Interpelacja w sprawie zapewnienia ciągłości i finansowania systemu wsparcia instytucji opieki nad dziećmi do lat 3 po 2026 r.

Szanowna Pani Minister,

zapewnienie stabilnego, dostępnego i wysokiej jakości systemu opieki nad dziećmi do lat 3 ma istotne znaczenie zarówno z punktu widzenia prawidłowego rozwoju najmłodszych dzieci, jak i możliwości godzenia życia rodzinnego z aktywnością zawodową rodziców. Jakość tego systemu w dużej mierze zależy od kompetencji, przygotowania i stałego rozwoju zawodowego kadr żłobków, klubów dziecięcych i dziennych opiekunów. Dlatego szczególnego znaczenia nabiera zapewnienie trwałych i przewidywalnych mechanizmów wsparcia tych kadr, w tym ciągłości programów szkoleniowych, doradczych i rozwojowych oraz odpowiednio wczesnego zabezpieczenia ich finansowania.

W tym kontekście nawiązuję do odpowiedzi udzielonej na interpelację nr 18162, przekazanej pismem BM-II.059.1.400.2026. Ministerstwo poinformowało w niej, że prowadzone są analizy dotyczące możliwości kontynuacji działań realizowanych w ramach programu po 31 grudnia 2026 r., natomiast decyzja dotycząca zakresu kontynuacji, sposobu wyboru realizatorów oraz finansowania ma zostać podjęta po zakończeniu odpowiednich prac planistycznych i finansowych.

Zawarte w odpowiedzi wyjaśnienia mają jednak w kilku istotnych obszarach charakter ogólny i nie pozwalają jednoznacznie ustalić, jak w praktyce będzie wyglądać system wsparcia po 31 grudnia 2026 r., w tym kontynuacja działań realizowanych obecnie w ramach programu „Akademia Rozwoju Żłobków” – dotychczas „Akademia Wsparcia”. W poprzedniej interpelacji pytano m.in. o źródła i poziom finansowania, tryb wyboru realizatorów, harmonogram dalszych działań oraz nowe kierunki wsparcia.

Jednocześnie ministerstwo zadeklarowało, że podejmie działania zmierzające do przeprowadzenia niezbędnych procedur w terminie pozwalającym na zachowanie ciągłości wsparcia instytucji opieki od 1 stycznia 2027 r. Z uwagi na zbliżający się koniec 2026 r. oraz konieczność odpowiednio wczesnego przygotowania zarówno podmiotów realizujących działania, jak i placówek korzystających ze wsparcia, zasadne jest przedstawienie bardziej szczegółowych informacji dotyczących dalszego modelu funkcjonowania programu.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace dotyczące kontynuacji programu po 31 grudnia 2026 r.? Jakie działania zostały dotychczas wykonane, jakie pozostają jeszcze do przeprowadzenia oraz kiedy najpóźniej ma zapaść decyzja o kontynuacji programu? W czyjej gestii pozostaje podjęcie ostatecznej decyzji w tej sprawie?
   • W odpowiedzi na interpelację wskazano, że źródło oraz wysokość finansowania działań po 31 grudnia 2026 r. są nadal przedmiotem prac. Jakie konkretne źródła finansowania są obecnie brane pod uwagę? Czy kontynuacja programu ma być finansowana: z budżetu państwa, z Funduszu Pracy, z którego finansowana jest edycja programu na lata 2026-2028, ze środków europejskich, w szczególności programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS), czy też z kilku źródeł jednocześnie?
2. Ministerstwo wskazuje, że wysokość środków przeznaczonych na program będzie wynikała m.in. z procesu planowania budżetu państwa. W związku z pracami nad projektem ustawy budżetowej na 2027 r. proszę o informację:

- czy ministerstwo przekazało już ministrowi finansów i gospodarki materiały lub zapotrzebowanie finansowe obejmujące kontynuację programu w 2027 r.,

- jeżeli tak – w jakiej wysokości zostało zgłoszone zapotrzebowanie,

- czy ministerstwo wystąpiło bądź zamierza wystąpić o utworzenie lub wykorzystanie rezerwy celowej na ten cel,

- a jeżeli źródłem finansowania ma być Fundusz Pracy – czy kontynuacja programu została już uwzględniona w projekcie planu finansowego Funduszu Pracy na 2027 r. uzgadnianym z ministrem finansów i gospodarki?

