpisu podnosi wreszcie pytanie, czy przed powołaniem Wojciecha Balczuna na stanowisko ministra dokonano odpowiedniej weryfikacji jego kontaktów i relacji zagranicznych, w szczególności w kontekście jego wieloletniej znajomości z osobą, która wcześniej pełniła funkcje w ukraińskich strukturach siłowych.

Opisane okoliczności wymagają przede wszystkim ustalenia, czy zostały zweryfikowane przez właściwe służby państwa.

Zadania ministra koordynatora służb specjalnych obejmują sprawowanie nadzoru i kontroli nad służbami specjalnymi, koordynowanie ich działań oraz wyznaczanie strategicznych kierunków ich funkcjonowania.

Sprawa ma znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa, ponieważ dotyczy osoby pełniącej funkcję ministra odpowiedzialnego za nadzór właścicielski nad strategicznymi aktywami państwowymi, a także osoby, która – według przywołanych publikacji i informacji przedstawionych przez autora wpisu – przez lata pozostawała z nim w relacjach zawodowych i prywatnych, a następnie miała podjąć pracę w podmiocie związanym z polskim sektorem państwowym.

Istotne jest natomiast ustalenie, czy właściwe organy państwa przeprowadziły odpowiednią analizę tych relacji i wynikających z nich potencjalnych ryzyk.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Służba Kontrwywiadu Wojskowego lub inna służba specjalna posiadały przed dniem 24 lipca 2025 r. informacje dotyczące relacji Wojciecha Balczuna z Mykołą Niemcowem?

Jeżeli tak, proszę o wskazanie charakteru tych informacji oraz daty ich pozyskania.

2. Czy przed powołaniem Wojciecha Balczuna na stanowisko ministra aktywów państwowych przeprowadzono wobec niego czynności sprawdzające lub inne działania analityczne dotyczące jego kontaktów i relacji z cudzoziemcami, w szczególności obywatelami Ukrainy pełniącymi wcześniej funkcje w strukturach bezpieczeństwa lub organach ścigania tego państwa?

3. Czy w toku jakichkolwiek czynności sprawdzających dotyczących Wojciecha Balczuna służby posiadały informacje o jego wieloletniej znajomości z Mykołą Niemcowem?

4. Czy służby specjalne posiadały przed 24 lipca 2025 r. informacje o wcześniejszej służbie Mykoły Niemcowa w ukraińskich strukturach milicyjnych, w tym o pełnieniu przez niego funkcji w UBOZ oraz funkcji dyrektora ds. bezpieczeństwa Ukrzaliznyci?

5. Czy służby specjalne analizowały informacje publikowane w 2017 r. przez ukraińskie media dotyczące Mykoły Niemcowa, w szczególności publikacje wskazujące na zainteresowanie jego osobą przez ukraińskie organy ścigania?

Jeżeli tak, proszę o wskazanie, czy informacje te zostały zweryfikowane oraz czy uznano je za wiarygodne, niewiarygodne bądź wymagające dalszego sprawdzenia.

6. Czy ABW lub inne właściwe służby dokonywały sprawdzenia informacji dotyczących Mykoły Niemcowa przed jego zatrudnieniem lub zaangażowaniem w działalność podmiotu należącego do polskiej grupy kapitałowej z udziałem Skarbu Państwa?

7. Czy ABW posiadała informacje dotyczące aktywności zawodowej Mykoły Niemcowa w Polsce, w szczególności jego wcześniejszej działalności w Grupie Trakcja, działalności gospodarczej związanej z Aurum Polonez oraz późniejszej aktywności związanej z Polimeksem Mostostalem?

8. Czy którakolwiek ze służb specjalnych dokonywała analizy ryzyka kontrwywiadowczego związanego z zatrudnieniem osoby posiadającej doświadczenie zawodowe w zagranicznych strukturach bezpieczeństwa w podmiocie powiązanym z polskim sektorem państwowym?

9. Czy przed zatrudnieniem Mykoły Niemcowa w strukturach związanych z Polimeksem Mostostalem służby specjalne posiadały wiedzę o jego wcześniejszej funkcji dyrektora ds. bezpieczeństwa Ukrzaliznyci?

10. Czy służby specjalne były informowane o zamiarze powierzenia Mykole Niemcowowi zadań związanych z reprezentowaniem Polimeksu Mostostalu lub rozwijaniem polsko-ukraińskiej współpracy gospodarczej?

11. Czy ABW przeprowadzała wobec Mykoły Niemcowa jakiekolwiek czynności analityczne, sprawdzające lub operacyjne w związku z jego działalnością na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?

Jeżeli tak, proszę o podanie, w zakresie dopuszczalnym prawem, podstawy prawnej oraz okresu prowadzenia tych czynności.

