Interpelacja w sprawie kontroli skarbowych podczas dożynek, festynów i innych lokalnych wydarzeń oraz uproszczenia zasad sprzedaży prowadzonej przez koła gospodyń wiejskich, stowarzyszenia i inne organizacje społeczne

Na podstawie art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie kontroli prowadzonych przez organa Krajowej Administracji Skarbowej podczas dożynek, festynów, jarmarków oraz innych lokalnych wydarzeń, a także obowiązków związanych z okazjonalną sprzedażą prowadzoną podczas takich imprez przez koła gospodyń wiejskich, stowarzyszenia, ochotnicze straże pożarne i inne organizacje społeczne.

W ostatnim czasie w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje o kontrolach Krajowej Administracji Skarbowej prowadzonych podczas lokalnych imprez, w tym dożynek, które w części przypadków zakończyły się nałożeniem mandatów w związku z nieprawidłowościami dotyczącymi ewidencjonowania sprzedaży.

Nie kwestionując obowiązku przestrzegania prawa podatkowego ani zasad uczciwej konkurencji, należy zwrócić uwagę na szczególny charakter wielu podmiotów uczestniczących w tego rodzaju wydarzeniach. Koła gospodyń wiejskich, ochotnicze straże pożarne czy lokalne stowarzyszenia często uczestniczą w dożynkach i festynach przede wszystkim w ramach działalności społecznej, kulturalnej i integracyjnej, a sprzedaż przygotowanej żywności, rękodzieła lub innych produktów ma charakter okazjonalny i służy finansowaniu działalności organizacji.

Sam ustawodawca dostrzegł szczególny charakter działalności kół gospodyń wiejskich, przewidując dla części z nich uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów oraz zwolnienie z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących po spełnieniu określonych warunków.

Jednocześnie różnorodność form prawnych, w jakich działają organizacje lokalne, oraz złożoność przepisów podatkowych mogą powodować sytuacje, w których osoby prowadzące społecznie pojedyncze stoisko podczas jednej lub kilku imprez w roku nie są w stanie jednoznacznie ustalić zakresu swoich obowiązków.