1. W odpowiedzi wskazano, że nie została jeszcze podjęta ostateczna decyzja dotycząca wysokości finansowania programu w latach 2027-2030. Jaki poziom finansowania jest obecnie rozważany? Czy ministerstwo zakłada utrzymanie finansowania na poziomie zbliżonym do obecnego, w szczególności w odniesieniu do dotychczasowego priorytetu 2, którego budżet wynosi około 50 mln zł rocznie, czy też rozważane są istotnie inne kwoty? Jeżeli analizowanych jest kilka wariantów finansowych, proszę o wskazanie ich wysokości lub przynajmniej przedziałów kwotowych.
2. Udzielona odpowiedź nie odnosi się do projektu KADRALIS, przewidzianego w ramach działania 02.02 programu FERS, o wartości 19 000 795 zł, dotyczącego wsparcia kadr instytucji opieki. W związku z tym proszę o informację:

- czy projekt KADRALIS jest przewidziany do realizacji,

- jaki jest jego szczegółowy zakres rzeczowy,

- jaki jest planowany harmonogram jego uruchomienia i realizacji,

- do jakich grup odbiorców będzie skierowany,

- jakie formy wsparcia będą w jego ramach oferowane,

- oraz w jakiej relacji projekt KADRALIS pozostaje do działań realizowanych w ramach programu „Akademia Rozwoju Żłobków”.

1. Ministerstwo poinformowało również, że analizowana jest możliwość dalszego rozwijania projektu i uwzględnienia nowych obszarów wsparcia odpowiadających potrzebom instytucji opieki, przy czym ich zakres, źródła finansowania i harmonogram mają zostać określone na dalszym etapie. W tym kontekście proszę o informację, w jaki sposób ministerstwo zamierza wesprzeć instytucje opieki w realizacji nowego ustawowego obowiązku systematycznego doskonalenia zawodowego opiekunów. Czy przewiduje się w szczególności:

- organizację bezpłatnych szkoleń,

- refundację lub dofinansowanie kosztów szkoleń,

- zapewnienie placówkom środków na finansowanie doskonalenia zawodowego personelu,

- uruchomienie centralnego systemu lub platformy szkoleniowej,

- czy też zastosowanie innego mechanizmu wsparcia?

1. Czy ministerstwo oszacowało, ile osób zatrudnionych w instytucjach opieki nad dziećmi do lat 3 będzie objętych obowiązkiem systematycznego doskonalenia zawodowego oraz jakie środki finansowe byłyby niezbędne do zapewnienia im realnego dostępu do szkoleń bez nadmiernego obciążania budżetów placówek i ich organów prowadzących?
2. Skoro termin ogłoszenia konkursu lub uruchomienia innego trybu wyboru realizatorów ma być uzależniony od zakończenia prac nad założeniami kontynuacji programu, a ministerstwo deklaruje zachowanie ciągłości wsparcia od 1 stycznia 2027 r., proszę o wskazanie konkretnego, najpóźniejszego terminu ogłoszenia naboru lub wszczęcia innej procedury, który zdaniem ministerstwa pozwoli na faktyczne rozpoczęcie dalszych działań bez przerwy od początku 2027 r.
   • Czy ministerstwo posiada już harmonogram dalszych prac nad kontynuacją programu, obejmujący w szczególności planowane terminy: podjęcia decyzji programowej, określenia ostatecznego zakresu działań, zabezpieczenia finansowania, ogłoszenia konkursu lub innego naboru, wyboru realizatorów, podpisania umów, rozpoczęcia realizacji działań od 2027 r.?
3. Czy w przypadku, gdy procedura wyboru realizatorów nie zostanie zakończona przed 1 stycznia 2027 r., ministerstwo przewiduje mechanizm przejściowy zapewniający ciągłość wsparcia dla instytucji opieki i ich kadr? Jeżeli tak, proszę o wskazanie, jaka byłaby jego formuła, źródło finansowania oraz podstawa prawna.
4. Czy ministerstwo zakłada zachowanie dotychczasowego modelu wsparcia realizowanego przez Krajowego i Wojewódzkich Liderów, obejmującego szkolenia, mentoring, superwizję i doradztwo dla kadr instytucji opieki, czy też rozważana jest zmiana tego modelu? W przypadku planowanych zmian proszę o przedstawienie ich zakresu oraz uzasadnienia.
5. Czy w toku obecnie prowadzonych analiz ministerstwo konsultuje przyszły kształt programu z przedstawicielami żłobków, klubów dziecięcych, dziennych opiekunów, jednostek samorządu terytorialnego, organizacji prowadzących placówki lub obecnych realizatorów programu? Jeżeli tak, proszę o wskazanie, w jakiej formule prowadzone są te konsultacje i jakie najważniejsze wnioski z nich dotychczas wynikają.

Biorąc pod uwagę znaczenie stabilności systemu wsparcia dla jakości opieki nad najmłodszymi dziećmi oraz potrzebę zapewnienia instytucjom opieki odpowiedniego czasu na przygotowanie się do zmian od 2027 r., proszę o udzielenie odpowiedzi w sposób enumeratywny, z odniesieniem się odrębnie do każdego z powyższych pytań oraz – wszędzie tam, gdzie jest to możliwe – ze wskazaniem konkretnych terminów, kwot i przyjętych wariantów, a nie jedynie ogólnej informacji o trwających analizach.

Z poważaniem
Tomasz Kostuś