Interpelacja w sprawie nowelizacji ustawy o Polskim Czerwonym Krzyżu oraz włączenia grup ratownictwa PCK do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego

Szanowny Panie Ministrze,

Polski Czerwony Krzyż (PCK) to najstarsza organizacja humanitarna w Polsce, która w pierwszej połowie XX wieku stanowiła potęgę medyczną, prowadząc szpitale, stacje krwiodawstwa i pogotowie. W okresie stalinizmu władze komunistyczne znacjonalizowały majątek PCK, a proces ten przypieczętowano ustawą z 1964 r., redukującą rolę organizacji do „pomocniczej” wobec państwa. Obecnie PCK wciąż funkcjonuje na podstawie tego archaicznego, ponad 60-letniego aktu (nowelizowanego tylko raz w 2018 r.), który jest całkowicie nieprzystający do dzisiejszych realiów.

Brak aktualizacji prawa uderza w kluczowe zadania organizacji. Przykładem jest prowadzone przez PCK (na mocy konwencji genewskich) Krajowe Biuro Informacji i Poszukiwań. Mimo że realizuje ono niezwykle ważne zadania z zakresu poszukiwań osób zaginionych w konfliktach i klęskach, obecna ustawa nie przewiduje funkcjonowania takiego podmiotu.

Kolejną przeszkodą jest przestarzała, w pełni scentralizowana struktura prawna. PCK posiada 16 oddziałów okręgowych i około 150 rejonowych, jednak nie mają one odrębnej osobowości prawnej. Ten stan rzeczy de facto ubezwłasnowolnia struktury terenowe, drastycznie utrudniając im pozyskiwanie środków od samorządów, z funduszy unijnych czy od lokalnego biznesu. Jednocześnie każda zmiana statutu PCK wymaga zgody Rady Ministrów, co znacząco utrudnia zmiany w stowarzyszeniu.

Państwo nie wykorzystuje również ogromnego potencjału Systemu Ratownictwa PCK. Organizacja dysponuje 19 grupami ratownictwa (w tym medycznego), zrzeszającymi profesjonalistów. Zamiast działać „obok” głównego systemu zarządzania kryzysowego, jednostki te, wchodząc w skład krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, mogłyby stanowić potężne wsparcie dla PSP i Państwowego Ratownictwa Medycznego, idealnie wpisując się w założenia nowoczesnej ochrony ludności i obrony cywilnej.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo planuje zainicjowanie prac legislacyjnych nad nową ustawą o PCK, która umożliwiłaby m.in. nadanie osobowości prawnej strukturom terenowym?
2. W jaki sposób państwo finansuje obecnie zadania realizowane przez Krajowe Biuro Informacji i Poszukiwań PCK?
3. Jakie działania zamierza podjąć MSWiA, aby zintegrować 19 grup ratownictwa PCK z powstającymi strukturami ochrony ludności oraz włączyć je do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego?

Z wyrazami szacunku

Aleksandra Kot

Posłanka na Sejm RP