Krajowa Administracja Skarbowa informuje, że działania dotyczące prawidłowego ewidencjonowania sprzedaży są prowadzone w całym kraju, a tzw. nabycie sprawdzające służy m.in. sprawdzeniu obowiązku ewidencjonowania sprzedaży na kasie rejestrującej i wydawania paragonów. Zasadne jest więc ustalenie skali tego rodzaju działań podczas imprez lokalnych oraz ocena, czy obowiązujące regulacje odpowiednio rozróżniają profesjonalną działalność handlową od niewielkiej, okazjonalnej sprzedaży prowadzonej w ramach działalności społecznej.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ile kontroli, nabyć sprawdzających oraz innych czynności dotyczących ewidencjonowania sprzedaży przeprowadziły organa KAS w latach 2023-2026 podczas dożynek, festynów, jarmarków, odpustów oraz innych lokalnych imprez plenerowych? Proszę o przedstawienie danych z podziałem na poszczególne lata i województwa.
2. Ile spośród tych czynności zakończyło się stwierdzeniem nieprawidłowości oraz ile mandatów karnych nałożono w poszczególnych latach? Jaka była łączna wartość oraz średnia wysokość tych mandatów?
3. Jakie podmioty były obejmowane wskazanymi działaniami? Proszę, jeżeli dane takie są dostępne, o osobne wskazanie liczby przypadków dotyczących:
   • kół gospodyń wiejskich,
   • ochotniczych straży pożarnych,
   • fundacji i stowarzyszeń,
   • innych organizacji społecznych,
   • przedsiębiorców.
4. Jakie były najczęstsze nieprawidłowości stwierdzane podczas takich imprez i ile mandatów dotyczyło odpowiednio braku ewidencjonowania sprzedaży na kasie rejestrującej, niewydania paragonu, nieprawidłowego prowadzenia ewidencji oraz innych naruszeń?
5. Ile kontroli lub nabyć sprawdzających podczas imprez lokalnych w latach 2023-2026 przeprowadzono w wyniku otrzymanego zawiadomienia lub informacji o możliwych nieprawidłowościach, a ile było wynikiem analizy ryzyka, działań planowych lub innych inicjatyw własnych KAS?
6. Czy KAS posiada wytyczne dotyczące prowadzenia czynności kontrolnych podczas dożynek, festynów i innych wydarzeń organizowanych przez lokalne społeczności? Jeżeli tak, proszę o wskazanie podstawowych kryteriów kwalifikowania takich wydarzeń i stoisk do kontroli.
7. Ile spośród ukaranych w latach 2023-2026 kół gospodyń wiejskich było kołami wpisanymi do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich i prowadzącymi uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów? Jakiego rodzaju naruszenia stwierdzano w przypadku tych podmiotów?
8. Czy ministerstwo analizowało, czy obowiązujące przepisy dotyczące sprzedaży okazjonalnej są wystarczająco zrozumiałe dla osób działających społecznie w KGW, OSP, stowarzyszeniach i innych organizacjach, które nie zajmują się na co dzień profesjonalną działalnością handlową?
9. Czy resort rozważa przygotowanie jednolitych i prostych zasad dotyczących sprzedaży podczas dożynek, festynów i podobnych wydarzeń, obejmujących w szczególności wskazanie, kiedy organizacja społeczna musi posiadać kasę fiskalną, jak powinna prowadzić ewidencję oraz jakie obowiązki podatkowe powstają przy okazjonalnej sprzedaży żywności, rękodzieła i innych produktów?
10. Czy Ministerstwo Finansów rozważa wprowadzenie szczególnego uproszczonego trybu dla okazjonalnej sprzedaży prowadzonej przez organizacje społeczne podczas lokalnych wydarzeń, np. przez określenie limitu rocznego lub limitu liczby wydarzeń, do którego wystarczająca byłaby uproszczona ewidencja sprzedaży, pod warunkiem przeznaczenia uzyskanych środków na działalność statutową?
11. Czy resort analizuje możliwość objęcia podobnymi uproszczeniami tych lokalnych organizacji społecznych i ochotniczych straży pożarnych, które ze względu na swoją formę prawną nie korzystają z rozwiązań przewidzianych dla kół gospodyń wiejskich prowadzących uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów?
12. Czy zdaniem ministerstwa zasadne byłoby rozróżnienie w przepisach między regularną działalnością handlową prowadzoną w celach zarobkowych a incydentalną sprzedażą prowadzoną podczas kilku lokalnych wydarzeń w roku, z której środki są przeznaczane wyłącznie na cele statutowe organizacji?
13. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązania pozwalającego w przypadku drobnych, pierwszorazowych naruszeń popełnianych przez organizacje społeczne zastosować w pierwszej kolejności mechanizm informacyjny lub umożliwiający usunięcie nieprawidłowości, zamiast sankcji finansowej? Jeżeli obowiązujące przepisy nie pozwalają obecnie na takie rozwiązanie, czy resort rozważa ich zmianę?
14. Czy ministerstwo wspólnie z Krajową Administracją Skarbową planuje przed kolejnym sezonem dożynkowym przygotowanie jednego, ogólnopolskiego poradnika dla KGW, OSP, stowarzyszeń i organizatorów lokalnych imprez, przedstawiającego w prosty sposób zasady sprzedaży, ewidencjonowania przychodów oraz korzystania ze zwolnień podatkowych?

Zależy mi na tym, aby obowiązujące przepisy zapewniały prawidłowe rozliczanie sprzedaży i równe traktowanie podmiotów, ale jednocześnie były proporcjonalne, czytelne i możliwe do zastosowania przez osoby angażujące się społecznie w działalność lokalnych organizacji. Udział takich organizacji w dożynkach i festynach jest istotnym elementem aktywności lokalnych społeczności, dlatego regulacje podatkowe nie powinny tworzyć niepotrzebnych barier wynikających wyłącznie z niejasności lub nadmiernego skomplikowania obowiązków.