Interpelacja w sprawie skali szkód wyrządzanych przez żubry, wilki, rysie, niedźwiedzie i bobry oraz funkcjonowania systemu szacowania szkód i wypłaty odszkodowań

Na podstawie art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie skali szkód wyrządzanych przez zwierzęta objęte ochroną gatunkową, za które zgodnie z art. 126 ustawy o ochronie przyrody odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa, oraz funkcjonowania systemu szacowania szkód i wypłaty należnych odszkodowań.

Dane dotyczące liczby zgłaszanych szkód, wysokości szacowanych strat oraz wypłacanych odszkodowań mają istotne znaczenie dla oceny zarówno rzeczywistej skali konfliktów między obecnością chronionych gatunków a działalnością człowieka, jak również sprawności funkcjonowania obowiązującego systemu rekompensat.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami oględzin i szacowania szkód oraz ustalania wysokości i wypłaty odszkodowania dokonują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska, a na obszarach parków narodowych – dyrektorzy tych parków. Zasadne jest zatem zebranie i przedstawienie danych w sposób umożliwiający ocenę sytuacji w skali całego kraju oraz porównanie jej między poszczególnymi województwami i latami.

W związku z powyższym proszę o przedstawienie danych za lata 2020-2025 oraz za okres od 1 stycznia do 31 sierpnia 2026 r., z podziałem na poszczególne lata, województwa oraz gatunki: żubr, wilk, ryś, niedźwiedź i bóbr.

Proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ile zgłoszeń dotyczących szkód wyrządzonych przez każdy z wymienionych gatunków wpłynęło w poszczególnych latach do regionalnych dyrekcji ochrony środowiska oraz – w przypadku szkód powstałych na ich terenie – do parków narodowych?

2. Ile spraw w poszczególnych latach zakończyło się:

   • wypłatą odszkodowania,

   • odmową ustalenia lub wypłaty odszkodowania,

   • pozostawieniem wniosku bez rozpoznania,

   • zakończeniem sprawy w inny sposób?

3. Ile spraw pozostawało niezakończonych według stanu na dzień 31 grudnia każdego roku, a w przypadku 2026 r. – według stanu na 31 sierpnia 2026 r.?

4. Jaka była w poszczególnych latach i województwach:

   • łączna wartość oszacowanych szkód,

   • łączna wysokość ustalonych odszkodowań,

   • łączna kwota faktycznie wypłaconych odszkodowań?

5. Jaki był średni oraz, jeżeli dane takie są dostępne, medianowy czas:

   • od zgłoszenia szkody do przeprowadzenia oględzin,

   • od złożenia kompletnego wniosku do ustalenia wysokości odszkodowania lub zakończenia sprawy,

   • od ustalenia wysokości odszkodowania do jego wypłaty?

6. Ile spraw w poszczególnych latach było rozpatrywanych przez okres dłuższy niż odpowiednio: 30, 60, 90 i 180 dni?

7. Jakie były najczęstsze przyczyny:

   • odmowy ustalenia lub wypłaty odszkodowania,

   • pozostawienia wniosku bez rozpoznania,

   • obniżenia wysokości odszkodowania w stosunku do wartości szkody wskazywanej przez poszkodowanego?

8. Ile środków budżetowych w poszczególnych latach przeznaczono na wypłatę odszkodowań z tytułu szkód wyrządzonych przez wskazane gatunki oraz jaka część tych środków została faktycznie wykorzystana?

W odniesieniu do szkód powodowanych przez wilki proszę dodatkowo o wskazanie:

1. W ilu zgłoszonych przypadkach przeprowadzone oględziny potwierdziły wilka jako sprawcę szkody, a w ilu przypadkach nie potwierdzono, aby szkoda została wyrządzona przez wilka?

2. Ile zwierząt gospodarskich zostało w wyniku potwierdzonych ataków wilków:

• zabitych,

• rannych,

z podziałem na gatunki zwierząt gospodarskich oraz poszczególne województwa i lata?

1. Jaka była łączna wartość szkód spowodowanych przez wilki oraz wysokość wypłaconych z tego tytułu odszkodowań w każdym województwie i roku objętym analizą?

2. Czy Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska prowadzi obecnie centralną bazę lub jednolity system sprawozdawczy obejmujący dane dotyczące zgłoszeń, szacowania szkód, odmów oraz wypłacanych odszkodowań przez wszystkie regionalne dyrekcje ochrony środowiska? Jeżeli nie, czy resort lub GDOŚ planują utworzenie takiego systemu?

Proszę o przekazanie danych, w miarę możliwości, w formie tabelarycznej umożliwiającej porównanie poszczególnych lat, województw i gatunków, a w przypadku gdy Ministerstwo Klimatu i Środowiska lub Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska nie dysponują zagregowanymi danymi, o pozyskanie ich od właściwych regionalnych dyrekcji ochrony środowiska oraz, w zakresie właściwości, od dyrektorów parków narodowych.