Interpelacja w sprawie tablic rejestracyjnych i generowanych w związku z nimi odpadów i zanieczyszczeń

Szanowna Pani Minister,

pisałem kilka razy, m.in. do Ministerstwa Infrastruktury, Policji i innych instytucji. Chciałbym zainteresować, a bardziej podpowiedzieć, jak można w łatwy i elegancki sposób uratować klimat i ziemię. Unia Europejska raczy nas bzdurami typu nakrętki na butelkach czy samochody elektryczne. Ale mimo upływu lat i zmian w innych krajach nie dostrzega jednej prostej rzeczy, która może globalnie uratować miliony ton stali, aluminium, plastiku, farby i folii. Liczę, że ministerstwo, nie patrząc na konwencje genewskie sprzed 60 lat czy inne przeszkody, zajmie się tym tematem na poważnie. A warto.

Otóż w Polsce mamy około 23 mln samochodów. Do tego rocznie rejestruje się ponad 2 mln nowych samochodów oraz kilka milionów zmienia właściciela. Każdy samochód, według przestarzałych przepisów, musi mieć dwie tablice rejestracyjne. Czyli licząc wszystkie samochody, plus nowe i te, które zmieniają właściciela, wychodzi grubo ponad 50 milionów tablic. Tablica przeważnie jest z aluminium, a to nie rośnie ekologicznie na drzewie. Pokryta jest farbą i folią odblaskową i przeważnie przyczepiona do zderzaka plastikową ramką, a ta przymocowana metalowymi śrubami.

Wzorem innych krajów, m.in. USA, podsuwam pomysł, aby wyeliminować jedną tablicę. Najbezpieczniej – przednią. Jeżeli od razu nasuwa się pytanie: a co z radarami, bo tylko każdy o tym myśli, to odpowiadam, że dzisiaj nie jest problemem rejestracja obrazu i tablicy z tyłu samochodu. To żaden techniczny problem. Proszę sobie policzyć, ile to milionów ton metalu, tysięcy litrów farby, plastiku i wszystkiego, co potrzebne jest do produkcji. Już sama wielkość tablicy jest dyskusyjna. Wielkie gabaryty, jakby był problem z odczytaniem. Dziwi mnie, że czasami dyskutuje się o rzeczach nieistotnych, a jednocześnie codziennie emituje się miliony ton CO₂, aby sprostać przepisom, które tworzono wtedy, kiedy węgiel był na topie i nikt nie przejmował się np. spalaniem śmieci w piecach.

Świat poszedł do przodu i warto pochylić się nad tym tematem. Jednocześnie w końcu zostanie wprowadzony przepis, aby samochody zawsze parkowały przodem do budynków i ścian. To takie proste, aby nie smrodzić ludziom pod oknami i nie zostawiać sadzy na murach. A jeszcze wątpiącym w sens i twierdzącym, że np. pojawią się oszuści bez tablic czy inne oznaki łamania prawa, to spokojnie. Dla takiej patologii, jakiekolwiek byłyby przepisy, i tak nie ma to znaczenia. Mam nadzieję, że temat nie przerośnie ministerstwa i Polska da przykład UE, że można realnie wpłynąć na środowisko, a nie tylko pozornymi działaniami za ogromne pieniądze.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega możliwość ograniczenia zużycia surowców poprzez rezygnację z obowiązku wyposażania samochodów w przednią tablicę rejestracyjną?

2. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę ilości aluminium, stali, tworzyw sztucznych, farb, folii odblaskowych oraz innych materiałów zużywanych rocznie w Polsce do produkcji, oznakowania i montażu tablic rejestracyjnych? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników takiej analizy.

3. Ile tablic rejestracyjnych jest produkowanych w Polsce w ciągu roku, z uwzględnieniem tablic wydawanych dla nowych pojazdów oraz tablic wydawanych w związku ze zmianą właściciela, utratą lub zniszczeniem tablicy albo innymi przyczynami?

4. Jaka jest szacunkowa masa aluminium wykorzystywanego rocznie do produkcji tablic rejestracyjnych w Polsce? Proszę o przedstawienie danych za lata 2020-2025.

5. Czy ministerstwo analizowało, jaki byłby roczny spadek zużycia aluminium, tworzyw sztucznych, farb i folii odblaskowych w przypadku rezygnacji z jednej tablicy rejestracyjnej przypadającej na pojazd?

