Interpelacja w sprawie zmian legislacyjnych ułatwiających inwestycje rowerowe

Gniezno, 16 września 2026 r.

Szanowny Panie Ministrze,

rozwój bezpiecznej, spójnej i atrakcyjnej infrastruktury rowerowej pozostaje jednym z kluczowych warunków prowadzenia nowoczesnej polityki transportowej państwa i samorządów.

Kwestia zrównoważonej mobilności została już ujęta w Strategii Zrównoważonego Rozwoju Transportu do 2030 r., co pokazuje, że ruch rowerowy powinien być traktowany jako pełnoprawny element systemu transportowego. Jednocześnie dane Policji za 2024 r. wskazują, że rowerzyści uczestniczyli w 3765 wypadkach drogowych, w których zginęło 169 rowerzystów, a 3434 osoby zostały ranne, co dodatkowo uzasadnia potrzebę pilnej poprawy jakości i bezpieczeństwa infrastruktury rowerowej.

Samorządy od lat wskazują jednak, że obecne przepisy znacząco utrudniają przygotowanie i realizację inwestycji rowerowych, zwłaszcza tych lokalizowanych poza pasami drogowymi. Zarząd Związku Miast Polskich zwraca uwagę, że brak specjalnej procedury inwestycyjnej, analogicznej do zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (ZRID), powoduje trudności w pozyskiwaniu gruntów, wydłuża proces inwestycyjny, utrudnia terminowe wykorzystanie środków unijnych i wymusza realizację gorszych wariantów tras, „przyklejonych” do istniejących dróg, mimo że bardziej racjonalne przebiegi np. po nasypach kolejowych, wałach czy terenach leśnych bywają dostępne, lecz są znacznie trudniejsze do przeprowadzenia prawnie.

Problem ten ma charakter systemowy. W praktyce drogi rowerowe realizowane poza pasem drogowym są obecnie prowadzone w ogólnym trybie inwestycyjnym, w oparciu o przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Prawa budowlanego, a nie w ramach uproszczonej procedury właściwej dla inwestycji drogowych. To oznacza większe rozproszenie postępowań, dłuższy czas przygotowania inwestycji oraz większe ryzyko blokowania potrzebnych połączeń rowerowych.

Jednocześnie samorządy województw sygnalizują potrzebę dalszych zmian przepisów związanych już nie tylko z samą realizacją inwestycji, ale także z bezpieczeństwem i jakością powstającej infrastruktury. Konwent Marszałków Województw RP wskazał m.in. na potrzebę wprowadzenia minimalnych parametrów dla stosowania znaków C-13 i C13/16, dopuszczenia oznakowania nieobowiązkowej infrastruktury rowerowej, uporządkowania definicji drogi dla rowerów w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz doprecyzowania relacji między przepisami dotyczącymi rowerów, hulajnóg elektrycznych, urządzeń transportu osobistego i urządzeń wspomagających ruch. Co ważne, przy obecnych regulacjach możliwe jest legalne wyznaczenie nawet dwukierunkowej drogi dla rowerów o szerokości 1 m lub o nawierzchni gruntowej, co trudno uznać za rozwiązanie bezpieczne i odpowiadające współczesnym standardom.

Potrzebę zmian potwierdzają także ustalenia Najwyższej Izby Kontroli. NIK wskazała, że w dziewięciu z dziesięciu skontrolowanych miast stwierdzono nieprawidłowości, które mogły mieć niekorzystny wpływ na komfort i bezpieczeństwo użytkowników infrastruktury rowerowej. Oznacza to, że problem dotyczy całego systemu prawnego i organizacyjnego, który nie zapewnia samorządom wystarczająco skutecznych narzędzi do prowadzenia racjonalnej polityki rowerowej.

W mojej ocenie konieczne jest dziś równoległe podjęcie dwóch kierunków działań legislacyjnych. Po pierwsze, stworzenie specjalnej procedury inwestycyjnej dla infrastruktury rowerowej realizowanej poza pasami drogowymi, obejmującej decyzję lokalizacyjną, pozwolenie na budowę, decyzję podziałową i skuteczne mechanizmy uzyskania prawa do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Po drugie, nowelizacja przepisów technicznych i organizacyjnych tak, aby infrastruktura rowerowa była projektowana według minimalnych standardów bezpieczeństwa i czytelnych definicji ustawowych.

Brak takich rozwiązań uderza zarówno w interes publiczny, jak i w zdolność samorządów do sprawnego wydatkowania środków europejskich i krajowych. W praktyce oznacza to wolniejsze tempo budowy tras rowerowych, większe koszty społeczne i finansowe, a także utrwalanie niespójnej sieci połączeń, która nie daje mieszkańcom realnej alternatywy wobec transportu samochodowego.

W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedzi na pytania:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi obecnie prace nad wprowadzeniem specjalnej procedury inwestycyjnej dla infrastruktury rowerowej realizowanej poza pasami drogowymi, analogicznej do rozwiązań funkcjonujących dla inwestycji drogowych?

2. Czy resort planuje wznowienie prac nad rozwiązaniami legislacyjnymi przygotowywanymi wcześniej w tym obszarze, w tym nad przepisami, które umożliwiałyby sprawniejsze pozyskiwanie gruntów pod inwestycje rowerowe?

3. Czy Ministerstwo Infrastruktury zamierza zaproponować zmiany w przepisach dotyczących znaków i sygnałów drogowych oraz warunków technicznych, które wprowadzą minimalne parametry dla dróg dla rowerów i dróg dla pieszych i rowerów, w szczególności w zakresie szerokości i rodzaju nawierzchni?

4. Czy resort przewiduje nowelizację ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie definicji drogi dla rowerów oraz doprecyzowania stosowania przepisów do hulajnóg elektrycznych, urządzeń transportu osobistego oraz urządzeń wspomagających ruch?

5. Jaki jest przewidywany harmonogram ewentualnych prac legislacyjnych w tym obszarze i czy resort zakłada przedstawienie konkretnych propozycji ustawowych lub rozporządzeń jeszcze w obecnej kadencji Sejmu?

Z wyrazami szacunku

Tadeusz Tomaszewski

Poseł na Sejm RP