Interpelacja w sprawie pogarszającej się dostępności opieki farmaceutycznej oraz działań na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa lekowego pacjentów

Szanowna Pani Minister,

od pewnego czasu docierają do mnie sygnały od mieszkańców, organizacji społecznych, przedsiębiorców, przedstawicieli środowiska farmaceutycznego i samorządów, że dostęp do aptek staje się coraz trudniejszy. Problem dotyczy nie tylko mniejszych miejscowości, ale również dużych miast, gdzie zamykane są kolejne placówki. W praktyce oznacza to dla wielu osób dłuższą drogę do najbliższej apteki, a czasem także problemy z realizacją recept czy uzyskaniem porady farmaceuty.

Z dostępnych danych wynika, że od 2017 roku z mapy Polski zniknęło już ponad 2,4 tys. aptek ogólnodostępnych. Coraz częściej mówi się również o tzw. białych plamach aptecznych, czyli miejscach, gdzie dostęp do usług farmaceutycznych jest wyraźnie ograniczony. Najbardziej odczuwają to osoby starsze, przewlekle chore, osoby z niepełnosprawnościami oraz rodzice małych dzieci, którzy często potrzebują leków lub pomocy farmaceuty bez zbędnej zwłoki.

W debacie publicznej pojawiają się również informacje o przypadkach cofania zezwoleń na prowadzenie aptek. Przedstawiciele środowiska zwracają uwagę, że obowiązujące przepisy bywają interpretowane w różny sposób, a decyzje administracyjne mogą mieć wpływ nie tylko na przedsiębiorców, ale przede wszystkim na lokalne społeczności. Zamknięcie nawet jednej apteki w danej okolicy oznacza często realne pogorszenie dostępu do leków i usług farmaceutycznych.

Osobnym problemem pozostaje dostępność aptek pełniących dyżury nocne i świąteczne. Mimo zmian w przepisach wiele samorządów nadal sygnalizuje trudności z zapewnieniem mieszkańcom odpowiedniej dostępności takich placówek. W przypadku nagłych zachorowań czy konieczności pilnego wykupienia leków ma to bardzo konkretne konsekwencje dla pacjentów.

Warto też pamiętać, że rola aptek od dawna nie ogranicza się wyłącznie do sprzedaży leków. Farmaceuci wykonują szczepienia, prowadzą przeglądy lekowe, udzielają porad i coraz częściej są pierwszym personelem medycznym, z którym kontaktuje się pacjent. Dlatego każda kolejna likwidacja placówki wpływa nie tylko na rynek apteczny, ale również na funkcjonowanie całego systemu ochrony zdrowia.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące wpływu zmniejszającej się liczby aptek ogólnodostępnych na dostępność świadczeń farmaceutycznych dla pacjentów?

2. Jakie działania planuje resort, aby ograniczyć zjawisko tzw. białych plam aptecznych i poprawić dostępność aptek w miejscach, gdzie ich liczba systematycznie maleje?

3. Czy ministerstwo analizuje wpływ decyzji administracyjnych skutkujących cofnięciem zezwoleń na prowadzenie aptek na dostępność leków i usług farmaceutycznych dla mieszkańców poszczególnych regionów?

4. Czy planowane jest opracowanie jednolitych wytycznych dotyczących stosowania przesłanki rękojmi należytego prowadzenia apteki, tak aby praktyka organów inspekcji farmaceutycznej była bardziej przewidywalna?

5. Czy przed wydaniem decyzji mogących prowadzić do zamknięcia apteki analizowany jest ich wpływ na lokalną dostępność opieki farmaceutycznej, szczególnie tam, gdzie liczba placówek jest już ograniczona?

6. Czy ministerstwo planuje opublikowanie raportu przedstawiającego liczbę aptek, które zakończyły działalność w ostatnich latach, wraz z analizą głównych przyczyn tych zamknięć?

7. Jakie działania podejmuje obecnie Ministerstwo Zdrowia, aby zapewnić pacjentom odpowiednią dostępność aptek pełniących dyżury nocne i świąteczne?

Z poważaniem

Małgorzata Nienczyk