6. Czy przeprowadzono analizę śladu środowiskowego związanego z produkcją, transportem, montażem i późniejszą utylizacją tablic rejestracyjnych? Jeżeli tak, jaki jest szacowany roczny ślad węglowy tego procesu?

7. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące liczby przednich tablic rejestracyjnych, które są corocznie niszczone, wymieniane lub wycofywane z użytkowania, a następnie poddawane utylizacji lub recyklingowi?

8. Czy ministerstwo analizowało rozwiązania obowiązujące w innych państwach, w których samochody mogą być wyposażone wyłącznie w tylną tablicę rejestracyjną? Jeżeli tak, proszę o wskazanie państw oraz przedstawienie wniosków z przeprowadzonej analizy.

9. Czy zdaniem ministerstwa rezygnacja z przedniej tablicy rejestracyjnej wpłynęłaby w sposób istotny na możliwość identyfikowania pojazdów przez Policję, Inspekcję Transportu Drogowego oraz inne służby? Jeżeli tak, proszę o wskazanie konkretnych zagrożeń.

10. Czy ministerstwo posiada dane wskazujące, jaka część wykorzystywanych w Polsce systemów automatycznego rozpoznawania tablic rejestracyjnych wymaga odczytu przedniej tablicy pojazdu, a jaka może skutecznie funkcjonować wyłącznie w oparciu o odczyt tablicy tylnej?

11. Czy ministerstwo analizowało możliwość dostosowania systemów automatycznego rozpoznawania tablic rejestracyjnych w taki sposób, aby identyfikacja pojazdu mogła odbywać się wyłącznie na podstawie tylnej tablicy rejestracyjnej?

12. Jakie konkretnie przepisy prawa krajowego, prawa Unii Europejskiej oraz umów międzynarodowych uniemożliwiają obecnie rezygnację z przedniej tablicy rejestracyjnej w Polsce?

13. Czy wskazywane w tym zakresie ograniczenia wynikają z rzeczywistych wymogów prawnych, czy też z przyjętej przez Polskę organizacji systemu rejestracji i identyfikacji pojazdów? Proszę o jednoznaczne rozróżnienie tych dwóch kwestii.

14. Czy ministerstwo rozważa zmianę obowiązujących przepisów poprzez wprowadzenie możliwości stosowania wyłącznie jednej, tylnej tablicy rejestracyjnej w przypadku samochodów osobowych?

15. Czy możliwe byłoby przeprowadzenie w Polsce programu pilotażowego, w ramach którego określona grupa pojazdów zostałaby zwolniona z obowiązku posiadania przedniej tablicy rejestracyjnej, a następnie oceniono by wpływ takiego rozwiązania na bezpieczeństwo, wykrywalność wykroczeń i przestępstw oraz skuteczność systemów automatycznej identyfikacji pojazdów?

16. Czy ministerstwo jest w stanie oszacować, ile środków finansowych mogłoby zostać zaoszczędzonych przez obywateli i przedsiębiorców w przypadku rezygnacji z produkcji oraz wymiany przednich tablic rejestracyjnych?

17. Czy w ramach polityki ograniczania zużycia surowców i emisji związanych z produkcją dóbr ministerstwo rozważa analizowanie również takich pozornie niewielkich zmian regulacyjnych, które przy dużej skali mogą prowadzić do istotnego ograniczenia zużycia materiałów?

18. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza wystąpić do Ministerstwa Infrastruktury z propozycją przeanalizowania zasadności rezygnacji z przednich tablic rejestracyjnych z punktu widzenia ochrony środowiska, gospodarki surowcami oraz ograniczenia emisji związanych z ich produkcją?

19. Czy ministerstwo może wskazać, jakie inne elementy wyposażenia lub obowiązkowego oznakowania pojazdów zostały w ostatnich latach przeanalizowane pod kątem możliwości ograniczenia zużycia surowców i zmniejszenia ich wpływu na środowisko?

20. Czy Pani Minister uważa, że przedstawiona propozycja zasługuje na przeprowadzenie pogłębionej analizy międzyresortowej, obejmującej Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Ministerstwo Infrastruktury, Policję oraz inne właściwe organy? Jeżeli nie, proszę o wskazanie konkretnych argumentów przemawiających przeciwko rozpoczęciu takiej analizy.

Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Robert Dowhan