12. Czy służby specjalne posiadały informacje o spółce Defender z siedzibą w Kijowie, której – według przywołanego materiału – Mykoła Niemcow miał być założycielem, właścicielem lub osobą zarządzającą, a której przedmiot działalności obejmował produkcję broni i amunicji oraz, według wpisu rejestrowego, materiałów wybuchowych?

Jeżeli tak, czy działalność tego podmiotu była przedmiotem analizy pod kątem bezpieczeństwa Polski?

13. Czy w związku z informacjami przedstawionymi w przywołanym materiale na platformie X minister – członek Rady Ministrów, koordynator służb specjalnych polecił ABW lub innej właściwej służbie dokonanie weryfikacji tych informacji?

Jeżeli tak, proszę o wskazanie daty wydania takiego polecenia oraz zakresu zleconych czynności.

14. Jeżeli żadna ze służb nie prowadziła dotychczas takiej weryfikacji, czy Pan Minister zamierza zlecić analizę przedstawionych publicznie informacji, w szczególności w zakresie potencjalnych zagrożeń kontrwywiadowczych?

15. Czy służby specjalne posiadają wiedzę, czy Wojciech Balczun przed objęciem funkcji ministra aktywów państwowych ujawnił w wymaganych dokumentach dotyczących postępowań sprawdzających wszystkie istotne kontakty z Mykołą Niemcowem?

Jeżeli odpowiedź jest twierdząca, proszę o potwierdzenie tego faktu bez ujawniania treści dokumentów objętych ochroną.

16. Czy fakt wieloletniej znajomości Wojciecha Balczuna z Mykołą Niemcowem, obejmującej – według publicznie dostępnych informacji – współpracę zawodową, wspólne przedsięwzięcie gospodarcze oraz relację towarzyską, był uwzględniany w jakiejkolwiek analizie bezpieczeństwa dotyczącej Wojciecha Balczuna?

17. Czy służby specjalne analizowały ryzyko wynikające z sytuacji, w której osoba pozostająca od wielu lat w bliskiej relacji z ministrem odpowiedzialnym za strategiczne aktywa państwa podejmuje działalność zawodową w podmiocie powiązanym z sektorem państwowym?

18. Czy Pan Minister może potwierdzić, że przed powołaniem Wojciecha Balczuna na stanowisko ministra aktywów państwowych zostały wykonane wszystkie wymagane prawem czynności mające na celu ocenę jego wiarygodności oraz potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa?

19. Czy w toku tych czynności pojawiły się informacje dotyczące Mykoły Niemcowa lub innych osób z otoczenia Wojciecha Balczuna, które wymagały dodatkowej weryfikacji?

20. Czy w związku z opisywaną sprawą istnieją obecnie przesłanki do przeprowadzenia przez ABW ponownej analizy ryzyka kontrwywiadowczego dotyczącego relacji Wojciecha Balczuna z Mykołą Niemcowem?

21. Czy Pan Minister może potwierdzić, że służby specjalne monitorują potencjalne zagrożenia wynikające z zatrudniania w strategicznych polskich przedsiębiorstwach osób posiadających wcześniejsze doświadczenie zawodowe w zagranicznych strukturach siłowych, bezpieczeństwa lub organach ścigania?

22. Ile przypadków w latach 2024–2026 obejmowała analiza ABW dotycząca osób posiadających wcześniejsze doświadczenie zawodowe w zagranicznych służbach, policji, wojsku lub innych strukturach siłowych, które następnie podjęły pracę w spółkach o istotnym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa?

23. Czy w przypadku osób posiadających doświadczenie w zagranicznych strukturach bezpieczeństwa stosowane są przez polskie służby dodatkowe kryteria oceny ryzyka kontrwywiadowczego przy podejmowaniu przez takie osoby pracy w strategicznych spółkach Skarbu Państwa?

24. Czy Pan Minister uważa za zasadne przeprowadzenie przez właściwą służbę kompleksowej analizy opisanych publicznie relacji oraz przepływu osób pomiędzy ukraińskimi strukturami państwowymi, prywatnymi przedsięwzięciami gospodarczymi a polskimi spółkami z udziałem Skarbu Państwa?

Proszę również o przekazanie – w zakresie prawnie dopuszczalnym – informacji, czy służby specjalne:

a) posiadały informacje o Mykole Niemcowie przed jego pojawieniem się w polskich podmiotach gospodarczych;

b) analizowały jego wcześniejszą służbę w ukraińskich strukturach milicyjnych;

c) analizowały publikacje ukraińskich mediów z 2017 r. dotyczące jego osoby;

d) posiadały informacje o jego relacjach zawodowych i gospodarczych z Wojciechem Balczunem;

e) posiadały informacje o jego aktywności w podmiotach gospodarczych działających w sektorze związanym z bronią lub amunicją;

f) dokonały oceny ryzyka wynikającego z jego aktywności zawodowej w Polsce.

Z poważaniem

Michał Woś