Interpelacja w sprawie konstrukcji ulgi podatkowej dla honorowych dawców krwi w projekcie UD461

Projekt UD461 przewiduje zwiększenie preferencji podatkowej związanej z honorowym oddawaniem krwi i jej składników. Kierunek polegający na dodatkowym wsparciu honorowych dawców krwi zasługuje na uwagę, szczególnie wobec znaczenia krwiodawstwa dla zapewnienia bezpieczeństwa systemu ochrony zdrowia. Jednocześnie sposób skonstruowania tej preferencji rodzi wątpliwości dotyczące równego traktowania poszczególnych grup podatników.

Ulga ma nadal funkcjonować jako odliczenie dochodu opodatkowanego według skali podatkowej lub przychodu opodatkowanego ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. W konsekwencji rzeczywista korzyść podatkowa wynikająca z oddania takiej samej ilości krwi nie musi być jednakowa dla wszystkich dawców. Jej wysokość zależy bowiem od sposobu opodatkowania podatnika oraz właściwej dla niego stawki podatkowej. Powstaje zatem pytanie, czy w przypadku preferencji mającej stanowić formę uznania dla honorowego krwiodawstwa uzależnienie faktycznej wartości wsparcia od sytuacji podatkowej dawcy jest rozwiązaniem optymalnym.

Dodatkową kwestią jest zakres podmiotowy ulgi. Z preferencji mogą korzystać podatnicy rozliczający dochody według skali podatkowej oraz osoby opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, natomiast nie obejmuje ona przedsiębiorców rozliczających się podatkiem liniowym. Oznacza to, że osoby wykonujące tę samą społecznie pożądaną czynność mogą być odmiennie traktowane wyłącznie ze względu na wybraną formę opodatkowania działalności gospodarczej.

Problem ten nabiera znaczenia w związku z projektem UD461, ponieważ zwiększenie wysokości ulgi nie zostało połączone ze zmianą zasad jej rozliczania ani z rozszerzeniem katalogu podatników uprawnionych do korzystania z preferencji. Zwiększenie nominalnej wartości odliczenia może więc jednocześnie zwiększyć różnice w rzeczywistych korzyściach podatkowych osiąganych przez poszczególne grupy honorowych dawców krwi.

Projekt UD461 zakłada ponadto zmianę katalogu obowiązujących preferencji poprzez zwiększenie ulgi związanej z krwiodawstwem przy jednoczesnej likwidacji ulgi internetowej. W tej sytuacji zasadne jest dokonanie szerszej oceny nie tylko wysokości poszczególnych ulg, lecz także ich konstrukcji, dostępności oraz realizacji celów społecznych, którym mają służyć.

Wątpliwości dotyczą zatem przede wszystkim tego, czy preferencja związana z honorowym krwiodawstwem powinna być uzależniona od wysokości dochodów i formy opodatkowania dawcy, czy też możliwe byłoby zastosowanie rozwiązania zapewniającego bardziej jednolity poziom korzyści podatkowej osobom oddającym taką samą ilość krwi lub jej składników.

W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Jakie analizy stanowiły podstawę do przyjęcia, że zwiększenie wysokości ulgi podatkowej z tytułu krwiodawstwa przełoży się na wzrost liczby honorowych dawców krwi lub ilości oddawanej krwi i jej składników? Proszę o przedstawienie przyjętych założeń oraz przewidywanej skali tego efektu.
2. Czy Ministerstwo Finansów analizowało, w jaki sposób pozostawienie ulgi w formie odliczenia od dochodu lub przychodu wpływa na rzeczywistą wartość korzyści podatkowej uzyskiwanej przez poszczególnych dawców, w zależności od sposobu i stawki opodatkowania?
3. Czy w toku prac nad projektem UD461 rozważano zmianę konstrukcji ulgi polegającą na zastąpieniu odliczenia od dochodu odliczeniem bezpośrednio od podatku, tak aby wartość preferencji w większym stopniu odpowiadała ilości oddanej krwi, a w mniejszym indywidualnej sytuacji podatkowej dawcy? Jeżeli tak, z jakich powodów odstąpiono od takiego rozwiązania?
4. Z jakich względów ulga z tytułu honorowego krwiodawstwa nie obejmuje dochodów z działalności gospodarczej opodatkowanych podatkiem liniowym, podczas gdy mogą z niej korzystać podatnicy rozliczający się według skali podatkowej oraz ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych?
5. Czy w związku ze zwiększeniem wysokości ulgi analizowano możliwość rozszerzenia prawa do jej stosowania również na przedsiębiorców opodatkowanych podatkiem liniowym? Jeżeli nie, jakie przesłanki przemawiają za utrzymaniem obecnego zróżnicowania dawców ze względu na formę opodatkowania?
6. Czy Ministerstwo Finansów oszacowało liczbę honorowych dawców krwi korzystających obecnie z ulgi w podziale na podatników rozliczających się według skali podatkowej oraz ryczałtem? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie tych danych oraz średniej wartości odliczenia w poszczególnych grupach.
7. Jakie będą przewidywane skutki finansowe zwiększenia ulgi z tytułu krwiodawstwa dla dochodów sektora finansów publicznych oraz ilu podatników, według szacunków ministerstwa, skorzysta z podwyższonego odliczenia?
8. Czy w ocenie skutków projektowanej regulacji przeprowadzono analizę efektywności zwiększenia ulgi, rozumianej jako relacja przewidywanego ubytku dochodów podatkowych do oczekiwanego wzrostu liczby dawców lub ilości oddawanej krwi? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tej analizy.
9. Jakie są przewidywane skutki budżetowe likwidacji ulgi internetowej oraz zwiększenia ulgi z tytułu krwiodawstwa, przedstawione oddzielnie dla obu rozwiązań? Czy oba rozwiązania były oceniane łącznie pod względem ich wpływu na dochody budżetu państwa?
10. Ilu podatników utraci możliwość skorzystania z ulgi internetowej w związku z projektowaną zmianą, a ilu, według szacunków ministerstwa, odniesie korzyść ze zwiększenia ulgi z tytułu krwiodawstwa? Czy przeprowadzono analizę rozkładu tych skutków według poziomu dochodów podatników?
11. Czy przy projektowaniu zwiększonej ulgi na krwiodawstwo analizowano inne rozwiązania podatkowe, które zapewniałyby jednakową lub bardziej zbliżoną wartość wsparcia dla dawców oddających taką samą ilość krwi, niezależnie od formy opodatkowania i wysokości osiąganego dochodu?
12. W jaki sposób ministerstwo zamierza ocenić, czy po wejściu w życie zmian zwiększenie ulgi przyczyniło się do osiągnięcia zakładanego celu społecznego? Czy przewidziano konkretne mierniki, takie jak zmiana liczby dawców, częstotliwości donacji lub ilości oddanej krwi i jej składników?