Interpelacja w sprawie zwiększenia bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych

Szanowny Panie Ministrze,

bezieczeństwo na przejazdach kolejowo-drogowych pozostaje jednym z istotnych problemów związanych z bezpieczeństwem transportu w Polsce. Skala zagrożenia jest szczególnie widoczna w przypadku przejazdów, na których ruch drogowy nie jest zabezpieczony rogatkami ani automatycznymi urządzeniami ostrzegawczymi.

Według danych Urzędu Transportu Kolejowego w Polsce znajduje się obecnie 11 908 przejść i przejazdów kolejowo-drogowych. W 2025 r. doszło na nich do 186 wypadków, w których zginęły 52 osoby, a 19 zostało ciężko rannych. Do połowy sierpnia 2026 r. odnotowano już 127 takich wypadków. UTK wskazuje również, że do największej liczby wypadków dochodzi na przejazdach kategorii D, które nie posiadają urządzeń zabezpieczenia ruchu i są oznaczone przede wszystkim znakami drogowymi.

Dane UTK za 2024 r. pokazują, że spośród 12 018 przejazdów i przejść na czynnych liniach kolejowych 4 858 stanowiły przejazdy kategorii D, a kolejne 1 846 przejazdy kategorii C. Przejazdy kategorii C wyposażone są w sygnalizację świetlną, ale nie posiadają rogatek. Oznacza to, że znaczna część miejsc, w których droga krzyżuje się z linią kolejową, nadal nie jest wyposażona w fizyczną barierę uniemożliwiającą wjazd pojazdu na torowisko.

W ocenie wnioskodawczyni zasadne jest ponowne przeanalizowanie polityki państwa dotyczącej zabezpieczania przejazdów kolejowo-drogowych. Odpowiedzialna polityka bezpieczeństwa nie powinna opierać się wyłącznie na założeniu, że kierowca zastosuje się do znaku STOP lub sygnału świetlnego.

Jednocześnie konieczne jest przeanalizowanie ekonomicznego wymiaru takich inwestycji. Koszt montażu rogatek lub innych urządzeń zabezpieczających powinien być zestawiany nie tylko z kosztami samej inwestycji, ale również z potencjalnymi kosztami wypadków, naprawy infrastruktury, przerw w ruchu kolejowym, działań służb ratowniczych oraz społecznym i ludzkim kosztem śmierci lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

Należy przy tym zauważyć, że obecny kierunek działań PKP Polskich Linii Kolejowych SA zakłada nie tylko modernizację zabezpieczeń, ale również docelową likwidację części przejazdów i zastępowanie ich skrzyżowaniami bezkolizyjnymi. W ramach prowadzonego projektu poprawy bezpieczeństwa zakłada się budowę skrzyżowań wielopoziomowych w miejsce przejazdów kolejowo-drogowych.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje program stopniowego zwiększania poziomu zabezpieczenia przejazdów kategorii C i D, w szczególności poprzez wyposażanie ich w automatyczne systemy ostrzegania i rogatki?

2. Czy analizowana jest możliwość określenia docelowego standardu, zgodnie z którym wszystkie czynne przejazdy kolejowo-drogowe o podwyższonym poziomie ryzyka byłyby wyposażone w rogatki lub inne fizyczne zabezpieczenia uniemożliwiające wjazd pojazdu na torowisko?

3. Jakie są szacunkowe koszty wyposażenia przejazdów kategorii C i D w rogatki lub inne skuteczne urządzenia zabezpieczające oraz jak przedstawiają się one w porównaniu z kosztami usuwania skutków wypadków, naprawy infrastruktury i strat wynikających z czasowego wstrzymania ruchu kolejowego?

4. Jakie działania i inwestycje Ministerstwo Infrastruktury oraz PKP Polskie Linie Kolejowe SA planują w najbliższych latach w celu ograniczenia liczby wypadków na przejazdach kolejowo-drogowych, w tym jakie są zakładane terminy i źródła finansowania tych inwestycji?

Bezpieczeństwo przejazdów kolejowo-drogowych powinno być traktowane jako inwestycja w ochronę życia i zdrowia mieszkańców. Każde rozwiązanie, które pozwala ograniczyć ryzyko zderzenia pojazdu z pociągiem, powinno być oceniane nie tylko przez pryzmat kosztów jego wdrożenia, lecz także przez potencjalne koszty wypadków i ich konsekwencje dla ludzi oraz infrastruktury. Wydatków na bezpieczeństwo nie należy zatem rozpatrywać wyłącznie jako kosztu, lecz przede wszystkim jako inwestycję w ochronę życia, zdrowia i bezpieczeństwo.

Z poważaniem

Karolina Pawliczak

Poseł na Sejm RP